Comfortroom voor mensen met dementie, Venray.
Comfortroom voor mensen met dementie, Venray. © Koen Verheijden / HH

'Waar ik het meeste moeite mee heb gehad, was om het lijden van mijn man mee te maken'

De brieven van 14 november

De ingezonden lezersbrieven van dinsdag 14 november 2017.

Brief van de dag: 'Soms gaat er wel een lichtje branden'

Eindelijk een artikel over dementie dat de werkelijkheid benadert (Opinie, 11 november). Hoewel niet alle dementerenden hetzelfde zijn, was wat Anne-Mei The zei voor mij voor het eerst herkenning van hetgeen ik met mijn man heb meegemaakt. Op tv zie je dementerenden die nog gezellig kunnen praten en mooie muziek kunnen maken, maar dit is alleen in een bepaalde fase mogelijk. Als zelfs staatssecretaris Mona Keijzer van mening is dat de omgeving meer lijdt dan de  dementerenden, is er nog veel werk te doen hieromtrent.  Mijn man heb ik tot zijn dood thuisgehouden. Hij heeft alle fasen meegemaakt en is niet vervroegd door een longontsteking uit zijn lijden verlost. En lijden is het, heel veel lijden, vooral in de laatste fase. Denk niet dat de dementerende toch niets door heeft. Oorzaak en gevolg zijn vaak afwezig, maar soms gaat er wel een lichtje branden en wordt er wel iets zinnigs opgemerkt, zoals 'straks ben jij alleen' en 'kan je mij niet redden'. Op medisch gebied heb ik wel wat toe te voegen. Heel belangrijk zijn goede medicijnen om de hallucinaties te stoppen. Mijn man dacht dat het echt was en heeft daar, door de vele angsten, zwaar onder geleden. Ik kon dit niet verlichten en voelde mij daar zelf ook heel ongelukkig onder. Waar ik het meeste moeite mee heb gehad, was niet het vele werk en het gebrek aan nachtrust, maar om het lijden van mijn man mee te maken. Die beelden raak ik nooit helemaal kwijt, dat blijft een open wond.

Ada Frumau-Min, Noordwijk

Waanzin

Aan Einstein wordt toegeschreven dat hij waanzin zou hebben gedefinieerd als het telkens weer hetzelfde proberen in de verwachting dat dan het resultaat wel anders zou uitpakken.

In dat licht bezien is het recente rapport van de Adviesraad voor Internationale Vraagstukken (Ten eerste, 10 november), dat bepleit om grotendeels zelf veroorzaakte veiligheidsproblemen weer op te lossen met nog meer geld voor nog meer wapens, meer manschappen en meer propaganda, een toonbeeld van ultieme stupiditeit.

Die stupiditeit zou alleen nog overtroffen kunnen worden door een overheid die de aanbevelingen van het rapport serieus wil gaan opvolgen.

Leonard van Willenswaard, Rotterdam

Onbegrijpelijk

Dat Jozef en Maria op een ezel naar Bethlehem moesten is misschien te billijken, maar dat Jan Pijpker en zijn zoon met rolstoel (Brief van de dag, Opinie, 11 november) van Uithuizermeeden naar het gemeentehuis in Enschede moeten rijden om een DigiD (!) op het halen, is ondanks de aardige mensen daar, volstrekt onbegrijpelijk.

Rico Andriesse, Okkenbroek

Volksaard

In het Berlijnse verkeer ontsnapten mijn Nederlandse gasten talloze malen aan de dood

Als parttime inwoner van Berlijn herken ik wat Sterre Lindhout schrijft over het corrigerend gedrag van Duitsers (Zaterdag, 11 november). Ze had haar opsomming kunnen beginnen bij de Duitse stoplichten. Zodra een stoplicht van oranje op groen springt geven Duitse automobilisten gas, zonder nog te kijken naar voetgangers of fietsers die nog even door hun rode licht glippen. Iets waar iedere Nederlandse automobilist op bedacht is, maar een Duitse van schrikt. In het Berlijnse verkeer ontsnapten mijn Nederlandse gasten talloze malen aan de dood. Getoeter, gescheld en getier als regels niet strikt worden nageleefd. Improviseren in gedrag doe je niet en zeker niet op straat, in het verkeer.

Maar is er ook een verklaring voor die, kennelijk Duitse behoefte anderen te corrigeren bij het niet naleven van gedragsregels? Is het kenmerkend voor de Duitse volksaard of zegt het meer over óns, Nederlanders, die liever zélf bepalen of een gedragsregel gepast is of niet?

Vincent van Merwijk, Breda

De haan

Altijd lees ik de 'Oog voor detail'-stukjes van Wieteke van Zeil met plezier. Dit weekend valt me op dat zij een fout maakt, die regelmatig gemaakt wordt (Sir Edmund, 11 november).

Niet de haan kraait drie maal nadat Petrus Jezus verraden heeft, maar Petrus verloochent (niet verraadt) Jezus driemaal eer de haan kraait.

Ik geef toe: een haan die drie keer kraait is leuker. Misschien heeft hij dat ook wel gedaan, maar dat vertelt het verhaal niet.

Elly de Bruijn, Maarssen

Rara

Nee, een geneesmiddel waarvan de werking niet voor 100 procent is aangetoond, wordt niet vergoed.

Een belastingmaatregel waar geen enkele werking van kan worden aangetoond, wordt wel voor 1,4 miljard vergoed.

Rara, mijnheer Rutte.

Leo Curfs, Bergen

Kwestbare wezens

Ook zonder aan de definitie van genocide te voldoen, kan er echter sprake zijn van onoverzienbaar leed

Willem Melching heeft gelijk dat de Holocaust een unieke episode van menselijke wreedheid was en dat er formeel juridisch geen genocide tegen dieren plaatsvindt (O&D, 13 november).

Ook zonder aan de definitie van genocide te voldoen, kan er echter sprake zijn van onoverzienbaar leed. Jaarlijks worden wereldwijd 65 miljard (!) dieren onder erbarmelijke omstandigheden in hokjes gehouden en (grotendeels op gruwelijke wijze) vermoord.

Het is treurig dat Melching het nodig vindt om dit misbruik van de meest kwetsbare wezens te bagatelliseren door de ellende die aan vleesconsumptie voorafgaat te negeren.

Bastiaan Meijer, Amsterdam