NieuwsZwarte Piet

‘Zwarte Piet is nou eenmaal zwart’ dacht Rutte al lang niet meer

Hij heeft ‘grote veranderingen doorgemaakt’ in zijn denken over de hulp van Sinterklaas, zei premier Mark Rutte donderdag in de Tweede Kamer. Hij zei dit tijdens een debat waar werd gesproken over de wereldwijde demonstraties tegen racisme. Vriend en vijand reageerde verrast op de ommezwaai van Rutte, die in 2013 nog stelde dat de kleur van Piet onveranderlijk was. 

Premier Mark Rutte tijdens het debat over de ontwikkelingen rondom het coronavirus. Beeld ANP

Zwarte Piet was zwart, de naam zei het al. Toch zette de premier zijn draai over het sinterklaasfeest enkele jaren geleden al in. Ruttes standpunt veranderde mee met dat van de bevolking, die in toenemende mate wars is van de zwart geschminkte Piet. Het is geheel in lijn met zijn idee van een goed bestuurder: iemand die niet te ver op de troepen vooruit loopt en zelf geen ingrijpende cultuurveranderingen initieert, maar meebeweegt met de samenleving.

Niet voor niets herhaalde Rutte donderdagavond dat hij de kleur van Piet niet van bovenaf wil opleggen. Dan stoot je ‘heel veel mensen die gewoon van de traditie houden’ tegen de borst, zei hij. Een traditie die ‘toch aan het veranderen is, over tijd’. ‘Over een aantal jaren zullen er bijna geen Pieten meer zwart zijn, is mijn verwachting.’

Mooie traditie

Dat neemt niet weg dat ook de premier een lange persoonlijke weg heeft afgelegd. ‘Ik houd zelf van Zwarte Piet’, zei hij nog in 2016. Toenmalig justitieminister Van der Steur had net geschreven dat het kabinet wilde dat ‘het feest met de tijd meegaat’. ‘Ik vind het een mooie traditie’, haalde Rutte de druk van de ketel. ‘Andere mensen zeggen: dat vinden we minder fijn. Laat iedereen dat nou voor zichzelf bepalen.’

Een jaar later veroordeelde hij de demonstranten van Kick Out Zwarte Piet, die wilden protesteren bij de intocht in Dokkum. ‘Als kind zit je vol spanning te wachten op Sinterklaas’, verklaarde hij. ‘En wat ik niet wil, is dat kinderen worden geconfronteerd met boze demonstranten.’

Vanaf 2018 sloeg hij een beduidend andere toon aan. ‘Het gaat wel goed’, zei hij op de vraag of de politiek zich niet toch moest uitspreken, na ongeregeldheden bij de sinterklaasintochten. ‘Je ziet toch dat Zwarte Piet langzaam verandert, dat de steun in Nederland voor die verandering toeneemt.’ Op het najaarscongres van de VVD stelde hij een paar dagen later dat ‘het overgrote deel van Nederland’ vindt dat ‘de traditie over tijd best mag veranderen’.

Zwarte Piet doet ‘veel mensen in het land pijn’, sprak de premier afgelopen november. ‘Wat je waarneemt’, zei hij, is dat de opvatting over Piet ‘verschuift’. 

Ook die van hemzelf, blijkt nu.

Lees ook:

Zo werd het pro-Zwarte Piet-protest steeds gewelddadiger
Wie zijn die mensen die niet alleen meer racistisch schelden op sociale media, maar ook de straat op gaan om met geweld en dreigementen op te komen voor Zwarte Piet? En hoe heeft het zover kunnen komen? Twee groepen vormen de hoofdmoot: voetbalhooligans en rechts-extremisten.

Afkomst is ook in Nederland op vele momenten een beslissende factor
‘De systemische problemen zitten ook in onze samenleving. Ook hier zijn mensen die niet worden beoordeeld op hun toekomst maar op hun afkomst.’ Aldus premier Rutte deze week in reactie op de Nederlandse anti-racismedemonstraties. Op welke momenten in een mensenleven kan afkomst inderdaad een hindernis zijn?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden