Zwolse rechtbank wil geen hulpgriffier met hoofddoek

Een islamitische vrouw solliciteerde bij de Zwolse rechtbank als hulpgriffier. Zij werd niet aangenomen, omdat ze een hoofddoek draagt. De Commissie Gelijke Behandeling in Utrecht behandelt haar klacht....

Van onze verslaggeefster Mirjam Schöttelndreier

Brengt het dragen van een hoofddoek bij de rechtbank de scheiding van staat en godsdienst in gevaar, of betekent een verbod op zo'n hoofddoek een schending van de vrijheid van godsdienst?

De kwestie is actueel door de klacht van Ayse Kebaktepe (20,) die onlangs bij de Zwolsche rechtbank solliciteerde naar de functie van hulpgriffier. Zij werd afgewezen, omdat zij een hoofddoek draagt.

Vandaag dient de zaak bij de Commissie Gelijke Behandeling in Utrecht. Die moet uitmaken of de Zwolsche rechtbank islamitische vrouwen discrimineert.

De Utrechtse rechtenstudente Kebaktepe, die nooit problemen heeft gehad met haar hoofdbedekking, zegt zeer teleurgesteld te zijn over de beslissing. Het verbod zou terug te voeren zijn op het landelijke reglement van kledingvoorschriften. Daarin staat dat de griffier een toga en bef moet dragen.

T. Loenen, hoogleraar juridische vrouwenstudies in Utrecht, erkent dat toga en bef de neutraliteit en onpartijdigheid van de rechterlijke macht symboliseren. 'Een rechter neemt in die kledij afstand van zijn persoonlijke opvattingen', aldus Loenen. 'Maar wat is neutraal in een multiculturele samenleving? Allemaal witte gezichten?'

Bij de Amsterdamse rechtbank werken al wel twee griffiers met een hoofddoek. 'Het bestuur van de Amsterdamse rechtbank heeft besloten dat de vrijheid van godsdienst belangrijker is dan een kledingvoorschrift', aldus voorlichter M. Grootscholten.

Kebaktepe zou het afleggen van haar hoofddoek voelen als een amputatie van haar identiteit. 'Het christelijk geloof is makkelijker, dat vraagt niet om zichtbare symbolen.'

Ook in Turkije mogen leden van de rechtbank geen hoofddoek dragen. 'Ik hoop niet dat Turkije, dat bekend staat om gebrek aan respect voor de mensenrechten, als voorbeeld gaat dienen.' Volgens de Utrechtse rechtssocioloog J. Bruinsma staat de toga al langer ter discussie bij de rechterlijke macht. Bruinsma: 'In het civielrecht zie je steeds vaker dat rechters geen toga meer dragen. Bij het strafrecht geldt dat niet, daar dient de toga nog om te imponeren.'

B. Vermeulen, hoogleraar staats- en bestuursrecht aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, vindt het onvoorstelbaar dat een rechter een hoofddoek zou dragen.

Volgens hem gaat het 'om de scheiding van kerk en staat, het zwaard van de overheid moet neutraal zijn. Een kruis of christusbeeld in de rechtszaal is ook volstrekt onaanvaardbaar.'

Het argument dat in een multiculturele samenleving de 'oude neutraliteit', het gezag van witte mannen, onder druk staat door de komst van vrouwelijke en niet-blanke rechters, vindt hij onzin. 'Geslacht of huidskleur zijn geen uitdrukking van een stellingname, een hoofddoek wel.'

Wel vindt Vermeulen dat de functie van griffier, in tegenstelling tot die van rechter, geen directe manifestatie is van de overheid. 'Deze functie zit er tegenaan, dus ik twijfel of een hoofddoek kan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden