In het kader van het Nationale Voorleesdagen las Anouchka van Miltenburg in kinderopvang De Kleine Kamer voor.
In het kader van het Nationale Voorleesdagen las Anouchka van Miltenburg in kinderopvang De Kleine Kamer voor. © ANP

'Maak van kinderopvang publieke voorziening'

We moeten erkennen dat opvang van kinderen van belang is voor hun ontwikkeling en voor de integratie.

Het zou wel eens inzet kunnen worden van de verkiezingen volgend jaar: de voorzieningen die we in Nederland bieden aan baby's, peuters en schoolgaande kinderen. En dat is hoog tijd. Juist de eerste levensjaren zijn cruciaal voor de ontwikkeling van kinderen. Daarin leren ze de wereld te ontdekken en om te gaan met andere kinderen. Om alle kinderen gelijke kansen te geven in hun ontwikkeling zijn fundamentele veranderingen nodig.

Kinderopvang werd tot voor kort vooral gezien als instrument dat ouders het werken mogelijk maakt. De kinderopvangtoeslag is gekoppeld aan het aantal arbeidsuren van de minst werkende ouder. Zodra een van de ouders thuis is, moet het kind ook thuis zijn - zo luidt de impliciete boodschap.

Gelukkig zien we een verschuiving in die gedachte. Steeds meer wordt gekeken naar de waarde van opvang voor de kinderen zelf. Om alle peuters ten minste twee dagdelen opvang te kunnen bieden, ook als ouders niet werken, plakte minister Asscher een pleister ter waarde van 60 miljoen euro. De Sociaal-Economische Raad kwam met een veel verdergaande aanbeveling: realiseer een inclusief stelsel voor 0 tot 4 jarigen, waar kinderen met verschillende achtergronden naar dezelfde voorzieningen gaan en biedt alle peuters tenminste 16 uur per week opvang.

Hoopvol

Er is een dynamiek ontstaan, waaraan ondernemers in de kinderopvang zich moeilijk kunnen onttrekken

Ook het ideaalbeeld van Kindcentra 2020, om kinderopvang, peuterspeelzalen en basisonderwijs te integreren in een gezamenlijke voorziening voor kinderen van 0 tot met 12 gaat uit van het belang van de kindontwikkeling.

De voorstellen stemmen ons, maatschappelijk ondernemers in de kinderopvang, hoopvol. Wij streven ernaar dat alle kinderen vanaf 0 jaar van kwalitatief hoogwaardige opvang kunnen genieten, ongeacht opleidingsniveau, werk of portemonnee van de ouders. Maar lapmiddelen binnen het huidige stelsel zijn daarvoor niet voldoende. Bij een maatschappelijke opdracht horen publieke voorzieningen.

De marktwerking in de sector heeft geleid tot een stelsel waar prijs en kosten centraal staan in plaats van kwaliteit en maatschappelijke opbrengst. Een stelsel waar rendementen kunnen wegvloeien naar aandeelhouders en eigenaren. Waar woonwijken met veel lage inkomens door aanbieders met winstoogmerk worden gemeden of verlaten. En waar het aantrekkelijk is om ervaren of beter geschoold personeel te vervangen door jongere - goedkopere - onervaren krachten.

Er is een dynamiek ontstaan, waaraan ondernemers in de kinderopvang - ook die zonder winstoogmerk - zich moeilijk kunnen onttrekken. In een sector waarin veel publiek geld wordt gestoken en die zo'n belangrijke rol speelt in de ontwikkeling van onze kinderen, dienen de rendementen publiek te blijven. Wij pleiten er daarom voor dat opbrengsten niet privaat worden uitgekeerd, maar worden gebruikt voor een continue kwaliteitsverbetering van de opvang, permanente educatie van medewerkers en goed werkgeverschap.

De marktwerking heeft bovendien andere ongewenste effecten. Om toch nog enige grip te kunnen houden op de kwaliteit heeft de overheid de sector compleet dichtgeregeld: een vorm van symptoombestrijding die regelmatig z'n doel voorbij schiet.

Zo zijn kinderen van nature nieuwsgierig. Als ze er aan toe zijn, willen ze hun groepsruimte verlaten en op verkenning gaan. Onder de huidige regelgeving mag dat nauwelijks. Kinderen moeten in hun eigen groepsruimte blijven of mogen alleen op afgesproken uren naar de buren. Door deze regels is het voor de inspectie makkelijk controleerbaar of er voldoende medewerkers aanwezig zijn. Maar het ontbreken van flexibiliteit remt kinderen onnodig in hun ontwikkeling en ontneemt professionals de ruimte hun vak uit te oefenen.

Samen kunnen we zorgen voor doorlopende ontwikkellijnen zonder verschoolsing voor de allerjongsten

Meer lucht

Als de kinderopvang niet langer is geprivatiseerd, zal ook de samenwerking met de basisscholen gelijkwaardiger en eenvoudiger worden. Juist de pedagogische kennis en ervaring met ontdekkend en spelend leren van kinderopvangorganisaties is van groot belang bij de ontwikkeling van geïntegreerde voor- en naschoolse voorzieningen.

Samen kunnen we als maatschappelijke partners zorgen voor doorlopende ontwikkellijnen zonder verschoolsing voor de allerjongsten. Samen kunnen we ouders meer lucht geven om werk, studie en zorg op een ontspannen manier te combineren.

Bij alle nieuwe politieke voorstellen die in de komende maanden worden gelanceerd is het daarom goed om stil te staan bij de vraag: als de basisschool een publieke voorziening is, waarom de kinderopvang dan niet ook?

Kathalijne Buitenweg is voorzitter van de Branchevereniging Maatschappelijke Kinderopvang.

Reacties (22)

U hebt javascript nodig om een reactie achter te laten.
Plaats een reactie Nog 600 tekens
  • Kunstofkitsch -
    @ Nurhayati Marina Florijn: Weet u wie nog veel meer financieel de dupe worden van allerlei regelingen m.b.t. kinderen? Alleenstaanden: DIE worden in ALLES fiscaal het zwaarst belast.
  • baron von habenichts -
    Het thema kinderopvang of hoe je het ook noemen wil is een PVDA traditie. Den Uil was er al voor om kinderen direct na de geboorte al in een creche te plaatsen.Ben ooit in zo'n creche geweest ., nadat ze vertrokken waren. Alles was gesloopt, WC-tjes voor de kinderen stukgeslagen, gaskachels zwaar beschadigd. en een hele berg vernield speelgoed. Maar er stond wel een schoolbord met daarop de woorden Protesteren en Demonstreren
  • Nurhayati Marina Florijn -
    Kinderopvang is merendeels gewenst indien beide ouders werken. Waarom moeten nu ineens alle kinderen, ook die waarvan de moeder of vader gewoon thuis is, naar de opvang? Laat de ouders dit zelf beslissen en laat niet kinderloze echtparen, gewild of niet gewild, hiervan indirect financieel de dupe worden. Nogmaals laat de ouders zelf beslissen en wat mij betreft altijd een forse eigen bijdrage blijven leveren
  • Kunstofkitsch -
    @ Stofzuiger: De opvang wordt juist duurder door marktwerking; de ondernemers moeten er immers ook - goed, en het liefst zeer goed - van kunnen leven. Ook deze ondernemers zullen moeten voldoen aan door de overheid gestelde vereisten. Tenzij zij hierop nooit zouden worden gecontroleerd, is dat dus niet goedkoper.
  • josvasen -
    Ben ik effe blij dat ik in 1952 geboren ben en nog gewoon overal in de buurt met alle kinderen gewoon buiten mocht spelen. Ik kan me in dit kader trouwens ook niet herinneren aan buurtkinderen die aangewezen waren op extra hulp in het basisonderwijs of daarvoor medicijnen moesten slikken. En heel wat van die gewone kinderen zijn later ook nog eens aan de universiteit afgestudeerd.
  • Stofzuiger4711 -
    De oude discussie privaat-overheid. Als het publiek wordt weet je van te voren dat er een leger commissies en toezicht komt met voortdurende regelgeving die niet uitgevoerd wordt samen met ultieme stroperigheid en hobby's van baasjes die ook nog een baantje moeten hebben. Verder wordt het erg duur. Beter: verlaag de belastingen en laat ouders het dan zelf regelen. Daar hebben ze dan geld voor en ze zijn dan de baas, want ze betalen de opvang zelf. Ik heb geen behoefte om lobby-overhead-baantjes zoals van Groenlinks mevrouw Buitenweg te sponsoren, beter gaat dat geld naar de opvang zelf.
  • Kunstofkitsch -
    Alg.: voorkeur voor professionele opvoeding en ontwikkeling v.h. kind, zonder marktwerking. Mijn ouders konden mij zeer weinig bieden: als er iemand is die weet dat opvang op jonge leeftijd 'n zeer positieve invloed heeft op iemands verdere leven, ben ik dat wel. Pas met 6,5 jaar kwam ik m. andere kinderen in aanraking op de L.S., en ook alleen maar daar. Met 5 jaar kon ik lezen, maar tot 't lyceum las ik niet 1 boek; bieb ontbrak. Gevolg: op middelb. school 'n kleinere woordenschat vgl. kinderen uit hogere milieus; ook hoog IQ moet gevoed worden! EQ ontwikkel je dmv diverse sociale contacten.
  • junoasahi -
    vanaf 0 tot 12 jaar speelde ik elke dag buiten.sociale contakten verliepen prima.knikkeren, racefietsen, voetballen,vissen vangen. het werd allemaal met grote vaardigheid bedreven.en aan het eind van de dag stond moeder je bij de deur op te wachten.met een kop warme chocola en een streng bevel om de modderschoenen uit te trekken die plaats dienden te maken voor pantoffels ..opvang geregeld..
  • Nellie -
    Het kind als product in de vrije markteconomie, daar krijg je dit soort ellende van. In een gezin met betrokken ouders is de toegevoegde waarde van kinderopvang 0,0. Sterker nog, ouders die het niet eens op kunnen brengen hun zuigeling of peuter op te laten groeien in de koesterde omgeving van hun eigen ouder en huis, er buiten schooltijden niet te zijn voor hun basisschoolkind zodat die thuis met vriendjes kan afspreken of bijkomen van een lange schooldag, zulke ouders doen hun kinderen ernstig tekort. Opvang 'in het belang van kinderen' is gewoon een leugenachtige reclameboodschap.
  • Youri Haas -
    Zoals al gesteld: ''wij van WC-eend, adviseren WC-eend''. Buitenweg (BMK) stelt: profit privaat = per definitie niet goed. Non-profit (niet) privaat = goed. Bagatelliserend. Genoeg voorbeelden waarbij sprake is van omgekeerde. Knelpunten zijn er. (H)erkennen we maar oplossing is niet opheffen van marktwerking. Uiteindelijke rekening hiervoor zal driedubbel gepresenteerd worden aan belastingbetaler. BMK zou juist moeten pleiten dat 'echte' ondernemers gestimuleerd moeten worden om te investeren in zorgwijken. Focus hierop op en zet daar de extra financiële middelen voor in.