Een serverruimte.
Een serverruimte. © REUTERS

'Sleepwet' is echt noodzakelijk om digitale ontwikkeling bij te benen

In de strijd tegen jihadistisch terrorisme en vijandige cyberspionagediensten is de 'sleepwet' hard nodig.

Op donderdag 2 november roept Bert Wagendorp in deze krant de Tweede Kamer op nog eens superscherp naar de 'sleepwet' te kijken. Onzinnig; politici hebben meermaals laten blijken geen snars verstand te willen hebben van inlichtingenwerk.

Ook burgers weigeren zich echt in deze complexe materie te verdiepen. Dus is het aan de inlichtingendiensten zelf onze vragen als 'heeft de AIVD wel een sleepnet nodig' en 'hoe werkt het nou precies' uitgebreid te beantwoorden. De AIVD lijkt daarmee al een eind op de goede weg.

Het blijft een knap staaltje werk wat de AIVD tot nu toe laat zien. Ondanks een verlepte wet uit 2002 en opgezadeld met prejihadistische inlichtingenmethoden, uitgevoerd door jong en onervaren personeel zonder veel historisch besef, is het gelukt om jihadistische aanslagen buiten onze landsgrenzen te houden.

De bevoegdheid van de Nederlandse inlichtingendiensten om onderzoeksopdrachtgerichte interceptie te verrichten is een belangrijke voorwaarde om in de internationale inlichtingenwereld een rol te blijven spelen in de strijd tegen jihadistisch terrorisme.

Daarnaast werken het Cyber Commando van Defensie en de Joint Sigint Cyber Unit (JSCU) van de MIVD en AIVD in een geheimzinnige, digitaal geavanceerde oorlog tegen kwaadwillende cyberspionagediensten uit landen als Rusland, Iran, Noord-Korea en China.

Zo'n lachertje mag Nederland niet nog eens worden

Eind vorige eeuw waren onze veiligheidsdiensten de risee van Europa toen bleek dat Nederland als enige land niet over een buitenlandse inlichtingendienst beschikte. De Inlichtingendienst Buitenland (IDB) was in 1994 opgeheven.

Zo'n lachertje mag Nederland niet nog eens worden, juist niet nu de AIVD een voortrekkersrol vervult binnen de Europese Counter Terrorism Group (CTG). Dat schept verplichtingen, zoals de invoering van een moderne inlichtingenwet, waarin internationale uitwisseling van gegevens goed is geregeld.

Voorstanders van de nieuwe wet vinden dat de AIVD gelijke tred moet houden met de digitale ontwikkelingen in de wereld. Dat is ook het minste dat de hele overheid moet doen, of het nu de AIVD, de Belastingdienst, het leger, of de politie is.

Informatie kan wereldwijd levens van militairen redden

Vooral de MIVD moet door onderzoeksopdrachtgerichte interceptie beter op de hoogte raken van bewegingen, verplaatsingen, doelen en snode plannen van terroristische groeperingen in de uitzendgebieden van Defensie. Die informatie kan wereldwijd levens van (Nederlandse) militairen redden.

Tegenstanders van de nieuwe wet hebben - ten onterechte - angst over 'misbruik' van verzamelde data. De termijn van drie jaar is van belang omdat ook tegenstanders van inlichtingendiensten een langer geheugen hebben dan drie jaar en soms zelfs langer dan drie jaar de tijd nemen om een goed netwerk op te bouwen om daarna een terroristische aanslag te plegen.

Er kan geen angst bestaan over 'misbruik' van persoonsgegevens van de inlichtingendiensten. Die worden nu ook nooit openbaar gemaakt en zelfs zorgvuldig gedurende tientallen jaren in kluizen bewaard.

Om aansluiting te houden bij digitale ontwikkelingen is de 'sleepwet' noodzakelijk

Er kan geen angst bestaan over het hacken van data. De interne datasystemen zijn niet aangesloten op de systemen van het internet. Terwijl internet toch een voorwaarde is om te hacken!

De AIVD heeft tot nu toe jihadistische aanslagen in Nederland helpen voorkomen en zelfs kunnen verstoren. Om aansluiting te houden bij digitale ontwikkelingen is de 'sleepwet' voor de binnenlandse veiligheid noodzakelijk, voor de MIVD in het buitenland zelfs cruciaal en een morele verplichting om collega-diensten bij te staan in de strijd tegen aanvallen door buitenlandse cyberspionagediensten.

De Tweede Kamer weet dat en hoeft niet nog eens superscherp naar de 'sleepwet' te kijken. De AIVD gaat meer duidelijkheid geven over processen of procedures om weerstand en argwaan tegen de inlichtingendiensten een beetje weg te nemen. De dienst is daadwerkelijk een nieuwe weg ingeslagen en streeft met voorzichtige openheid naar meer acceptatie van de nieuwe wet .

Kees Jan Dellebeke is oud-medewerker van de AIVD.