Zwitsers 'nee' tegen lager topsalaris

De Zwitserse bevolking heeft met een duidelijke meerderheid het voorstel afgewezen om de beloning voor ondernemers sterk aan banden te leggen.

BERN - Het zogeheten '1:12'-initiatief waarbij een topman in een maand niet meer mag verdienen dan zijn minst betaalde werknemer in een heel jaar, kreeg de steun van één op de drie Zwitsers. Dat er over een vaste verhouding tussen werkvloer en top door het volk werd gestemd, was een wereldwijde primeur. Een half jaar geleden stemden twee op de drie Zwitsers nog voor het inperken van bonussen voor topmanagers.

Volgens verkiezingsonderzoeker Claude Longchamp is het grote verschil met het bonussendebat dat het politieke midden zich ditmaal niet heeft laten verleiden. Anders dan bij het eerdere referendum dat uit de burgerij zelf voortkwam en dus politiek neutraal was, lag het initiatief nu bij de socialistische jongerenbeweging Juso. 'Een ja-stem van zo'n 35 procent is een klassiek resultaat voor linkse initiatieven', zo stelde Longchamp zondag op de Zwitserse televisie.

Naast de politieke kleur van de initiatiefnemers vormt ook de discussie over economische schade een belangrijke verklaring voor het grote verschil met een half jaar geleden. Terwijl daar in het bonussendebat nauwelijks over werd gesproken, riepen de werkgevers nu het schrikbeeld op dat Zwitserland de bijl aan de wortel van zijn economisch succes zou zetten bij een 'ja'-stem. Wanneer tienduizenden hoge lonen bij circa 1.500 bedrijven omlaag zouden gaan, zou de staat daardoor miljarden aan inkomsten mislopen, zo lieten de werkgevers een universiteit uitrekenen. Die schade zou dan mogelijk moeten worden verhaald op de gewone Zwitser. Dat angstbeeld heeft in de stemhokjes ongetwijfeld een rol gespeeld, ook al omdat de werkgevers op dit punt bijval kregen van de regering.

'Onze tegenstanders hebben vooral gezegd dat het schadelijk is om iets aan deze miljoenensalarissen te doen en erop gewezen dat ons voorstel ontdoken zou kunnen worden', zo zegt de 28-jarige campagneleider David Roth, voorzitter van de Juso, in een reactie. 'Maar ze hebben niet weersproken dat het verdienen van zoveel geld te ver gaat. Dit onderwerp gaat dan ook niet weg, mensen zijn er zich veel bewuster van geworden.' Hij wijst op de uitstraling die het Zwitserse plan via zusterpartijen en de media wereldwijd heeft gekregen. 'In Spanje heeft de sociaal-democratische PSOE het zelfs in zijn programma opgenomen. Die partij kan zo maar de volgende regering gaan vormen.'

Lange tijd was er in de peilingen sprake van een nek-aan-nek-race, maar uiteindelijk blijkt de meerderheid van 'nee'-stemmers royaal. In het rechtse kamp overheerst vooral tevredenheid over het voorkomen van 'een aanslag op het Zwitserse model'. Dat houdt met name in dat de lonen door werkgevers en werknemers worden bepaald. 'Het volk wil niet dat de staat daarover meepraat', concludeerde een werkgeversvoorzitter opgelucht.

De leider van de 'nee'-campagne, Hans-Ulrich Bigler, tevens voorzitter van het verbond van midden- en kleinbedrijf, sprak de hoop uit dat met deze uitslag 'een einde komt aan het jaloezie-debat'.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden