Aleid Truijens: 'Oplossing voor het lerarentekort: alle kinderen al om 13.00 uur vrij?'
©

Aleid Truijens: 'Oplossing voor het lerarentekort: alle kinderen al om 13.00 uur vrij?'

Dat wordt dus demonstreren op 12 december. Ouders, regel maar vast een dagje vrij. Want die 1,4 miljard voor het basisonderwijs komt er niet. Zoveel is nodig om die leraren hetzelfde salaris te geven als tweedegraads collega's in het voortgezet onderwijs. Precies dat bedrag wordt geschonken aan bedrijven, door ze vrij te stellen van dividendbelasting. Die klinkende rekensom deed woensdag de zaal vol actievoerders in het Amsterdam Afas Live schuimbekken van woede: vrome paatjes verkopen over het prachtige beroep van leraar, maar dáár hebben jullie dat bedrag wél voor over.

Om één uur zijn de kinderen vrij en mogen ze lekker spelen, in de eeuwig zingende bossen. De leraar heeft de hele middag om voor te bereiden, na te kijken en te rapporteren

Dapper van Arie Slob dat hij zich daar vertoonde. Er lag iets deemoedigs over zijn verschijning. Eigenlijk hadden ze helemaal gelijk, die leraren, straalde hij uit. Overvolle klassen, geen invallers bij ziekte, overwerkte leraren, een sisyfus-achtige administratie - vreselijk. Hij was erdoor 'geraakt', zei hij. 'Respect!', riep hij maar weer eens. Zoveel empathie vertoonden geen van zijn voorgangers. Maar helaas, hij had niet meer geld te vergeven. Hoe kon de 270 miljoen voor de salarissen en de 450 miljoen ter verlichting van de werkdruk het best besteed worden? Slob had de 'wijsheid' van de leraren nodig.

Ja, hoe? Over die vraag ging het donderdag bij een debat over werkdruk bij EMMA in Den Haag. De suggesties die de schoolleiders, bestuurders, vakbondsmensen, inspecteurs en leerkrachten deden waren nuttig, maar niet verrassend: probeer de administratie te verminderen; je hoeft niet álles te rapporteren. En zorg voor meer 'handjes' in de klas, stel onderwijsassistenten en conciërges aan.

Welke garantie is er dat het geld dat wordt uitgetrokken voor salarissen en werkdruk dit keer wél bij de leraren terechtkomt?

Natuurlijk zouden op alle scholen mensen moeten werken die fotokopieën maken en helpen bij het knutselen. Zij zijn merendeels wegbezuinigd. Maar als je het geld alleen besteedt aan 'handjes', is het snel op. Stel twee assistenten aan per school en het geld is op; iedere leerkracht heeft dan een paar uur per week hulp. Dat heeft nauwelijks effect.

Het gaat erom wat de handjes doen. Er zijn structurele oplossingen nodig, waarvan ook leerlingen beter worden. Waarom gaan in Europese landen die het best scoren op de Pisa-ranglijsten, zoals Finland en Zweden, kinderen veel minder uren naar school? De leerplicht begint bij 7 jaar; de zomervakantie telt tien weken. Om één uur zijn de kinderen vrij en mogen ze lekker spelen, in de eeuwig zingende bossen. De leraar heeft de hele middag om voor te bereiden, na te kijken en te rapporteren. Zonder stress. Er is geen inspectie die de leraren in hun nek hijgt, er wordt nauwelijks getoetst. De leerprestaties zijn voortreffelijk. Maar de leraren zijn er uitstekend opgeleid - alleen de beste studenten worden toegelaten - en de lesprogramma's zijn bewezen effectief. Het leraarschap is een felbegeerd beroep met een hoge status.

Minder maar doeltreffender lessen, betere leraren, die alle vrijheid krijgen en behoorlijk worden betaald. Zo los je het lerarentekort echt wel snel op. Waarom zouden we hier het 'Finse' model niet langzaamaan importeren?

Als ik PO-actievoerder was zou ik nog een vraag hebben aan minister Slob, en aan de Tweede Kamer. Welke garantie is er dat het geld dat wordt uitgetrokken voor salarissen en werkdruk dit keer wél bij de leraren terechtkomt? Bij een vorige 'keiharde' afspraak - dat 48 procent van de leraren in het basisonderwijs in 2014 in een hogere schaal zou zitten - kwam daar weinig van terecht. Bestuurders gebruikten het geld om gaten te vullen - een gevolg van het wangedrocht dat lumpsum heet. Arie Slob, toon wijsheid: zorg dat dit geld nu rechtstreeks naar de leraren gaat. Dat zou een historische breuk zijn met het machteloze afschuifbeleid van voorgangers.

Aleid Truijens is schrijver, literatuurrecensent en biograaf. Reageren? opinie@volkskrant.nl