Zwitsers spreken zich uit voor rem op immigratie

Met een flinterdunne meerderheid van 50,3 procent heeft de Zwitserse bevolking zich zondag uitgesproken voor immigratiequota. Het aantal buitenlanders dat zich jaarlijks in het land mag vestigen, wordt daardoor ingeperkt.

AMSTERDAM/BRUSSEL - De volksuitspraak, met een meerderheid van 30 duizend stemmen, ondermijnt het 'vrije verkeer van personen' dat met de Europese Unie is afgesproken. De Europese Commissie zegt zich op vergeldingsmaatregelen te beraden. De verwachting is dat die snel zullen volgen.


Nog deze week zullen EU-landen de door Bern gevraagde modernisering van alle verdragen tussen de EU en Zwitserland stopzetten. De Europese ministers van Buitenlandse Zaken bespreken de situatie vandaag tijdens hun maandelijkse vergadering in Brussel. De Europees-Zwitserse relatie kan door de kwestie in het geding komen. Mocht Zwitserland werkelijk quota voor EU-burgers invoeren, dan staan alle afspraken over transport, energiedoorvoer en andere handelsactiviteiten ter discussie.


Eurohaters en eurosceptische partijen zien het Zwitserse referendum als bewijs dat de burger het vrije verkeer van personen tussen EU-landen aan banden wil leggen. Groot-Brittannië pleit daar al maanden voor, de regering-Cameron staat onder grote druk van de anti-Europese UKIP-partij.


Nederland, Duitsland en Oostenrijk willen niet morrelen aan het principe van de vrije vestiging maar vragen wel aandacht voor de overlast in steden (huisvesting, zwart werk) die deze vrijheid met zich meebrengt. Dit voorjaar organiseert de Commissie - mede op verzoek van Nederland - een conferentie hierover met alle burgemeesters van grote steden.


De onverwachte meerderheid in Zwitserland is een succes voor de rechts-populistische partij SVP, die van vijandschap tegen buitenlanders haar handelsmerk heeft gemaakt. Doorgaans is daar niet meer dan een royale minderheid van de Zwitsers voor te porren, maar de immigratiequota konden ook op bijval uit linkse hoek rekenen.


Groene kiezers redeneerden dat de komst van meer buitenlanders tot meer vervuiling leidt en een verdere aanslag op de natuur betekent. Twee miljoen van de ruim 8 miljoen burgers in Zwitserland zijn buitenlanders.


Dat de vijandigheid jegens hen breed wordt gedragen, merkte de rest van de wereld in 2009 toen de Zwitsers zich voor een verbod op de bouw van minaretten uitspraken. Het verschil is dat de afkeer zich ditmaal niet richt op moslims, maar op alle buitenlanders - van Portugese bouwarbeiders via Italiaans horecapersoneel tot Duitse en Franse diplomaten en zakenlieden. Een ander verschil is dat de symbolische minaretten-uitspraak in de praktijk nauwelijks gevolgen had. Ditmaal zijn allerlei politieke en economische consequenties denkbaar.


De Zwitserse regering bevindt zich nu in de lastige positie met de EU te moeten onderhandelen over immigratiequota waarop zij zelf zwaar tegen was. De handen van de regering worden gebonden door de volksuitspraak. Tegelijkertijd zullen de onderhandelaars de gevolgen ervan willen minimaliseren.


'We moeten de EU laten zien dat we een betrouwbare partner zijn', zo raadde de fractievoorzitter van de christen-democratische CVP, Urs Schwaller, de regering aan. De nu aangenomen tekst over immigratiequota laat daarvoor de nodige manoeuvreerruimte. Welke quota er moeten komen, is niet vastgelegd. Bovendien is er drie jaar voor uitgetrokken om ze in te voeren.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden