Blijf van alimentatie af
© ANP

Blijf van alimentatie af

Wetsvoorstel voor alimentatie ziet elke vrouw ten onrechte als economisch zelfstandig en zet mannen niet aan tot minder werken en meer zorgen.

Op 19 juni dienden Tweede Kamerleden Foort van Oosten (VVD), Jeroen Recourt (PvdA) en Magda Berndsen-Jansen (D66) een omvangrijk wetsvoorstel in waarin de regels over partneralimentatie grotendeels overhoop worden gehaald. Er moet een andere grondslag komen, een eenvoudiger berekeningsmethode en aanmerkelijk kortere duur.

De nieuwe wet moet het systeem van de partneralimentatie, stellen de indieners, aanpassen aan de huidige tijd. De Memorie van Toelichting wekt echter de indruk dat de indieners vooral graag de gemiddelde Nederlandse man en vrouw willen veranderen. Die moeten tijdens het huwelijk werk en zorg eerlijk delen en er vooral ook voortdurend op bedacht zijn dat het huwelijk niet voor eeuwig is. Iedereen moet op ieder moment klaar staan om de arbeidsmarkt te betreden en in eigen levensonderhoud te voorzien.

Op hoofdlijnen wil het wetsvoorstel alleen nog partneralimentatie wanneer het huwelijk aantoonbaar heeft geleid tot verlies aan verdiencapaciteit, bijvoorbeeld omdat één van beiden is thuis gebleven om voor de kinderen te zorgen. Die partneralimentatie kan maximaal 5 jaar duren, of, als er ten tijde van de scheiding kinderen in de basisschoolleeftijd zijn, tot het jongste kind 12 jaar oud is.

Feiten

Nederlandse moeders besteden twee keer zoveel tijd aan de zorg van de kinderen als vaders

Een uitzondering wordt gemaakt voor huwelijken die langer dan 15 jaar hebben geduurd én waarbij de alimentatiegerechtigde ten hoogste tien jaar jonger is dan de AOW-leeftijd: in die gevallen duurt de partneralimentatie totdat de AOW-leeftijd is bereikt. Hoe hoog de partneralimentatie moet zijn, wordt forfaitair bepaald volgens een systeem dat volgens de indieners zo eenvoudig is dat de gewone burgers er zelf mee moeten kunnen rekenen. (Dat de indieners zelf diverse rekenvoorbeelden nodig hebben om het systeem uit te leggen belooft weinig goeds.) De alimentatieplichtige moet volgens dat systeem altijd meer overhouden dan de alimentatiegerechtigde.

Dan nu wat feiten. Bijna 40 procent van alle huwelijken eindigt in een scheiding. Een gemiddelde scheiding volgt op een huwelijk van een jaar of veertien en de gemiddelde leeftijd van de ex-echtelieden is dan rond de midden-40, zodat de uitzondering voor wat in het wetsvoorstel 'traditionele huwelijken' wordt genoemd, niet opgaat. Bij iets meer dan de helft van de scheidingen zijn kinderen betrokken. Een heel groot deel van de Nederlandse vrouwen gaat na de geboorte van hun eerste kind minder werken, mannen gemiddeld juist meer. Nederlandse moeders besteden twee keer zoveel tijd aan de zorg van de kinderen als vaders.

Dat is, nog steeds, wat de samenleving van moeders verwacht: minister Asscher sprak zelfs van een 'onuitgesproken norm in Nederland waardoor het niet echt geaccepteerd wordt dat moeders fulltime werken'.

Wensdenken

Het is zonneklaar dat de indieners van dit wetsvoorstel daar graag wat aan willen veranderen. Iedereen moet economisch zelfstandig zijn en co-ouderschap is niet alleen iets voor ná een scheiding. Vrouwen voorhouden dat ze na een scheiding vooral niet te hoge verwachtingen van partneralimentatie moeten hebben moet de emancipatie dienen. Bovendien wil dit wetsvoorstel mogelijk maken dat partijen al voor het huwelijk de partneralimentatieplicht in hun huwelijkse voorwaarden kunnen uitsluiten. Dat moet de echtelieden met beide benen op de grond houden.

Het is echter zeer de vraag of dat zo werkt. Nu al gaan vrouwen er na een scheiding gemiddeld financieel 23 procent op achteruit, en mannen 7 procent op vooruit. Dat harde feit, dat toch met enige regelmaat in de media wordt aangehaald, heeft vrouwen niet tot grotere arbeidsparticipatie aangezet. Het is bepaald twijfelachtig of dit wetsvoorstel dat effect wel zal hebben. En dan is er nog de vraag of al die extra uren werk wel beschikbaar zijn. Het wetsvoorstel gaat ervan uit dat er voor alle werkwillige vrouwen altijd genoeg banen beschikbaar zijn.

Dat is wensdenken. Maar zelfs als er voldoende werk beschikbaar is, zal het zeker voor laagopgeleide vrouwen erg moeilijk zijn om binnen vijf jaar voldoende uren te werken om in eigen levensonderhoud te voorzien, zeker als er ook nog voor kinderen moet worden gezorgd.

Alimentatie

In het huidige systeem maakt partneralimentatie voor veel vrouwen met opgroeiende kinderen het verschil tussen net rondkomen en een leven rond de armoedegrens

Wat dit voorstel behalve onrealistisch ook onrechtvaardig maakt, is dat het mannen op geen enkele manier aanzet om tijdens het huwelijk een beetje minder te werken en een beetje meer te zorgen. Na het huwelijk een paar jaar een (vanwege het forfaitaire systeem) sterk ingeperkte partneralimentatie betalen: het staat in geen verhouding tot het veel hogere inkomen dat mannen kunnen opbouwen doordat ze ongehinderd carrière maken terwijl de vrouw voor de kinderen zorgt. Deze wet zal de financiële voorsprong die mannen hebben op vrouwen alleen maar verder vergroten; de rekening van de door de indieners van het wetsvoorstel gewenste emancipatie wordt uitsluitend bij de vrouwen neergelegd.

Natuurlijk: niemand betaalt graag maandelijks aan z'n ex-partner, en het moet gezegd: zeker voor kinderloze huwelijken is een alimentatietermijn van maximaal 12 jaar (de nu geldende wet) vaak aan de ruime kant.

Dat kan soms wel een tandje minder, en het is een taak voor de rechtspraak om daar, meer dan nu gebeurt, maatwerk te leveren. Maar in het huidige systeem maakt partneralimentatie voor veel vrouwen met opgroeiende kinderen het verschil tussen net rondkomen en een leven rond de armoedegrens. Dit wetsvoorstel gaat er voor zorgen dat die vrouwen een armoedeval maken.

Reacties (33)

U hebt javascript nodig om een reactie achter te laten.
Plaats een reactie Nog 600 tekens
  • Pek met Veren... -
    We leven in een tijd die sterk mens verandering onderhevig is. Dat is één,en twee is dat als zo een mens zich vaak laat verleiden door excessief gedrag uit innerlijke onvrede,deze zo een hoop financiële schuld kan maken,en als je onder gemeenschap van goederen trouwt,hang je er net zo in....voorbeelden genoeg... vertrouw nooit een ander mens op emotionele gronden....emoties zijn net wolken....en maak ze vooral niet roze....
  • jevers -
    Een basisinkomen zou misschien een hoop problemen kunnen oplossen.
  • jevers -
    Christine Kuiper. Ja, dat zie ik om me heen. Juist bij jonge stellen met jonge kinderen. Vrouwen die 3 dagen werken en daarnaast het hele huishouden bestieren. De les is dus: niet meer doen. Laat mannen ook minder werken en een gedeelte van het huishouden doen, van begin af aan. Dus niet alleen de kinderen leuk bezighouden en naar school brengen maar daadwerkelijk: goed schoonmaken. de was en strijk doen boodschappen, eten koken. Zodat je als jonge moeder door kan gaan met je carrière want als het huwelijk mis gaat wordt je financieel de klos in de toekomst. Terwijl dat nu ook al is
  • ChrisWinter -
    Ik zou nooit trouwen met een vrouw die niet economisch onafhankelijk is. Als jij niet genoeg grip op je leven hebt om fatsoenlijk werk, een fatsoenlijke opleiding of tenminste een fatsoenlijk prospect te hebben moet je bij mij niet aankloppen. In lijn daarmee vind ik partneralimentatie dan ook een anachronisme en een ongelooflijk gotspe. Kinder-alimentatie naar diegene die meer voor de kinderen zorgt is natuurlijk een doodsimpele plicht, maar het handje ophouden van de vrouw moet maar eens afgelopen zijn in dit tijdsgewricht.
  • roefsnoek -
    er zijn genoeg mannen die na een scheiding best meer voor de kinderen willen zorgen. Maar ons middeleeuwse familierecht zorgt ervoor dat de vader altijd een omgangsregeling moet treffen. In veel gevallen is dat 1 weekend per twee weken. Omdat ook in veel gevallen moeders daar niet aan meewerken.Als moeders geen co-ouderschap wil, dan gebeurt het niet. Ga eerst daar iets veranderen.
  • Pek met Veren... -
    Het huwelijk is de dwangbuis van menselijke zielen leven.het leven gaat op slot voor wat feitelijk normaal is om te doen in vrijheid met je leven.Het huwelijk werpt tal van drempels op.Vandaar dat de mens gewelddadig word,en meer negatieve zielen roerselen tot uiting brengt...Mensen in een dwangbuis is een samenleving in een dwangbuis waarin alleen alle vormen van excessen kunnen ontstaan...
  • Jean5 -
    Kijk als man en vrouw na een scheiding 50% zorg verlenen, hoe kan dat dan onevenredig zijn? Je kunt onderhandelen; minder zorg maar dan ook meer kosten. Wat heeft dat in godsnaam met het inkomen van een andere Nederlander te maken? Alimentatie komt voort uit een verouderd rollenpatroon en hoort niet in een moderne zelfbewuste samenleving. Hoe heeft mijn gedrag bijgedragen aan deze ellendige situatie voor de kinderen en hoe kan ik voorkomen dat zoiets nog eens gebeurd. In die zin zijn we allemaal, gerechtvaardigd, slachtoffer. Ipv dat we dat bij elkaar proberen weg te halen.
  • Cobico -
    Dat er minder riante alimentatieregelingen zouden moeten komen, is misschien niet altijd een overbodige maatregel. Ikzelf heb jarenlang fulltime gewerkt om de alimentatie voor de ex-vrouw van mijn man op te kunnen brengen. Ik mocht ook niet stoppen met werken, want dan besliste de rechter dat ons gezamenlijk inkomen hoger kón zijn, wat wij samen in redelijkheid kónden verdienen. Een arbeidsverplichting/herintreding van de ex-vrouw kwam echter nimmer ter sprake, hoewel zij nog relatief jong (vijftig) en kerngezond was en de kinderen volwassen. Wat dat aangaat mag het veranderen.
  • Jean5 -
    @Christine; idd zijn er een heelboel keuze momenten aan vooraf gegaan. Daar zijn twee individuen verantwoordelijk voor. Zorg voor een ex partner is niet meer van deze tijd. Ik heb als MAN maanden moeten rondzwerven omdat de spanning in huis te hoog was. Als ik een andere keuze had gemaakt bij de inschrijving bij het woningburo, had ik een appartement mogen betrekken. Met het risico dat de vrouw in kwestie de bezoekregeling op elk moment had kunnen frustreren. Dat ik blind was ligt niet aan moedertje Staat noch aan de vrouw in kwestie. Leer mensen inzicht verwerven in hun eigen keuzes
  • Eduaars -
    Schrijvers schetsen een beeld uit een inmiddels grijs verleden, namelijk dat het noodzakelijk is om een partner te hebben die het huishouden doet om carrière te kunnen maken. Alleenstaanden zijn heden ten dage echter heel goed in staat om carrière te kunnen maken. Met of zonder partner. Vaak was de potentie, voordat er van een relatie sprake was om een positie te bereiken, reeds aanwezig, door opleiding, talent e.d. Het geeft geen pas dat de ex- vrouw dan maar als een soort financieel blok aan de been blijft hangen, profiterend van de status die bij haar ex-man hoort.