'Zwijgen Opstelten zegt alles'

De Nederlandse veiligheidsdienst gebruikt informatie die wordt verkregen door internetverkeer op grote schaal te doorzoeken. Tot die conclusie komt de oppositie in de Tweede Kamer, nu minister Opstelten (Veiligheid) het niet ontkent.

DEN HAAG - Met het computerprogramma Prism krijgt de Amerikaanse veiligheidsdienst inzage in telefoongesprekken en mailwisselingen van over de hele wereld. De dienst verschaft zichzelf toegang tot privégegevens van gebruikers van bedrijven als Microsoft, Google, Facebook en YouTube. De Telegraaf berichtte dinsdag dat de Amerikaanse veiligheidsdienst die informatie deelt met de Nederlandse.


In de Tweede Kamer zweeg minister Opstelten daarover. 'Het is gebruikelijk om niets te zeggen over de samenwerking tussen veiligheidsdiensten, gewoon niet.' Ook geen geruststelling voor Nederlandse internetgebruikers die zich bespioneerd voelen? 'Jawel, ik heb vertrouwen in het functioneren van de veiligheidsdiensten.' Maar was het dan proportioneel om gegevens van willekeurige internetgebruikers uit te pluizen? 'Ik herhaal dat het proportioneel is in Nederland en over de contacten met buitenlandse diensten doe ik geen mededelingen, ook nu niet.'


De oppositie wist genoeg. 'Opstelten heeft geen enkele poging gedaan om duidelijk te maken: dit gebeurt niet', zei D66-Kamerlid Gerard Schouw nijdig. 'Als het niet waar is, moet de minister het tegenspreken.' Ook SP-Kamerlid Ronald van Raak was stellig. 'Natuurlijk wist Nederland hiervan. Ik weet dat Nederland zelf ook bezig is zo'n programma aan te schaffen.'


Spook

De houding van Opstelten toont voor de oppositie aan dat de geheime dienst, ook in Nederland, brutaal te werk gaat. Het onzichtbare en geheimzinnige spook van de veiligheidsdienst is hier geprobeerd te vangen in de wet, waarin precies staat wat er mag: het middel moet in verhouding staan tot het doel, er mag geen lichter middel beschikbaar zijn, alles met het oog op privacy van onschuldige burgers. Maar Kamerleden die willen weten of die wet wordt nageleefd, vangen bot.


In Nederland ligt dat nog gevoeliger dan in de Verenigde Staten, waar veel geoorloofd is als het om de veiligheid gaat. 'Veiligheid is natuurlijk belangrijk', zegt Schouw, 'maar privacywetgeving mag geen wassen neus zijn. Privacy is persoonlijke veiligheid. Ik wil kunnen controleren of de wet wordt nageleefd. De minister geloven op zijn blauwe ogen, dat doe ik niet.'


Om nog eens aan te tonen hoe serieus ze het menen met de privacy, stelde de oppositie voor om Edward Snowden, de klokkenluider in deze zaak, een veilig heenkomen te bieden in Nederland. 'Snowden heeft gedaan wat de Nederlandse regering heeft nagelaten', stelde SP'er Van Raak. 'Hij heeft gewaarschuwd voor een bedreiging van onze privacy.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden