Kweekplanten in een growshop.
Kweekplanten in een growshop. © ANP

Bij huidig gedoogbeleid heeft alleen onderwereld baat

Commentaar

Prijzenswaardig experiment met gecontroleerde wietteelt is uit nood geboren.

Van verwensingen door wrokkige burgers ligt de gemiddelde burgemeester vermoedelijk niet eens meer wakker. Steeds vaker echter worden burgemeesters en hun familieleden ook met fysiek geweld, brandstichtingen - of erger - bedreigd. Vorige week stelde het juridisch en bestuurskundig onderzoeksbureau Pro Facto vast een kwart van alle Nederlandse burgemeesters dat weleens is overkomen. Intimidatie van gezagdragers is allang geen regionaal of uitzonderlijk verschijnsel meer.

Dat slechts 0,7 procent van de gezagdragers meent dat van de bedreigingen 'een ondermijnend effect' is uitgegaan, rechtvaardigt niet de conclusie dat de overige ondervraagden er immuun voor zijn gebleven. Lang niet altijd zullen zij zich bewust zijn van de mate waarin een geuite dreiging invloed heeft gehad op een besluit. En wie zich daar wel bewust van is, zal dat niet altijd willen erkennen. De invloed van de onderwereld op de bestuurlijke bovenwereld is mogelijk dus veel groter dan uit het rapport kan worden opgemaakt.

Van alle scenario's is bestendiging van de huidige toestand de minst verkieslijke

Wat in elk geval vaststaat, is dat de burgemeesters en andere ambtsdragers de gevolgen ondervinden van het halfslachtige drugsbeleid - waarmee Nederland allang geen goede sier meer maakt in de wereld. De gedoogstatus van coffeeshops staat onder druk nu ze steeds vaker door drugscriminelen worden bevoorraad en geëxploiteerd. Het antwoord op die ontwikkeling - sluiting van coffeeshops - heeft aanzienlijk bijgedragen aan de problemen die burgemeesters bij hun taakuitoefening ondervinden.

Aan weerskanten van het bestuurskundig spectrum zijn twee antwoorden mogelijk op het failliet van het Nederlands gedoogbeleid: een verbod op verkoop van cannabis, ofwel: sluiting van alle coffeeshops, of een regulering van de wietteelt, die de overheid mogelijk in staat stelt de hele cyclus (van productie tot consumptie) te controleren. Het nieuwe kabinet heeft, naar verluidt, besloten een experiment met het laatste model in tien gemeenten toe te staan. Een prijzenswaardige stap die uit nood is geboren. Want bij bestendiging van de huidige toestand heeft alleen de onderwereld te winnen. Van alle scenario's is dat dus de minst verkieslijke.

Experiment met wietteelt en wat we verder weten over Rutte III

Experiment: Tien gemeenten mogen wiet gaan verkopen. Deze wiet wordt onder overheidstoezicht geteeld. Ook kan toezicht worden gehouden op de kwaliteit van de wiet.

Overzicht: Dinsdag wordt het regeerakkoord van Rutte III verwacht. Dit zijn de belangrijkste beleidspunten die daar al uit werden gelekt.

Analyse: Na 206 dagen formeren doemen eindelijk de contouren van Rutte III op. Frank Hendrickx ontwaart een middenkabinet dat zich nu al schrap zet voor aanvallen van de flanken en onrust binnen de partijen.