Het gebouw van de Groningse studentenvereniging Vindicat in het centrum van Groningen.
Het gebouw van de Groningse studentenvereniging Vindicat in het centrum van Groningen. © ANP

Academie, breek met het corps

Studentencorps

Studencorpora mogen bestaan, net als Scientology en Hells Angels. Maar waarom die subsidie?

Het Gronings studentencorps Vindicat atque polit doet zijn naam ('handhaaft en beschaaft') weinig eer aan: de club haalde het nieuws het afgelopen jaar vanwege mishandeling, seksisme en vandalisme. De mishandelingszaak, die tijdens de ontgroening van 2016 plaatsvond, zou te maken hebben met een eerder ontstaan 'conflict'. De dader, Wouter B., vond dat het slachtoffer brutaal tegen hem geweest was door hem joviaal te begroeten in de kroeg, dus besloot hij de 18-jarige tijdens diens ontgroening terug te pakken.

Bij een ontgroeningsbijeenkomst in de sociëteit Mutua fides ('wederzijds vertrouwen') ging Wouter B. op het hoofd van het aspirant-lid staan. De jongen belandde in het ziekenhuis en hield er licht hersenletsel aan over. Zo bekeken is de naam van deze vereniging misschien zo gek nog niet: 'vindicat' kan ook 'hij neemt wraak' betekenen.

Deze ontgroening is niet de eerste - en zal ook niet de laatste zijn - die in het ziekenhuis eindigt. In 1997 overleed er een Groningse student tijdens de ontgroening na het drinken van een liter jenever; een paar weken eerder was er tijdens dezelfde ontgroening al een jongen in het ziekenhuis beland na een aanrijding. In 2005 raakte een student van Vindicats concurrent, Albertus Magnus, in coma na het drinken van zes liter water. In 2010 liep een aspirant-lid van Albertus tweede- en derdegraadsbrandwonden op doordat hij in brand gestoken was.

Het is slechts een kleine inkijk in de geheimzinnige ontgroeningscultuur, en dan alleen nog in die van Groningen. Soortgelijke taferelen vinden ook in andere studentensteden plaats. Daarbij is het belangrijk op te merken dat de aspirant-leden, meestal 18-jarige jongens en meisjes, vooraf verplicht een zwijgcontract tekenen, waaraan extreem hoge boetes (bij Vindicat 25 duizend euro) verbonden zijn. Het is dus goed denkbaar dat niet elk incident de pers haalt.

Met hun financiële steun verlenen universiteiten legitimiteit aan de studentencorpora

Natuurlijk staat het iedereen volledig vrij om lid te worden van autoritaire clubs met idiote denkbeelden, zolang zij zich aan de wet houden. Zo hebben bijvoorbeeld ook Scientology en de Hells Angels bestaansrecht. Het vreemde aan de studentencorpora is dat zij niet alleen bestaansrecht hebben, maar zelfs gesponsord worden door universiteiten: het gaat dan vooral om bestuursbeurzen, vaak zo'n 33 duizend euro per jaar. Dat is op de universiteitsbegroting niet veel, maar los van het precieze bedrag geeft de subsidie een verkeerd signaal af. Door deze steun verleent de universiteit legitimiteit aan het studentencorps.

De Groningse universiteit heeft dit jaar het goede voorbeeld gegeven. De vernieling van een sushi-restaurant (september 2017) was de druppel die de emmer deed overlopen. De universiteit trok de bestuursbeurs van Vindicat 'voorlopig' in. Toch houdt oud-rector Stijn Derksen vol dat Vindicat de verenigingscultuur het afgelopen jaar succesvol veranderd heeft. Het sushi-restaurant is volgens hem een 'nieuw hoofdstuk', waarop we de vereniging niet mogen afrekenen. Na een jaar hard werken aan de cultuuromslag, zijn de Groningse corpsleden nu namelijk pas net aanbeland bij de vraag: 'Wat is beschaafd gedrag?' Je vraagt je af wat hun beginpunt was.

Catullus biedt uitkomst voor de verenigingscultuur van bangalijsten, knokpartijen en sletbokalen.

Het is wachten op nieuwe ontgroenings- en corpsongelukken, de komende paar jaar misschien even niet bij Vindicat, maar in Amsterdam, Leiden of Delft. De corpscultuur is door en door hiërarchisch, uitgesproken vrouwonvriendelijk en zowel verbaal als fysiek gewelddadig; ook los van de ontgroening wordt er regelmatig 'gebrast' (een soort vechten), soms tot in het ziekenhuis. Ook stellen deze verenigingen excessief alcoholgebruik min of meer verplicht, met alle gevolgen van dien voor gezondheid, studie en maatschappij.

Laat universiteiten zich verre van dit soort clubs houden en de bestuursbeurzen voor zulke 'gezelligheidsverenigingen' per direct afschaffen. Anno 2017 krijgt zelfs de beste student geen studiebeurs, want 'een studieschuld is een investering in jezelf'. Waarom zouden bierdrinkende corpsleden hun bestuursjaar niet ook zo beschouwen? Waarschijnlijk is het helaas ook nog eens een lucratievere investering dan goede cijfers halen.

Intussen kan ik me voorstellen dat Vindicat atque polit, na alle negatieve publiciteit, op zoek is naar een nieuwe naam. Ik heb nog wel een suggestie: een chic klinkend Latijns citaat van de dichter Catullus dat veel beter past bij de verenigingscultuur van bangalijsten, knokpartijen en sletbokalen. Ik presenteer u het Groningse studentencorps Pedicabo et irrumabo. De nieuwe naam is te zeer in de geest van Vindicat om de vertaling in een fatsoenlijke krant op te nemen, maar ik raad u - een gewaarschuwd mens - van harte aan even te googelen. De rest van Catullus' gedichten is ook de moeite waard.

Rosa van Gool is classica