Zwendelaars maken rijken op vernieuwende wijze armer

Steeds vaker lijken beursrechercheurs van de Amerikaanse SEC opsporing te doen in Nederland. Eerst was er de grote voorkennisaffaire rond Elsag Bailey....

GERARD REIJN; PETER DE WAARD

Van onze verslaggevers

Gerard Reijn

Peter de Waard

AMSTERDAM

Hun methode om klanten te werven is klassiek. Cold calling heet het in vaktermen. Zonder aankondiging wordt de klant telefonisch benaderd en flink onder druk gezet om een bepaald aandeel te kopen. Een Amerikaans aandeel waar nog nooit iemand van heeft gehoord. Desondanks trappen vele mensen erin. Nauwelijks is de klant erin gestonken, of de waarde van het pas verworven aandeel klapt in elkaar.

Tot nu toe zijn 55 klachten uit heel Europa binnengekomen over de groep Canadese aandelenzwendelaars die sinds kort kantoor houdt in Amsterdam, maar het aantal slachtoffers moet veel groter zijn. Van honderd klachten moet nog worden vastgesteld of het over de zelfde groep gaat.

Het kantoor van waaruit de telefoontjes worden gepleegd, wordt de boiler room genoemd, een tamelijk gewoon verschijnsel in de effectenzwendel. Innovatiever is hun manier om het werk áf te maken. Daarvoor is een tweede fase bedacht die zich afspeelt in een recovery room.

Die tweede fase begint meestal meer dan een maand nadat de belegger zijn geld is kwijtgeraakt. Dan wordt hij opgebeld door iemand die zegt van een gerenommeerd Amerikaans effectenhuis te zijn. Hij zegt dat hij een koper heeft voor de inmiddels waardeloos geworden aandelen, een die bereid is meer te betalen dan het slachtoffer zelf ervoor betaalde. Het zou gaan om een Aziatische zakenman die best veel wil betalen, omdat hij vaste voet aan Amerikaanse grond wil krijgen.

Zelfs Thomas Sjoblom, aanklager voor de Amerikaanse beurspolitie SEC, is verbaasd over het genie van de groep. 'Het slachtoffer wordt wantrouwig, want waarom zou die Aziaat zoveel betalen voor een waardeloos aandeel? Dus vraagt hij de volgende dag om een bankgarantie.' Dat wordt gehonoreerd, maar vervolgens eist de 'Aziatische koper' óók een garantstelling op een bankrekening. Zodra dat wordt gestort, verdwijnt het geld. 'In één geval heeft iemand drie miljoen dollar gestort. En het is meteen doorgesluisd naar Caribische banken.'

Een tweede bedriegersinnovatie is de internationale manier van opereren, waardoor de groep vrijwel niet te pakken is. Het gaat om Canadezen die vanuit het ene Europese land Amerikaanse aandelen te koop aanbieden in het andere Europese land. Ze opereren met Amerikaanse, Canadese en Caribische banken, maar schakelen voor de recovery room vanuit Canada Aziatische partijen in. 'Ze creëren een juridisch moeras', zegt Sjoblom. 'Daardoor voelt geen enkel land zich geroepen op te treden. Wij hebben nu besloten op te treden.'

Minstens anderhalf jaar loopt het Canadese circus nu door Europa. Het begon in Portugal, maar toen de autoriteiten daar ingrepen, streek de boilerroom neer in Zwitserland onder de naam Chateau Schreiber Financial Management, CSF. Pas enkele weken geleden werd dit kantoor weer opgedoekt, en dook in hartje Amsterdam Webster Green op, volgens Sjoblom de voortzetting van CSF.

Het kantoor boven het trendy café Dante en boven de onderneming van Herman Brood zit er inderdaad nog maar net. Geen koperen naamplaat, maar een papiertje dat naast de bel is geplakt. Op het trappenhuis ruikt het naar verf; het kantoor zelf is nog maar zeer ten dele ingericht.

Een Engels sprekende vrouw vangt de bezoeker op. Pers? Dan kunt u spreken met meneer Robinson. Robinson, die zich voorstelt als Peter, wil echter niet veel zeggen. 'Dit is een private onderneming', herhaalt hij enige malen, en om zijn eigen positie te beschrijven: 'Ik ben gewoon een consultant.' Maar is het waar dat vanuit dit kantoor aandelen te koop worden aangeboden? 'Misschien wel, misschien niet', houdt Robinson zich op de vlakte.

Maar wie is er de baas in het kantoor? Wie kan iets meer zeggen? 'Dat weet ik niet precies', zegt Robinson, 'Maar hij is op dit moment op reis. Morgen of overmorgen belt hij u terug.'

De volgende dag belt H. Friedrichs, belastingadviseur van Webster Green. Friedrichs zegt dat hij al vier of vijf jaar klussen doet voor Webster Green, dat hij omschrijft als een 'firma op de Bahama's'. 'Ze hebben een divisie marketingadvies en een brokerage-divisie', legt hij uit. Voorzover hij weet worden vanuit Amsterdam geen aandelen te koop aangeboden. 'Als dat gebeurt, hebben ze een vergunning nodig. En die krijgen ze niet', zegt hij. Maar van het precieze doen en laten van Webster Green weet hij ook niets: 'Dan moet je Peter Robinson hebben.'

De SEC heeft zo haar eigen gedachten: dit kantoor maakt deel uit van een goed geoliede oplichtersmachine. Ze slagen erin aandelen aan de man te brengen waar nog nooit iemand van heeft gehoord. Wereldfondsen als Stratosphere Communications, International Software Technologies, Toxic Disposal.

De STE, de Nederlandse beurspolitie, zegt twee weken geleden door de SEC op de hoogte te zijn gesteld. Maar de STE heeft nog geen verboden handeling van Webster Green gesignaleerd.

Inmiddels zijn al enkele mensen in deze fraudecarroussel opgepakt. In Lissabon werd ene David Lewis in staat van beschuldiging gesteld, en in New York zit Alan Benlolo (met drie aliassen) in de gevangenis, omdat hij soortgelijke fraudes uithaalde in de metalenhandel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden