Meisjes maken een selfie in de Hot Tub Movie Club op het Westergasterrein in Amsterdam.
Meisjes maken een selfie in de Hot Tub Movie Club op het Westergasterrein in Amsterdam. © ANP

De maatschappelijke eis om lekker te zijn

'Ja, we zijn strijders voor gelijkheid. Maar wees niet bang: dat betekent niet dat we lelijk zijn.' De nieuwste generatie feministen zit in een spagaat door twee tegengestelde angsten, schrijft gastcolumnist Sarah Sluimer.

Meisjes wankelen jarenlang tussen een seksueel overdreven presentatie van hun lichaam en volstrekte onwetendheid met betrekking tot de macht die ze wel of niet over mannen kunnen hebben

Deze week las ik het euforisch binnengehaalde debuut De meisjes van Emma Cline. Ze beschrijft hierin de jeugd van Evie, een veertienjarige puber die besluit zich in de armen van de meisjessekte rond een Charles Manson-achtige figuur te werpen.  

Maar wat belangrijker is: Emma Cline biedt ons een glashelder en treurig stemmend portret over wat het betekent een meisje te zijn. Meisjes voelen zich beknot door de schreeuwende jongens om hen heen. Meisjes geven zich twijfelend over aan de dogma's met betrekking tot de wetten van de perfecte schoonheid  die tijdschriften hen opdringen. Meisjes wankelen jarenlang tussen een seksueel overdreven presentatie van hun lichaam en volstrekte onwetendheid met betrekking tot de macht die ze wel of niet over mannen kunnen hebben.  

Meisjes krijgen, in andere woorden, niet de kans om zich los te wrikken van alle anderen om hen heen en soeverein te leven. En wanneer meisjes eenmaal vrouwen van middelbare leeftijd zijn, is hun kans verkeken, omdat bij het verlies van hun seksuele macht niet veel anders over blijft dan een bestaan in de schaduw. Ongezien, onbemind, onaanraakbaar. Zo vergaat het in ieder geval Cline's Evie jaren later. Ze had net zo goed dood kunnen zijn.

Mager residu

We blijven onszelf in de steigers hijsen tot de dag dat het echt niet meer gaat

Die angst om op een dag onzichtbaar te zijn, is iets dat veel vrouwen drijft. Iets dat hen opjaagt het uiterste uit hun seksualiteit te halen. 'Iedereen wil gezien worden', zoals Cline zegt. Maar de tegengestelde angst om slechts beoordeeld te worden op je lichaam, de kleur van je ogen en of je haar in dikke strengen over je rug valt, is een groter pijnpunt. We willen niet dat er zo naar ons gekeken wordt. Laat onze lichamen met rust. Luister naar ons. We zijn denkers, net als de rest.  

Die twee angsten verenigen zich in een schisma dat jonge feministen vandaag de dag opvreet. Ja, we zijn strijders voor gelijkheid. Maar wees niet bang: dat betekent niet dat we lelijk zijn. Ja, we verafschuwen het seksisme waar vrouwen dag in dag uit slachtoffer van zijn. Maar dat doen we wel terwijl we er beschikbaar uit zien. Er wordt immers alleen maar naar je geluisterd als je leuk bent om naar te kijken, dus blijven we onszelf in de steigers hijsen tot de dag dat het echt niet meer gaat. Seksualiteit is ons kapitaal, of we nou willen of niet. Het populaire feminisme van onze generatie is het warrige en tamelijke magere residu hiervan: accepteer me zoals ik ben. Mag ik er zijn?  

Dat er daarnaast niet veel tijd over blijft om je druk te maken over andere zaken met betrekking tot de feitelijke achterstandspositie van vrouwen over de hele wereld, is logisch. Nadenken over je seksualiteit absorbeert alles. De spiegel in je slaapkamer waar je naakt en keurend voor staat. De maatschappelijke eis om lekker te zijn. De teleurstelling die je daarover voelt. De onmacht er zelf, met je eigen lichaam schaamteloos tegenin te gaan. De stiekeme schok van genoegen die je, net zoals Evie in De meisjes ervaart wanneer een man op straat je zijn goedkeuring toefluistert. Hoe je dat foute gevoel van plezier toedekt met ongeremde kwaadheid. Wat denkt hij wel niet. 

Ik kan alleen maar mededogen met ons voelen, maar verlang zo erg naar de eerste feministe van nu die iedere ijdelheid overboord zet

Zo blijven we, tegen wil en dank, meisjes. Wijzere meisjes dan de veertienjarige Evie van Cline, maar desondanks: meisjes. Niet soeverein, maar balancerend tussen de wil slechts een stem zonder lijf te zijn en de angst er definitief buiten te vallen wanneer je permanent weigert je naar wat voor schoonheidsidioom dan ook te schikken.  

Ik kan alleen maar mededogen met ons voelen, maar verlang zo erg naar de eerste uitgesproken feministe van nu die iedere ijdelheid trots overboord zet, omdat ze weet dat ze zichzelf daarmee in deze wereld uiteindelijk genadeloos in eigen voet schiet. Compromisloos, losgezongen van iedere houdbaarheidsdatum, onverschillig marcherend door het grimmige landschap van seksualiteitsstress.  

Iemand die vindt dat mannen zoveel mogen praten als ze willen. Ze kiest zelf wel of ze luistert. In andere woorden: een vrouw. Ik zou mezelf onmiddellijk in haar armen werpen.

Sarah Sluimer werkt aan haar eerste roman bij Atlas/Contact en is deze maand gastcolumnist op Volkskrant.nl. 

Reacties (33)

U hebt javascript nodig om een reactie achter te laten.
Plaats een reactie Nog 600 tekens
  • Jean5 -
    Het zou best mooi zijn om een onderzoek te doen in hoeverre een gemankeerd en verminkt vrouwbeeld bij mannen debet is aan een schoonheidsideaal. Tegelijk: ik heb een dochter en ohohoh wat is uiterlijk belangrijk.....ze heeft het niet van mij. Feminisme is een stroming en emancipatie het hogere doel. Vlgs Maslow is zelfverwerkelijking het hoogst haalbare. Ik vraag me wel eens af waarom veel vrouwen dit over zichzelf blijven afroepen. Aan bewustzijn kan het haast niet liggen. Er moet me nog iets van het hart: wat bent u een heftige parel, prachtig! Ik zou me onmiddellijk in uw armen werpen!
  • Kunstofkitsch -
    @ Petero: Inderdaad, de mode-ontwerpers - al dan niet zelf homo - ontwerpen dameskleding eigenlijk op een slank mannenfiguur; het liefst zonder vrouwelijke borsten en heupen: die zijn "ongewenst". Heel veel mode is ondraagbaar geworden voor vrouwen. M.b.t. confectiekleding: wat vroeger maat 38 was, lijkt nu de afmetingen voor maat 36 te hebben enz.: een veelgehoorde klacht van vrouwen die kleding passen (en niet omdat zijzelf zwaarder zijn geworden en daardoor een maatje meer nodig hebben). Alleen wanneer ontwerpers iets op maat maken past het wel goed.
  • Petero -
    Ik heb vaak het idee dat meisjes en vrouwen vooral bezig zijn elkaar af te troeven. Het draait echt niet alleen maar om het alfamannetje, maar ook om het alfavrouwtje. Verder zijn er weinig heteromannen die op anorexiamodellen vallen. Liever een tikje mollig. Waar komt dan die magerzucht vandaan? Uit de modewereld onder meer, die vooral door vrouwelijke en homoseksuele goeroe's wordt geregeerd.
  • Kunstofkitsch -
    @ Doekle Kip: "Ga eens genieten van de vele voordelen die het vrouw zijn ook heeft": Ehh...welke...?
  • Luctor -
    En Junoasahi, hoe zit het volgens jouzelf?
  • OGerits -
    Het jezelf durven zijn in al je imperfecties roept meer angst op dan het zelfdestructief doen wat anderen je wijsmaken dat hoort of goed voor je is omdat je smacht naar erkenning en acceptatie. Het wijzen naar de omgeving is onterecht maar vooral ook veel te eenvoudig. Zelfverzekerd zijn is uiteindelijk niets meer of minder dan permanent weigeren jezelf te laten meten langs de maatstaf van anderen. We kunnen niet blijven wijzen naar anderen. Eens zal je zelf moeten opstaan en gaan lopen. Het onderscheid tussen mannen en vrouwen ontgaat mij in deze geheel.
  • Lona7 -
    Wat hebben ze het zwaar, die meiden op de foto!
  • Starfish Prime -
    Wel grappig dat Sarah Sluimer hier bevestigt wat we (als mannen) eigenlijk al lang wisten daar waar het vrouwen betreft.
  • Marc van Waal -
    Wat een gezeur over niks. Als je over dit soort ongein druk kan maken heb je weinig van het echte leven gezien? Wel een dode kinderen op straat gezien? Wel eens vele dagen niks te eten gehad? Eens moeten vechten voor je vrijheid?
  • Doekle Kip -
    Doe niet zo moeilijk! Laat die meiden toch lekker lekker zijn en willen zijn en met hun macht spelen! En lekker zijn betekent toch ook zeker charme en innemendheid, het is niet noodzakelijk een lichamelijke kwaliteit, of alleen dat. Dat geklaag over het vrouw zijn komt velen nu de strot uit. Ga eens genieten van de vele voordelen die het vrouw zijn ook heeft.