Zzp'ers met eigen risico of moderne slavernij?

De werkster is in Nederland veel slechter af dan in andere Europese landen, bleek zaterdag uit onderzoek van de Volkskrant. Moet de positie van de werkster beter?

MARJON BOLWIJN

AMSTERDAM - Minister van Sociale Zaken Henk Kamps vindt de Nederlandse regeling voor werksters 'keurig' en een meerderheid in de Tweede Kamer steunt hem daarin. Zijn VVD en oppositiepartij GroenLinks staan in deze discussie lijnrecht tegenover elkaar. Een dubbelinterview met Matthijs Huizing (VVD) en Ineke van Gent (GroenLinks).

Wat vindt u van de positie van werksters in Nederland?

Matthijs Huizing (VVD): 'Ze zijn minder beschermd dan een werknemer in loondienst, maar ik zie werksters als zzp'ers en die regelen hun verzekeringen zelf. Iemand die voor dit werk kiest, behoort na te denken over de gevolgen van ziekte of een ongeval. Het is dus de verantwoordelijkheid van de werkster zich te verzekeren tegen werkloosheid en arbeidsongeschiktheid en het afdragen van inkomstenbelasting. Wie 10 à 15 euro per uur verdient, kan dat gemakkelijk betalen. Dan houdt een werkster nog een netto-inkomen over dat past bij de aard van haar werkzaamheden.'

Ineke van Gent (GroenLinks):'Werksters hebben vaak een langdurige arbeidsrelatie met meerdere werkgevers maar zijn toch onbeschermd. Ze vormen een onderklasse op de arbeidsmarkt die op een koopje het vieze werk in huishoudens opknapt, zwart wordt uitbetaald en onverzekerd rondloopt. Het is een vorm van moderne slavernij. Een beschaafd land moet dit beter organiseren. Al jarenlang discussieert de politiek hierover. PvdA, GroenLinks, SP en CDA vinden dat deze werknemers beter moeten worden behandeld en beschermd, maar niemand pakt door.'

In veel Europese landen hebben werksters wel dezelfde rechten als andere werknemers met een dienstverband. Overheden stimuleren wit werk in deze sector met fiscale voordelen.

Van Gent: 'Dat zou Nederland ook moeten doen. Het kan een voorbeeld nemen aan Belgiëen Frankrijk, waar steeds meer werksters wit werken met fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden. Deze landen spelen in op de toenemende vraag naar werksters doordat steeds meer mannen en vrouwen werk en zorg combineren en door de toenemende vergrijzing.'

Huizing: 'Deze landen maken van werk in de huishouding gesubsidieerde banen. Daar is de VVD geen voorstander van want het zijn geen echte banen en de belastingbetaler draait ervoor op. In Nederland kunnen werksters ook wit werken, ze zijn immers verplicht hun inkomsten op te geven bij de belasting. Dat ze dat vaak niet doen, betekent dat ze belastingfraude plegen.'

Wat moet er worden veranderd om het zwarte circuit in te dammen en werksters beter te beschermen ?

Huizing: 'Niets, ik ben heel tevreden met de regeling zoals die nu is. Het is aantrekkelijk en gemakkelijk voor werkgevers een hulp in te huren want ze hebben geen administratieve lasten. Als we werksters gaan gelijkschakelen met andere werknemers in loondienst dan wordt dit werk duurder en dat is ongunstig voor werkgevers en de werkgelegenheid in deze sector.'

Van Gent: 'Werksters behoren net als andere beroepsgroepen een eigen cao te hebben met een arbeidscontract dat hun dezelfde rechten en plichten geeft als andere werknemers in loondienst, dus toegang tot de sociale zekerheid, doorbetaling tijdens ziekte, ontslagbescherming én afdracht van loonbelasting. De huidige Regeling Dienstverlening aan Huis maakt hen tot kleine, kwetsbare zelfstandigen. Beter is het als werkgevers een werkster van hun eigen keuze via een uitzendbureau wit kunnen inhuren. De hulp is in dienst bij het bureau, dat het arbeidscontract en de afdracht van premies regelt. De werkster is dan ook niet meer afhankelijk van de willekeur van werkgevers.'

Hoe ziet u de rol van de werkgevers?

Huizing:'Ik ben er niet voor iets te vragen van de werkgever. We hebben een aantrekkelijke en toegankelijke regeling voor werkgevers om een werkster in te huren met als gevolg dat veel mensen werkzaam zijn in deze sector. Moet de werkgever meer gaan betalen voor bemiddeling of afdracht van premies, dan wordt de huishoudelijke hulp duurder. Dat maakt het juist aantrekkelijk haar zwart te betalen. Of particulieren zien er dan van af een hulp te zoeken terwijl ze die wel nodig hebben.'

Van Gent: 'Veel werkgevers zijn zelf wel goed verzekerd en kunnen het zich permitteren hun werkster meer te betalen. Met een hoger uurloon kan een witte werkster zich verzekeren en houdt ze een redelijk inkomen over. Vaak weten werkgevers dat zij - illegaal of niet - met haar kleine inkomen haar familie onderhoudt maar grote risico's loopt bij ziekte of een arbeidsongeval. We zouden niet moeten willen deze schrijnende situaties in stand te houden. Maar daar kan een werkgever niet in zijn eentje iets aan veranderen. Om te beginnen moet de politiek ervoor zorgen dat de arbeidsrechtelijke positie van de werkster wordt verbeterd.'

Pleidooi voor cao

De PvdA, SP en GroenLinks hebben zaterdag naar aanleiding van het onderzoek van de Volkskrant, waarbij de arbeidsomstandigheden van werksters in Europese landen met elkaar werden vergeleken,een pleidooi gehouden voor gelijke rechten van werksters.

De partijen pleiten voor het minimumloon. Liever nog ziet het Tweede Kamerlid Mariëtte Hamer van de PvdA dat met vakbonden een cao voor de huishoudelijke dienstverlening wordt afgesproken, zodat de hulpen betere arbeidsvoorwaarden krijgen.

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden