Leerlingen van het Comenius College in Hilversum aan het eindexamen.
Leerlingen van het Comenius College in Hilversum aan het eindexamen. © ANP

Breng eis voor de universiteit omhoog naar een zeven

Geachte redactie

De ingezonden brieven van zaterdag 12 augustus 2017.

Brief van de dag: met opwaartse mobiliteit is het ook bij ons droevig gesteld

Een Nederlandse Harvard komt er niet, het past gewoon niet in de poldercontext. En dat is maar goed ook, beschrijft Marleen Stam-Gibbs (O&D, 9 augustus). Als ervaringsdeskundige ziet zij in de VS wegen afgesneden voor leerlingen die te laat inzien dat je vooral moet doen wat de school verwacht. Fijn, een systeem waarbij het op je 17de al te laat is, verzucht zij.

Ik bestrijd dat niet, integendeel. Maar Nederland is voor Marleen kennelijk inmiddels ver weg. Hoe is het bij ons? Dramatischer. Een 13-jarige die het belang van huiswerk niet inziet, mag naar het havo. Geen topuniversiteit meer, ook geen middelmatige. 11-jarige superslimme, creatieve adhd'ers komen vaker niet dan wel op het vwo.

Selectieve elite-universiteiten snijden wegen af. Maar dat geldt, eerder en in sterkere mate, ook voor ons selectieve schoolsysteem. Met opwaartse mobiliteit is het ook bij ons droevig gesteld. In Amerika kan een krantenjongen tenminste nog miljonair worden.

Hij is helaas geen uitzondering, de vwo-leerling die met zesjes genoegen neemt. Sylvia Witteman kan het plastisch beschrijven, ik ken ze uit jarenlange ervaring. Lui zijn ze niet, maar waarom zou je naar zevens streven? Er zijn andere dingen die aandacht vragen. Als een volgend kabinet daar iets aan wil doen, is er een goedkopere oplossing dan een Nederlandse Harvard: integreer havo en vwo, tot en met het examen; de onderwijsprogramma's zijn al vrijwel gelijk. Stel een simpele eis. Om te slagen zijn zesjes voldoende, voor de universiteit moet je zevens halen. De havo-leerling weet dat met extra inspanning de weg naar de universiteit open kan gaan. De vwo-leerling die op het minimum mikt, vindt ineens dat een weg is afgesloten. Loon naar werken, dat stimuleert.

Ameling Algra, Almere, was ruim veertig jaar werkzaam in het voortgezet onderwijs, als docent wiskunde, schoolleider en bij het College voor toetsen en examens.

Toeslagenleed

Ik spreek regelmatig medewerkers die geen toeslagen meer aanvragen uit angst om (weer) schulden te krijgen

Uitstekend dat de ombudsman onderzoek heeft gedaan naar de toeslagenkermis (Voorpagina, 9 augustus). Als hoofd personeelszaken van een grote organisatie spreek ik regelmatig medewerkers die al geen toeslagen meer aanvragen uit angst om (weer) schulden te krijgen. Terwijl zij die toeslagen hard nodig hebben. Dit kan toch niet de bedoeling zijn van de overheid.

Ik wil nog wel een misstand onder de aandacht brengen, namelijk de rol van sommige bewindvoerders.

De rechtbank wijst soms een bewindvoerder toe om mensen met een complexe schuldenproblematiek te helpen de financiën op orde te krijgen. Je zou veronderstellen dat een bewindvoerder die via de rechtbank is toegewezen deugt.

Helaas hoor ik in gesprekken met medewerkers schrijnende verhalen over de wanprestaties van sommige bewindvoerders. In deze tak van sport wordt veel geld verdiend aan kwetsbare mensen die in goed vertrouwen hun financiën uitbesteed hebben aan een 'deskundig' bureau. Niet wetende dat de huur, gas en licht en de contributie van de voetbalvereniging gewoon niet betaald worden, terwijl er wel 200 euro per maand aan kosten in rekening wordt gebracht.

Het zou goed zijn als de ombudsman nu ook een onderzoek instelt naar de (duistere) praktijken van sommige bewindvoerders.

