Zwavelzuur, maffia en seksschandalen: het Bolsjoj is een vat vol intriges

De liefde voor een ballerina, een meisje met een porceleinen gezicht, blijkt het motief te zijn voor de aanval op Sergej Filin, de artistiek leider van het vermaarde Bolsjoj-ballet. Toen deze op 17 januari van zijn werk naar huis ging, gooide een gemaskerde man zwavelzuur over hem heen. Het spul beet in Filins' gezicht en ogen, en het is niet zeker of hij ooit weer kan zien.

Sacha Kester
Dmitrisjenko als Ivan de Verschrikkelijke in een balletuitvoering van het gelijknamige muziekstuk van Prokovjev. Beeld reuters
Dmitrisjenko als Ivan de Verschrikkelijke in een balletuitvoering van het gelijknamige muziekstuk van Prokovjev.Beeld reuters

Terwijl de artistiek leider werd behandeld in Duitsland, ging de politie op zoek naar een dader en al snel werd duidelijk dat deze waarschijnlijk uit het ballet kwam. Het Bolsjoj kent een lange geschiedenis van intriges: van gebroken glas in balletschoenen, katten die tijdens een uitvoering op het podium worden losgelaten en homo-erotische foto's die op het internet worden gelekt. En nu dus, zo suggereerde Filin zelf al vanaf zijn ziekbed, van een aanval met zwavelzuur uit jaloezie of wraak.

Afgelopen dinsdag werd Pavel Dmitrisjenko gearresteerd, een topdanser van het Bolsjoj die in meerdere balletten de rol van de slechterik neerzette. Een dag later bekende hij achter de aanval te zitten. Hij was woedend dat zijn vrouw, die ook bij het Bolsjoj danst, geen grote rollen kreeg van Filin. Dmitrisjenko had hierover geklaagd tegen een kennis, en deze bood hem aan om de artistiek directeur een lesje te leren. Maar, zo zei Dmitrisjenko vandaag tegen de rechter, het was nooit zijn bedoeling geweest dat er zwavelzuur gebruikt zou worden.

Intriges
Intriges rond ballerina's die de hoofdrol willen dansen, is van alle tijden en het was geen geheim dat Anzjelina Vorontsova zich gepasseerd voelde. 'Ze laten me hier niet dansen', zou Dmitrisjenko's vrouw tegen de Time-correspondent in Moskou hebben gezegd. 'Je hebt er geen idee van hoe lang ik al vraag om het Zwanenmeer te dansen en ze blijven het me weigeren.'

Maar er smeulen meer conflicten binnen het Bolsjoj, een wereldberoemd instituut waar honderden miljoenen euro's in omgaan. Nu de media zich op het theater werpen, komen boze interne briefwisselingen aan het licht, blijkt het Kremlin bepaalde ballerina's naar voren te willen schuiven en lijken de vrouwen van oligarchen flink wat invloed uit te oefenen.

Het Bolsjoj werd in oktober 2011 heropend na een renovatie die vijf jaar geduurd heeft en in totaal 1,15 miljard dollar heeft gekost: een persoonlijk project van de toenmalige president en huidige premier, Dmitri Medvedev. Maar zelfs al zit het Kremlin er bovenop, het theater krijgt het niet eens voor elkaar om zelfs maar de kaartverkoop in eigen hand te houden. Volgens Bloomberg verkoopt de maffia 50 procent van de tickets van elke voorstelling.

Anzjelina Vorontsova Beeld afp
Anzjelina VorontsovaBeeld afp

Machtstrijd
Binnenshuis is bovendien een machtsstrijd gaande tussen Anatoli Iksanov, algemeen directeur, en de beroemde danser Nikolai Tsiskaridze (die overigens ook de leermeester is van Vorontsova). De laatste is 39 jaar oud, wat betekent dat zijn carrière op het podium niet lang meer zal duren. Volgens Iksanov, hoopte de danser artistiek directeur te kunnen worden en heeft hij daarom de erotische foto's gelekt van Filins voorganger. Deze werd hierdoor gedwongen op te stappen, maar tot grote woede van Tsiskaridze, kreeg niet hij, maar Filin de vrijgekomen baan.

De sterdanser Nikolai Tsiskaridze Beeld ap
De sterdanser Nikolai TsiskaridzeBeeld ap

In een interview met het Russische tijdschrift Snob beweert Iksanov dat de danser nu uit is op zijn baan: die van algemeen directeur. 'Niemand binnen het theater twijfelt eraan dat de houding van Tsiskaridze tot deze situatie heeft geleid', zegt Iksanov. 'Ik beschuldig hem niet van de misdaad, maar wel van de vijandige sfeer binnen het Bolsjoj.'

Tsiskaridze, die ook door Snob is geïnterviewd, ontkent de aantijgingen en beschuldigt Iksanov weer van alles dat er mis is binnen het theater, van de te dure en slecht uitgevoerde renovatie, tot het aanstellen van de verkeerde mensen.

Mannetjes
Zowel Iksanov als Tsiskaridze zouden hun eigen mannetjes hebben die achter hen staan, waaronder, volgens de geruchten enkele goede vrienden van president Poetin. Dit alles is niet te controleren.

Of Vorontsova en Tsiskaridze wisten van het plan om Filin aan te vallen, is onbekend - ze ontkennen beiden in elk geval alle betrokkenheid. Sinds haar man is gearresteerd, is Vorontsova onbereikbaar en op de avond dat hij zijn bekentenis deed, stond ze op het podium. Een woordvoerder van het Bolsjoj heeft aangegeven dat de ballerina geen interviews geeft en geen commentaar wenst te geven op haar emotionele toestand.

Pavel Dmitrisjenko in de rechtzaal. Beeld ap
Pavel Dmitrisjenko in de rechtzaal.Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden