Zwarte Madonna is ook Lelijke Madonna

Vreemdelingen zouden kunnen denken dat het een gevangenis is. Hagenaars zelf spreken van de huurkazerne van Carel Weeber, en bewoner P....

Van onze verslaggever Stieven Ramdharie

Weeber, de bedenker, over de vermeende lelijkheid van het gebouw: 'Zijn voorkomen is juist een van de verdiensten geweest van de Zwarte Madonna. Het gebouw behaagt niet, het is weerbarstig. Maar dat is toch geen reden om het zó snel weg te halen?'

Een verhoogde bloeddruk krijgen de bewoners al lang niet meer als hun flat wordt neergesabeld. Vanaf de oplevering mogen ze deze 'onzin' aanhoren. 'Dit is toch best ruim?', vraagt voorzitter Cozzi (37) van de bewonerscommissie als de rondleiding door tachtig vierkante meter Zwarte Madonna erop zit. Het gebouw, door Weeber eens aangeduid als strenge burcht en huurkazerne, valt best mee. Van binnen dan.

Want zo krap wonen ze er nou ook weer niet. Vanuit huize Cozzi is het uitzicht imposant en zijn de geluiden van het drukke stadscentrum verdwenen. 'Pure stemmingmakerij', zo noemt Cozzi de kritiek. 'Het wordt de mensen aangepraat dat de Zwarte Madonna lelijk is. Maar ik woon al vijf jaar plezierig in een supermooi gebouw. En dat willen ze me nu afnemen.'

Wethouder A. Hilhorst (PvdA) erkent het dezer dagen ook volmondig: in de Zwarte Madonna wonen ze vaak prettig. Maar Hilhorst, sinds kort beheerder van de portefeuille Ruimtelijke ordening en Stedelijke vernieuwing, wil toch dat de sloopbal Weebers creatie met de grond gelijk maakt.

De gemeenteraad schaarde zich donderdag achter het sloopplan. Tegen 2010 moet in dit gebied de nieuwbouw van een ministerie (Binnenlandse Zaken of Justitie) verrijzen. Een pijnlijk besluit, meent Hilhorst, maar wel een besluit dat hard nodig zou zijn.

Vreemd genoeg moet het monotone gebouw niet wijken vanwege zijn esthetische onvolkomenheden, en ook niet omdat het op instorten staat. Ambtenaren van het stadhuis, dat uitzicht biedt op de nabijgelegen Madonna, bekeken zes locaties en constateerden dat het complex op de enig juiste plek staat voor een van de departementen. Den Haag bouwt aan een nieuw stadscentrum van vijf miljard gulden en vindt dat in dit gebied een 'enorme impuls en kwaliteitsslag' nodig is.

Ten koste van de bewoners van 336 woningen, waarvan 235 sociale huurwoningen. De gemeente benadrukt dat de bewoners 'naar hun zin' zullen worden geherhuisvest, onder meer in de vierhonderd huizen die in dit gebied gebouwd worden. Maar Cozzi cum suis benadrukken dat ze niet weg willen. En ook niet weg zullen gaan. 'Dit gebouw zou een sta in de weg zijn. Maar het is toch gek dat de bewoners moeten bewijzen dat hun woningen moeten blijven bestaan? Dat klopt niet.'

'Nee, ik vind niet dat het iets weg heeft van de Bijlmer', zegt O. Dijkhoff (26). Hij is bewoner van een kleine tweekamerflat. De binnentuin is een grote janboel. Nooit is het wat geworden. En bij Dijkhoff thuis bekruipt de bezoeker toch het gevoel in een woning van het formaat schoenendoos te zijn beland. Onzin, roept Dijkhoff. 'Ik ervaar het absoluut niet als een gevangeniscel. Een huiskamer van 25 vierkante meter is toch best groot?'

'De buitenkant kan best anders', meent bewoner N. Heering (51). 'Dat zwart oogt veel te somber.' Niet slopen dus, maar opknappen. De raamkozijnen zouden slanker kunnen, de betonnen gangen wat chiquer en de binnentuin kan worden omgetoverd in een park, verrijkt met wat horeca. Een Wassenaarse projectontwikkelaar wil de Zwarte Madonna graag veranderen. Dus heeft Weeber de hoop beslist niet opgegeven dat het gebouw kan worden gered.

De architect die in 1994 kritiek op het gebouw pareerde met de opmerking dat 'je je niet moet neerleggen bij een zwak ontwikkelde bevolking', zegt dat het doek nog niet is gevallen. Weeber: 'Als je dit gebouw weghaalt, is het een echec voor de sociale woningbouw, voor de PvdA en voor de bewoners. Eindelijk is de Zwarte Madonna volwassen, past het gebouw in zijn omgeving, en dan moet het weg.'

Ook al spreekt de volksmond van een 'massief misbaksel', Carel Weeber zou er best willen wonen. En als het aan de bewoners ligt, blijven zij dat tot in lengte van jaren. Cozzi waarschuwt. 'We gaan de sloop jarenlang vertragen met procedures. Dit supermooie gebouw, dat zijn tijd vér vooruit was, gaat niet weg.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden