Het Kwajalein-atol maakt deel uit van de Marshalleilanden.
Het Kwajalein-atol maakt deel uit van de Marshalleilanden. © AP

Atol-eilanden lopen wel degelijk gevaar

Klimaatverandering

Het grootste gevaar voor de atol-eilanden in de Stille Oceaan is dat het zoet water verdwijnt.

Bjørn Lomborg ontkent dat de atol-eilanden in de Stille Oceaan worden bedreigd door de stijging van de zeespiegel. Die eilanden zouden vanzelf weer aangroeien door afzetting van losgewoeld koraal (O&D, 3 november).

De zeespiegel stijgt door opwarming van de aarde, die grotendeels wordt veroorzaakt door de uitstoot van broeikasgassen. Op 4 november is het wereldwijde VN-klimaatakkoord van Parijs in werking getreden, met afspraken over het terugdringen van de broeikasgasuitstoot en financiële ondersteuning van landen die te lijden hebben en krijgen van nu al onvermijdelijke klimaatverandering. Verspild geld dus, vindt Lomborg, dat kan je beter aan andere doelen besteden. Heeft hij een punt?

Hij heeft in zoverre gelijk dat genoemde eilanden niet rechttoe-rechtaan onder water komen te staan door alleen een stijgende zeespiegel. Ze zijn ook kwetsbaar door een zwakke infrastructuur. Maar gevaar lopen ze wel degelijk.

Hij wijst naar de bevindingen van de onderzoekers Ford en Kench, die de veranderingen in de kustlijnen van de Marshall-eilanden hebben onderzocht. Weliswaar is het oppervlak van sommige van deze eilanden toegenomen door afzettingen aan de kust, ze zijn helaas niet hoger geworden. En dat betekent dat die eilanden vroeg of laat toch het risico lopen kopje onder te gaan.

Dat blijkt nu al het geval bij de Solomon-eilanden. Tussen 1994 en 2014 steeg de oceaan daar 15 cm. Door de hogere golfslag zijn vijf eilanden geheel verdwenen, en van zes eilanden zijn de kustlijnen flink afgekalfd.

Hoe langer we wachten met terugdringen broeikasgasuitstoot, hoe duurder het wordt

Het risico bestaat dat bij verdergaande temperatuurstijging het ijs op Groenland steeds sneller en onomkeerbaar wegsmelt, en dat de enorme West-Antarctische ijsvlakte in zee schuift. Dat kan uiteindelijk leiden tot meer dan 10 meter zeespiegelstijging, ook voor ons land geen prettig vooruitzicht.

Het wordt al een heksentoer om de doelstelling van het Parijs klimaatakkoord te halen - beperking van de opwarming tot ruim beneden 2 graden wereldgemiddelde in 2100, en zelfs dan zal de zeespiegel in de Stille Oceaan nog deze eeuw 20-60 cm verder stijgen. Hierdoor zullen de risico's van overstromingen aanzienlijk toenemen.

De grootste bedreiging op de korte termijn voor de atol-eilanden is niet zo zeer het onderlopen, maar de zoetwatervoorziening voor de landbouw en het drinkwater. Het grondwater verzilt door het hogere zeeniveau en wordt daardoor onbruikbaar. Bovendien richten cyclonen al bij de huidige zeespiegelstijging (20 cm sinds 1900) meer schade aan dan voorheen. Dus nu al hebben laaggelegen eilanden hieronder te lijden.

Alle reden dus om de zorgen van de laaggelegen eilandbewoners ernstig te nemen. Dat doet Lomborg niet, en hij doet er nog een schep bovenop door te stellen dat het Parijse klimaatakkoord door de 'paniek' zal leiden tot vertraging van de wereldwijde economie. Eerst moet er maar meer onderzoek worden gedaan totdat zonne- en windenergie en andere bronnen vanzelf goedkoper zijn geworden dan de (zwaar gesubsidieerde) fossiele brandstoffen.

En intussen dus gewoon steeds meer kolen, olie en gas blijven verstoken. Terwijl uitvoerig is aangetoond door het IPCC (het wetenschappelijke VN Klimaatpanel) dat hoe langer we wachten met terugdringen van de broeikasgasuitstoot, hoe duurder het wordt om de opwarming nog tijdig binnen de perken te houden.

Uiteindelijk kan zeespiegel tot meer dan 10 meter stijgen

Een vreemde redenering is ook: 'de bewoners van de Marshall-eilanden zijn meer geholpen met de aanpak van corruptie en huiselijk geweld'. Vast wel, en niets houdt ons tegen ook dat aan te pakken, maar als je geen goed drinkwater meer hebt en je huis loopt regelmatig onder dan wordt overleven toch wel je eerste zorg.

Lomborg winkelt al jaren selectief in de literatuur om zijn vooringenomen standpunt - klimaatbeleid is weggegooid geld - steeds weer te 'bewijzen', om vervolgens te beginnen over allerlei andere misstanden die er ook zijn. Niet intrappen!

Volg en lees meer over:

Reacties (8)

U hebt javascript nodig om een reactie achter te laten.
Plaats een reactie Nog 600 tekens
  • frank§vrij -
    Lomborg kan gelijk hebben, dat de wereldwijde 'paniek' om het COPP-akkoord de economie kan vertragen. Ook dat de link tussen klimaatverandering en het verdwijnen van die eilanden niet ééntweedrie is; klimaatverandering wordt trouwens niet ontkend, dat die eilanden in problemen komen ook niet. Zo gaat het gesteggel verder. Het lijkt mij in ieder geval dat de mensheid beetje bij beetje door krijgt dat hij het aardse systeem negatief beinvloedt (ook nog eens overbevolking en biodiversiteit bijv, heus niet alleen klimaat), en dat er iets moet gebeuren.
  • |||=||| -
    1/ Gevaarlijke orkanen zijn waarschijnlijk te voorkomen of sterk af te zwakken met SRM omdat de energie beschikbaar voor orkaanvorming zeer sterk afhangt van kleine verschillen in de temperatuur van het oppervlaktewater. We moeten snel starten met experimenten. 2/ Ontzilting via omgekeerde osmose wordt steeds efficiënter, en steeds goedkoper wordende zonnestroom is hier bij uitstek voor geschikt. Deze eilanden en droge gebieden kunnen in de toekomst juist veel groener worden. 3/ Het torpederen van kernenergie heeft steeds ernstiger gevolgen. Nu weer heisa, ondanks falende (!) klimaatmodellen.
  • Meneer Dick -
    Er is geen goede reden dat Nederlanders zich meer dan bijvoorbeeld Italianen, Brazilianen of Singaporezen druk moeten maken over die atollen.
  • Pasquillus -
    Volgens de immer grijnzende, en in zijn land o zo geliefde, premier van Ruttenië en zijn aanhangers zijn klimaatopwarming, zeespiegelstijging en andere milieukwesties linkse fabels en is de neoliberale wereld, met ongebreidelde vrijheid voor multinationals en andere grote bedrijven om de aarde te vervuilen en te plunderen, de beste van alle mogelijke werelden. Het volk gaat hier in mee, en als de totale overstroming dreigt krijgt links de schuld. Zie daar Nederland anno 2016, niet op mijn verzoek ooit ontworsteld aan de baren.
  • Guus1971 -
    Eerder dit jaar heeft Simon Albert (University of Queensland) in een grote studie aangegeven dat de link tussen het verdwijnen van die eilanden en klimaatverandering onjuist is. De Guardian heeft aan deze studie ook al eens een interessant artikel gewijd, met ook een link naar de studie van Albert. (https://www.theguardian.com/environment/2016/may/10/headlines-exaggerated-climate-link-to-sinking-of-pacific-islands) Ik kan alleen maar concluderen dat het verhaal van Albert goed en wetenschappelijk onderbouwd is, in tegenstelling tot de standaard klimaatreutel van Leo Meyer.
  • Hazlo -
    Alle hysterie ten spijt het klimaat is altijd in beweging. Tijdens het begin v.d middeleeuwen was het warmer dan tegenwoordig, v.a 1315 tot de zomer van 1317 regende het vrijwel onafgebroken in heel Europa en mislukten de oogsten, dit leidde tot een grote hongersnood. In de 17e eeuw werden wij geteisterd door reuze tornado¿s die sloegen in 1674 o.a de hele Domkerk in Utrecht plat, daarna begon de z.g. kleine ijstijd, daar bereikten veel gletsjers rond 1850 hun grootste uitbreiding sinds 20000 jr. en nu zou het tijdelijk weer iets warmer worden. Mensen, daar veranderen wij HELEMAAL NIETS aan!
  • EddieVaIiant -
    Beste Leo Meyer, U winkelt eveneens selectief. U hebt het over zwaar gesubsidieerde fossiele brandstoffen, maar vertelt er niet bij dat het dan om vooral India, China, Indonesië en het Midden-Oosten gaan die hun brandstof subsidiëren voor hun arme burgers. Deze landen doen dat om de politieke stabiliteit te waarborgen. In Europa worden vooral zonne- en windenergie gesubsidieerd om de linkse kiezer te paaien.
  • Neven Curlin -
    Kennelijk trapt de media er wel met vaste regelmaat in. O, wacht, ik weet al waarom: controversy sells. Zouden journalisten en redacteuren op de Marshall-eilanden er ook zo over denken?