Nederlandse militairen in Gao, mei 2014.
Nederlandse militairen in Gao, mei 2014. © ANP

De missie in Mali gaat uit als een nachtkaars

Missie in Mali Een nieuw kabinet zal de missie in Mali niet verlengen. Of de missie zin had, zal onduidelijk blijven.

De regeringspartijen VVD en PvdA hebben besloten de militaire missie in Mali voort te zetten. Steeds vaker lees ik dat de interventie van het Westen in Libië om Kadhafi te verdrijven averechts voor de veiligheidssituatie in Mali heeft gewerkt.

Helaas is de discussie in Nederland over deze missie geheel uitgedoofd. In mei was ik nog in Gao en Timboektoe en kon aan den lijve ondervinden welke impact de missie heeft op de lokale bevolking. Een Nederlandse journalist schreef me: Dat Hollandse achterwerk op een stoel in de VN-Veiligheidsraad komt er heus wel en zolang het doodgaan in gewapende confrontaties vooral aan Afrikaanse blauwhelmen wordt overgelaten, kan het besluit om de missie te verlengen in Nederland rimpelloos worden genomen.

De meeste Malinezen in het zuiden weten niet eens van het bestaan van deze missies

Wel werd er in de media uitgebreid gesproken over het feit dat de Taliban de macht in Kunduz weer langzamerhand in handen krijgt. Nederlandse troepen hebben daar ongeveer vier jaar gediend, waarbij meer dan 20 soldaten om het leven zijn gekomen. De centrale vraag in Nederland is nu of deze missie zinloos is geweest. Twee Nederlandse journalisten zijn er onlangs heen gereisd om de situatie ter plekke te bestuderen. Hun documentaire wordt later dit jaar uitgezonden op televisie.

Terug naar Mali. Welke ondersteuning geniet de VN-vredesmissie Minusma, maar ook de Franse Barkhane-missie onder de Malinezen? Dus niet onder de Malinese politici?

De meeste Malinezen in het zuiden weten niet eens van het bestaan van deze missies. Wel hebben veel goedopgeleide Malinezen een goede baan gevonden bij de Minusma. Of ze hier als staatsburger ook in geloven, betwijfel ik.

Vorige week werd bij Boni - gelegen op de weg tussen Mopti en Gao en wel precies tussen Douentza en Hombori - een groep Malinese soldaten aangevallen door jihadisten. Later hoorden we van de nieuwe minister van Defensie dat het bandieten waren. De Franse Barkhane-missie heeft, met hulp van de Minusma, de tegenaanval ingezet. In Bamako werd de minister van Defensie daarom als strafmaatregel ontslagen. Tegelijkertijd werd Boubeiye Soumeilou Maiga - ooit minister van Defensie onder premier Moussa Mara - benoemd tot hoofd van het kabinet van de president.

Boubeye Maiga is een zeer machtig man in de Malinese politiek. Ooit, in de tijd van president Moussa Traoré was hij, samen met Alpha Oumar Konare, journalist bij uitgever Jamana. In Oost-Duitsland opgeleid als journalist en waarschijnlijk getraind door de Stasi, was hij onder de eerste democratisch gekozen president hoofd van de geheime dienst. In Bamako werd hij toen de Beria van Alpha genoemd. Hij is een Maiga uit Gao en hij zal zeker veel vraagtekens zetten bij de overheersing van de Minusma en Barkhane in het noorden.

Ook zal hij doorhebben dat de 'oren en ogen' van de Minusma daar zijn om politieke redenen. Als oud-inlichtingenman en afkomstig uit Gao zal hij zeker zijn eigen bronnen in Noord-Mali hebben. Als voormalig minister van Defensie zal hij de situatie ook van binnenuit kennen. Gezien de aanval van de jihadisten op Boni krijgt hij gelijk wat betreft zijn mening over Minusma, aangezien Boni onder de lijn ligt waar de Minusma-troepen zijn gelegen.

De nieuwe Franse ambassadeur is geen militair, maar een civiel diplomate die voorheen als ambassadrice in Tsjaad diende.

Ik verwacht dat na de Tweede Kamerverkiezingen van volgend jaar een nieuw kabinet zal beslissen deze missie niet te verlengen

Gelukkig heeft de Nederlandse missie nog geen slachtoffers gekend als gevolg van confrontaties met de vijand, behalve dan de vier slachtoffers ten gevolge van technische mankementen. Voor veel Malinezen is het niet bekend dat er Nederlandse militairen in Gao waren.

Ik verwacht dat na de Tweede Kamerverkiezingen van volgend jaar een nieuw kabinet zal beslissen deze missie niet te verlengen. Op de vraag of de missie enige zin heeft gehad zullen verschillende antwoorden komen. De helikopters worden weggehaald. Van de 3D filosofie - Defense, Diplomacy en Development - is nooit iets concreets terechtgekomen. De 'ogen en oren'-taak kan moeilijk geëvalueerd worden. De nieuwe secretaris van de president zal er zeker een mening over hebben. Ik verwacht dat de missie als een nachtkaars zal uitgaan.

Uit Bamako krijg ik op de dag van het einde van de ramadan, het offerfeest, een bericht van Ibrahim. Hij bericht dat veel mensen wegtrekken van het platteland vanwege de toegenomen onveiligheid. Hij noemt het een déguerpissement - het snel verlaten van een plek - die duizenden mensen werkloos maakt en tot armoede doet vervallen. In de provincie Mopti hebben de boeren vanwege de onveilige situaties de velden niet kunnen bewerken en dus geen voedsel kunnen verbouwen.

De situatie in Mali is zienderogen aan het verslechteren.

Aart van der Heide werkt als consulent en voedseldeskundige in Afrika.

Volg en lees meer over:

Reacties (7)

U hebt javascript nodig om een reactie achter te laten.
Plaats een reactie Nog 600 tekens
  • frank§vrij -
    ik weet niet of het zin heeft dit te schrijven: wellicht moeten dorpen hun eigen veiligheid gaan regelen, zoals ze in het noorden van Kameroen zijn gaan doen tegen Boko Haram, of wat de dogon altijd al gedaan hebben in Mali.
  • absolutehans -
    de 20 nederlandse slachtoffers zijn in uruzgan gevallen, niet in kunduz. Tussen deze plaatsen zitten duizenden kilometers. in uruzgan was nederland leidend in een gevechtsmissie, in kunduz vond een kleine politieopleidingsmissie plaats.....
  • Spartuijn -
    "De situatie in Mali is zienderogen aan het verslechteren"...Bij de PvdA ook....Dus inderdaad bij een volgend kabinet zonder PvdA wordt deze missie beëindigd..
  • Pixel -
    Het Nederlandse volk is tegen deze missie, onbegrijpelijk dat onze volksvertegenwoordiging dan toch voor is.
  • Lulu60 -
    Wat mij betreft komen dergelijke missies er nooit meer. Intriest van de levens die het heeft gekost en daarnaast zijn er vele honderden miljoenen ingestoken? Voor wat? De ellende blijft en steeds meer mensen vertrekken richting Europa, hun haat en trauma`s nemen ze mee. Hier lopen de spanningen op vanwege cultuurverschillen en de uitwassen van de islam. Nee..democratie ontstaat vanbinnen uit, die kun je nooit opleggen. En dat duurt tientallen jaren mits de economie groeit en de bevolking beter geschoold wordt.
  • junoasahi -
    er wordt nog steeds over missies gesproken.....helemaal mis...
  • Komeinie -
    Wie wind zaait zal storm oogsten, je hoeft daarvoor niet in Afghanistan of Mali geweest te zijn om dit te beseffen! Het westen wil vrede en democratie exporteren, laten zien hoe goed ze wel niet zijn, met als gevolg dat juist her en der de geest uit de fles komt en er oorlog en narigheid ontstaat. Zou dat soms komen omdat ze zelf thuis de democratie en vrede op de waagschaal hebben gezet, gaan we straks ook Turkije bevrijden van dictator Erdogan, of komt dat net weer niet uit?