Zweedse piraten

De piraten uit Zweden hebben er een probleem bij. Na in april al tot één jaar gevangenisstraf in eigen land te zijn veroordeeld, zien de jonge oprichters van de illegale Zweedse downloadsite The Pirate Bay zich nu ook geconfronteerd met een vonnis van de Nederlandse rechter....

Het vonnis, dat volgde op een aanklacht van auteursrechtenorganisatie Brein, wordt gezien als een overwinning voor de muziek- en filmindustrie. Juist deze week zette ook Hollywood de eerste juridische stappen om het Zweedse piratenschip tot zinken te brengen. Een en ander wekt de indruk dat de gevestigde orde van muziek- en filmproducenten aan de winnende hand is in de al jaren slepende strijd tegen illegaal gebruik van auteursrechtelijk beschermde werken.

Maar die indruk is slechts schijn. De stichting Brein mocht dan tevreden constateren dat ‘voor het eerst een website is verboden die buiten Nederland is ondergebracht’, daarin schuilt ook meteen de zwakte van het Nederlandse vonnis. Zo is het alleen voor Nederlandse gebruikers afsluiten van een site in de praktijk ondoenlijk. De nationaliteit van de gebruiker valt alleen via diens IP-adres vast te stellen en voor een Nederlandse gebruiker is het eenvoudig om zich met een anoniem, gratis verkrijgbaar IP-adres bij The Pirate Bay aan te melden. De Zweden hebben dan ook een punt wanneer zij stellen dat het voor hen technisch niet te doen is alle Nederlanders te weren.

Die kunnen bovendien op tal van andere sites toch wel aan hun trekken komen. The Pirate Bay mag ten onder gaan, maar grote concurrenten als YouTorrent en Mininova staan al klaar om de klandizie over te nemen. Hoe massaal Nederlanders gebruikmaken van de mogelijkheden om via het internet films en muziek te verkrijgen blijkt wel uit het feit dat circa 60 procent van al het webverkeer daarvoor wordt gebruikt – een op de drie Nederlanders zegt geregeld zo aan video’s en muziek te komen.

Dat de muziek- en filmindustrie poogt het gratis verkrijgen van auteursrechtelijk beschermd materiaal tegen te gaan, valt zeker te verdedigen – makers hebben recht op een vergoeding. Maar in het licht van het intensieve verkeer op internet kunnen de producenten zich niet beperken tot hun defensieve, juridische strategie. Bovenal zullen zij moeten investeren in webwinkels, die het voor consumenten aantrekkelijk maken de overstap naar betaalde, maar wel legale sites te maken.

Het bekendste voorbeeld in dit verband is het door Apple begonnen iTunes, waar tegen een bescheiden bedrag kan worden gedownload. Gebruikers betalen dan weliswaar iets, maar weten zich vervolgens verzekerd van een omgeving zonder virussen, spam en nepbestanden. Ook de opkomst van ‘streaming sites’ die tegen een vast bedrag per maand onbeperkt luister- en kijkgenot bieden zonder de noodzaak van downloaden, is een gunstige ontwikkeling. Te hopen valt dat niet de rechter, maar de techniek de slepende strijd tussen industrie en consument uiteindelijk weet te beslechten.

Reageren? volkskrant.nl/commentaar

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden