Een plofkip.
Een plofkip. © ANP

Kippen in de toekomst mogelijk ontsmet met azijnzuur

De Europese Commissie overweegt het ontsmetten van pas geslachte kippen met het middel perazijnzuur toe te laten. Dat is een verbinding van azijnzuur en waterstofperoxyde, en lijkt sterk op azijnzuur.

De stap van Brussel is opmerkelijk; in Europa ligt het ontsmetten van vlees altijd al gevoelig, en de afgelopen jaren is dat alleen maar erger geworden. In de steeds feller wordende discussie over het handelsakkoord waarover de Verenigde Staten en Europa al jaren onderhandelen, TTIP, speelt ontsmetting van kippenvlees een grote rol.

In de VS (en de meeste andere landen) is het chemisch ontsmetten van vlees heel gebruikelijk. Chloor is het meest gebruikte middel, maar perazijn is ook heel gewoon. Tegenstanders zijn bang dat Europa straks ook 'chloorkippen' zal moeten toelaten. De Europese Commissie herhaalt al zeker een jaar de mantra dat die 'chloorkippen' er niet in komen.

Maar nu blijkt dat de 'azijnkip' kennelijk wel acceptabel is. De Commissie wacht hiervoor niet eens de onderhandelingen over TTIP af (die misschien wel een jaar duren), maar is nu al met de toelating van perazijnzuur aan de slag gegaan. De chloorkip is definitief in de ban, maar de azijnkip maakt goede kansen.

In de VS en veel landen buiten de EU wordt kip na de slacht vaak ondergedompeld in een badje met een chlooroplossing, om bacteriële besmettingen met salmonella of campylobacter te vermijden. In de Europese Unie zijn voorstellen om deze bewerking toe te laten altijd verworpen. Veel lidstaten zijn tegen en het Europees Parlement ook.

Chloors als ontsmettingsmiddel

Nu gooit de Commissie het over een andere boeg en wil ontsmetting met andere middelen dan chloor toegelaten krijgen. Perazijnzuur en drie andere middelen zijn al voorgelegd voor advies aan EFSA, de Europese autoriteit voor voedselveiligheid, en die heeft geen bezwaar. Maar daarmee is de laatste horde nog niet genomen: EFSA had ook geen bezwaar tegen het gebruik van chloor als ontsmettingsmiddel. Milieuorganisatie Friends of the Earth concludeert dat Europa nu al begint toe te geven aan de druk van de Amerikanen en dat het chemisch ontsmetten van vlees dreigt te worden toegelaten.

Ontsmetting van karkassen is al wel in Europa doorgedrongen. Sinds anderhalf jaar mogen runderkarkassen met heet water worden ontsmet. Dat was een wens van de Amerikanen, zegt Frans van Dongen, lobbyist van de Nederlandse vleesindustrie. Een jaar geleden werd, ook onder druk van de VS hiervoor het gebruik van melkzuur (een ingrediënt in veel voedingsmiddelen) toegelaten. En in het kader van het nieuwe handelsakkoord met Canada, CETA, mag nu ook rundvlees worden ontsmet het 'recycled heet water': het gebruikte hete water wordt opgevangen, gereinigd en opnieuw gebruikt. Deze ontsmettingstechniek is in Canada heel gewoon.

Volgens schattingen van de Onderzoeksraad voor Veiligheid sterven in Nederland jaarlijks 78 mensen door het eten van besmet voedsel, waarvan 32 door het eten van vlees. Maar het ontsmetten van vlees betekent niet per definitie dat het met die sterfte afgelopen zou zijn, zegt de levensmiddelenmicrobioloog Marcel Zwietering van de Wageningen Universiteit. 'In Amerika ontsmetten ze vlees, maar de ziektedruk is daar ongeveer even hoog als in Europa.'