Er komt gelukkig steeds meer aandacht voor mensen met schulden en wat de beste manier is om die te helpen. In gesprek gaan met de burger om te kijken hoe de financiële problemen redelijkerwijs kunnen worden opgelost, blijkt een effectievere aanpak dan meppen en huisuitzettingen bevorderen.

Marianne Tulp, Leiden

Mens naar mijn hart

Stephan Sanders slaat de spijker op zijn kop in zijn column van 10 augustus. Een mens naar mijn hart. Laten we vooral ook de overeenkomsten tussen ons mensen blijven benadrukken en iedereen in zijn/haar waarde laten in plaats van iedereen een identiteitscrisis aanpraten.

Marjolijn Jans

Kukelende hanen

Twee kukelende hanen: de volmaakte metafoor voor Trump en Kim

Als je een haan hebt en bij de buren loopt er ook eentje rond, dan herken je het wel. Hij begint 's morgens te kukelen en de haan van de buren kukelt terug. Steeds harder en dominanter proberen ze boven elkaar uit te komen. En stond er geen hek tussen, dan zouden ze elkaar aanvliegen. Er is eigenlijk geen echte aanleiding, zo gedraag je je nou eenmaal als je een haan bent. De volmaakte metafoor voor Trump en Kim.

Rien van Broekhoven, Rijsbergen

Zorreguieta

We wisten natuurlijk hoe het zat met Jorge Zorreguieta. Maar als ik er weer over lees, krijg ik opnieuw last van hoofdpijn en opkomend maagzuur.

Pieter van der Struijs, Benthuizen

Fransen zijn open en flexibel

Mijn clichés over Fransen (gesloten, arrogant, niet-flexibel) zijn onderuit gegaan door de praktijk

Goed thema, dat René Cuperus in zijn column (7 augustus) behandelt: dat Nederlandse toeristen en tweedehuisbewoners in Frankrijk weinig invloed hebben op de onderlinge verstandhouding tussen beide landen. Stereotypen worden niet doorbroken met massatoerisme.

Mijn ervaring met Fransen is compleet anders. Om in een komend jaar mijn einddoel Santiago de Compostella te bereiken, ben ik dit jaar dwars door het Franse platteland gelopen richting Pyreneeën. Mijn pelgrimstocht is me gelukt dankzij de vriendelijkheid, de belangstelling en de grote hulpvaardigheid van Fransen. Mijn clichés over Fransen (gesloten, arrogant, niet-flexibel) zijn onderuit gegaan door de praktijk.

Diepgaande gesprekken, mee-eten met de familie, regelen van onderdak en van medische hulp. En natuurlijk heb ik me voorbereid, met het oefenen van Frans, met de actualiteit. Maar ook door in alle contacten de eenvoudige Franse beleefdheidsregel toe te passen: iedere ontmoeting start zonder uitzondering met de wens van een 'bon jour'. Zouden we hier in Nederland ook moeten doen! Frankrijk is een prachtig land, dankzij de Fransen!

Marion van Leeuwen, Gouda

Drenthe

Beste journalisten en columnisten, zou u zich willen onthouden van het stereotyperen van de Drent? Het begint behoorlijk storend te worden om als voorbeeld gebruikt te worden van inwoners van Nederland die zich niet druk maken om zaken die de Randstedeling blijkbaar wel bezighouden.

Ook in Drenthe wonen mensen die kranten lezen, en zo ver weg is het nu ook weer niet. Gewoon richting Zwolle over de A28 en met anderhalf uur ben je in het land van Bartje, waar we ook heus over 'gendergedoe' (Stephan Sanders, 10 augustus) nadenken.

Esther Donkers, Hoogeveen

Personeel uit de muur

Niet de luie werklozen zijn het probleem, maar de bedrijven en uitzendbureaus zelf

'Dreigend tekort aan buschauffeurs', kopte het nieuws afgelopen week. Toen ik werkloos werd heb ik mij aangemeld bij een uitzendbureau dat deze opleiding verzorgt. Maar denk niet dat je dan vast werk hebt. Je moet als een soort flexwerker concurreren met de andere chauffeurs op routes om maar een paar ritjes binnen kunnen te slepen.

Ik werd niet geselecteerd. Mijn leeftijd (50) speelde ongetwijfeld een rol. Hetzelfde verhaal toen ik mijn hijscertificaat gehaald had.

Hier wordt duidelijk waar het probleem zit in vele sectoren. Niet de luie werklozen zijn het probleem, maar de bedrijven en uitzendbureaus zelf die voor een dubbeltje op de eerste rang willen zitten.

In goed personeel moet je investeren, net als in je apparatuur. Maar met de huidige flexmarkt is een mentaliteit ontstaan waarbij je personeel als kroketten uit de muur trekt en weer een schop geeft als het je even niet uitkomt. Dan moet je ook niet mekkeren als bedrijfsleven. Het is al jaren bekend dat dit eraan kwam.

Dante Renzulli, Groningen

Dure onzin

De wereld wordt steeds kleiner - en warmer. We zullen elkaar meer nodig hebben dan ooit tevoren

Max Pam beschreef in zijn column hoeveel onzin er met veel verve en dure woorden te lezen is in de verschillende media. Prachtvoorbeelden worden gegeven, uiteenlopend van Alexander Klöpping die mensen moet ontslaan omdat ze te veel omzet maken tot Arnon Grunbergs columns waarin de logica soms zeer moeilijk te ontdekken valt.

Velen beschrijven postmoderne opvattingen aan de hand van bubbels. Zo vinden we op vooral social media heel eenvoudig steun voor onze eigen waarheden, opvattingen en diepgewortelde wensen: 'De techniek komt vast met oplossingen voor de opwarming van de aarde.' En zo vindt misschien zelfs de scooter-rijder uit de Jordaan: 'Al die toeristen in Amsterdam, dat kan echt niet meer.'

De bubbels zijn van alle tijden. Je ziet het ook in gezellige gesprekken aan de keukentafel, op het werk, of in de kroeg. Juist door herkenning van opvattingen kunnen deze gesprekken gezellig blijven. Veel menselijk gedrag valt goed te begrijpen aan de hand van een eenvoudig principe: soort zoekt soort.

Het mooie van deze tijd is dat men in toenemende mate met één druk op de knop óók kennis kan maken met de opinies van andere mensen, met verdieping in andere culturen, met inzichten uit de wetenschap.

Wie weet zal langzaam maar zeker het principe van 'soort zoekt soort' aangevuld moeten worden met 'soort zoekt soorten'. Simpelweg omdat het kan. Maar óók omdat het moet: de wereld wordt steeds kleiner - en warmer. We zullen elkaar meer nodig hebben dan ooit tevoren.

Paul van Lange, Hoogleraar psychologie VU, Amsterdam


We hebben te maken met een ziek productiesysteem

Scharrelen die leghennen met een scharrellift van verdieping naar verdieping?

Ik schoot er bijna van in de lach, ware het niet dat het in essentie een tragisch bericht was in de Volkskrant van 7 augustus: Scharreleieren van 33.000 leghennen in een stal verdeeld over vier verdiepingen. Ja, u leest het goed: scharreleieren van 33.000 (!) leghennen verdeeld over vier (!) verdiepingen. Scharrelen die leghennen met een scharrellift van verdieping naar verdieping? Kijkt u ervan op? Of zoals de afgelopen weken de berichtgeving over de boer (?) van de uitgebrande megastal met maar liefst 20.000 varkens, die zoveel hield van zijn 20.000 varkens. Kende hij ze alle 20.000 bij naam?

Menige wedstrijd tijdens het EK voetbal voor vrouwen trok minder publiek. Wanneer gaan we inzien dat de productie van dierlijke producten op deze schaal, alleen omdat in het Westen het merendeel van de mensen dagelijks een stuk vlees, zuivel of een eierproduct wenst te consumeren, niet langer haalbaar is? Of moeten er eerst menselijke doden vallen voordat we dat daar iets aan gaan doen?

Jaap Lampe, Haarlem

Dit land is overbevolkt

Iedereen lijkt begaan met de pluimveehouders. En natuurlijk terecht. Vergeten wordt dat we met een ziek systeem te maken hebben. Blijkbaar moet je minstens 60.000 kippen houden om er fatsoenlijk van te kunnen leven. Dit land is overbevolkt. Rekening houdend met de ecologische voetafdruk wonen hier 10miljoen mensen te veel. Desondanks menen we ook nog de rest van de wereld van eieren te moeten voorzien, want 90procent wordt geëxporteerd. Wij blijven echter met de stront en de bestrijdingsmiddelen zitten. Het is bekend dat met name in Brabant de uitstoot door pluimveebedrijven van ammoniak en fijnstof al voor grote gezondheidsproblemen zorgt.

Kortom, er zijn veel te veel van dit soort bedrijven, en bovendien worden er veel te veel kippen gehouden in één bedrijf. De pluimveehouder moet een eerlijke prijs voor zijn eieren krijgen. Het wordt tijd dat deze feiten ook in de discussie worden betrokken.

André Doorlag, Groningen

Bioleed

De getroffen veehouders maakten de keuze voor de bio-industrie, wees dan een vent en neem je verlies

Ik word een beetje weemoedig van al die boeren die hun leed uitzingen over de giframp die hen treft. Al is het misschien niet wat hun voor ogen stond toen ze ooit begonnen aan het vak, ze zijn wel onderdeel van een productiesysteem waarvan een kind kan zien dat het instabiel is, en alleen met veel antibiotica en vergif in zekere mate in stand gehouden kan worden.

Boer blijven en deelnemen aan het systeem zijn keuzen. Lang niet iedere boer heeft daarvoor gekozen en daarmee de consequenties aanvaard. Sommigen gingen biologisch boeren, anderen zochten hun toekomst elders. De getroffen veehouders maakten de keuze voor de bio-industrie. Als dan de tijd is gekomen dat dat systeem zich onvermijdelijk ook tegen je keert, wees dan een vent en neem je verlies.

W. de Winter, Wageningen

Verlies-verliessituatie

Zes dierenrechtenorganisaties, vertegenwoordigd door 27 demonstranten, staan met spandoeken bij het pluimveebedrijf van de familie Bouwhuis (Ten eerste, 8 augustus). Op één van de spandoeken staat: 'Overheid laat kippen niet stikken'.

Zij protesteren hiermee tegen het voornemen van de boer om zijn kippen te ruimen omdat die kippen momenteel niets opleveren; ze kosten alleen maar geld. Zij willen dat de boeren die kippen laten ruien. Dat wil zeggen veel minder voer geven zodat het buikvet van de kip, waarin het fipronil zit, verdwijnt en niet meer in de eieren terecht kan komen.

Leuk plan, maar gaan die zes dierenrechtenorganisaties de boeren de zes tot acht weken dat het ruien duurt financieel ondersteunen? Nogal makkelijk om zo te demonstreren bij een boer thuis. Hij is straks misschien zijn mooie, met hard werken opgebouwde bedrijf kwijt. Zij willen 72.000 kippen redden. Nobel streven, maar als de boer geen geld heeft om die kippen, die geen inkomsten generen, te onderhouden gaat hij alsnog failliet en worden de kippen alsnog geruimd. Een duidelijke verlies-verliessituatie. Met dank aan de dierenrechtenorganisaties.

Frans Leliveld, Amsterdam

Eigen verantwoordelijkheid

Kennelijk is men in de vertrouwensbenadering van de bedrijven doorgeschoten

In het kader van het nieuwe toezicht is de verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van de eieren bij de branche gelegd, die daar het IKB Ei voor heeft opgericht. Bij die controle is van alles misgegaan. Kennelijk is men in de vertrouwensbenadering van de bedrijven doorgeschoten. Dat gaat de bedrijfstak veel geld kosten. Zoals meestal in dit soort gevallen overweegt de overheid bij te springen.

Opnieuw is de winst voor het bedrijfsleven zolang het goed gaat en zijn de kosten voor de belastingbetaler als het verkeerd gaat. De enige manier om het bedrijfsleven te leren dat eigen verantwoordelijkheid echt eigen verantwoordelijkheid betekent, is op te houden met de bedrijven te helpen als men door eigen schuld kosten heeft.

Ben Ale, Delft