Zwelgen

een mooiere wetenschap dan de kijkcijferkunde. Dat bleek vrijdagavond weer, toen 'kijkcijferexpert' René van Dammen sprak in het (tijdelijk) herrezen mediaprogramma De waan van de dag. Vraag niet hoe het kan, maar Van Dammen weet álles over uw kijkgedrag. Hij kent uw blaas beter dan u zelf.


Kijkers zijn, zo heeft Van Dammen gemeten, dol op rampen en onheil. Op de avond van het busongeluk in Zwitserland boekte het NOS-Journaal veel meer kijkers dan normaal. Nieuws moet 'urgent' zijn, de kijker moet zich 'betrokken' voelen, leerde Van Dammen. Een waarschuwing voor schokkende beelden werkt echter averechts: de kijker haakt af bij bloedige beelden uit Syrië. Het kostte Nieuwsuur vorige week een val van 900 duizend naar 700 duizend kijkers.


Dat is natuurlijk geen reden om schokkende beelden niet uit te zenden wanneer die het wereldnieuws bepalen. Integendeel, lijkt het, want Waan-gast Kees Boonman (EenVandaag, ooit NOS) zei vrijdag dat twintig jaar geleden 'nare, enge beelden' bij de NOS zelden werden uitgezonden. 'Wij zien steeds meer het erge', zei Kees. Hij voegde eraan toe dat journalisten 'moeten uitkijken dat het geen voyeurisme wordt, of gluren'.


Boonman zei het er niet bij, maar het was precies wat een week lang was gebeurd op tv. Gluur-tv. Elke avond nieuwsitems van een kwartier over wat dan uiteraard weer 'het verdriet van België' heet. De ontzetting. De onzekerheid. De rouwdienst. De kaarsjes. De minuut stilte. De vlaggen halfstok. De betraande gezichten van bewoners. De gedragen stemmen van verslaggevers. De pastoor van Lommel. De burgemeester in Pauw & Witteman. 'Hoe is het daar nu eigenlijk in Lommel? Is iedereen weer aan het werk, of is iedereen bij elkaar?'


Over het verdriet van het nieuws zal niemand twisten. Maar de aanhoudende belangstelling (drie verslaggevers per medium was geen uitzondering) voor het ongeval en de gruwelen kreeg ongezonde trekjes. Dit was geen informeren, dit was één groot zwelgen.


Pijnlijk dieptepunt was vorige week te zien in de showrubrieken. SBS Shownieuws had ene Johan Vlemmix (vraag niet waar u die van kent) huilend aan de telefoon, tot ontzetting van de presentatrices. Hij had net gehoord dat zijn petekind tot de slachtoffers behoorde. Een dag later ontving hij RTL Boulevard. In tranen: 'Het was gewoon héél moeilijk de beslissing te nemen om toch iets in de media te zeggen.'


Maar ja, iemand moest het doen.


In De waan van de dag ging het ook over de zaak Robert M. 'Eendimensionaal nieuws', vond de uitgever van De Pers, Ben Rogmans, 'zonder context of achtergrond.' Vandaar dat zijn krant er summier over bericht. Terecht, want wat voegt het dagelijks opsommen van de gruwelen van één gestoorde ook alweer toe? O ja: kijkers.


Aan tafel van De waan waren alledrie de gasten het erover eens dat in de zaak M. terughoudendheid past. Over naar de waan van deze week. Welke? Boonman dacht dat de mediastilte rond het Catshuis weleens doorbroken zou kunnen worden. Volkskrant-columniste Sheila Sitalsing dacht aan het bezoek van koningin Beatrix aan Luxemburg, uitgever Rogmans vreesde dat rokjesdag het zou gaan winnen van de droogte in Spanje.


Zondag volgde het juiste antwoord: Willem-Alexander, Máxima en Mark Rutte bezoeken woensdag en donderdag de herdenkingsplechtigheden voor de slachtoffers van het Belgische busongeval. Het grote zwelgen zal niet stoppen. Ook dat is kijkcijferkunde.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden