Zwarte Heathcliff, de buitenstaander

Arnold snoeide tekst terug tot op de stugge bodem van de menselijke omgang.

Heathcliff is zwart. Geen zigeunerjongen, zoals in de klassieke roman van Emily Brontë, waarin hij met wat goede wil nog inpasbaar had kunnen zijn, in ruraal Engeland anno 1800. In de filmbewerking van regisseur Andrea Arnold steekt de weggelopen halfbloedslaaf zo af tegen het bleekwitte Britse gezin dat hem opvangt, dat zijn lot ermee bezegeld lijkt: een buitenstaander voor het leven.


Zijn christelijke plicht, noemt vader Earnshaw de uitgestoken hand, nadat hij Heathcliff (Solomon Glave) van de Liverpoolse straat plukt en meebrengt naar zijn boerderij in de ruige, afgelegen natuur van de Yorkshire Moors. Eenmaal gedoopt, mag Heathcliff meedraaien als gezinslid, maar dat is buiten Earnshaws zoon gerekend, die een diepe haat koestert jegens de opgedrongen stiefbroer: 'Het is een nigger!' Gelukkig is er Cathy (Shannon Beer), het dochtertje dat de knul meevoert als speelkameraadje op haar tochten door de woestenij. Samen rennen en paardrijden - het onderzoekende begin van een liefde die, alle voortekenen wijzen erop, geen stand kan houden.


Arnold blies met Red Road (2006) en Fish Tank (2009) het wat uitgebluste kitchen sink realisme nieuw leven in. Ze beschikt over het vermogen om haar door primaire driften gedreven personages klem te zetten in hun omgeving, wat haar films tot een intense en fysieke beleving maakt. Taal beschouwt ze daarbij vooral als noodzakelijk kwaad, het visuele gaat voor. Het al tal van keren voor film en toneel bewerkte Wuthering Heights stript ze bijna kaal; achtergrondinformatie en dialoog is weggesnoeid tot we op de stugge bodem van de menselijke omgang belanden.


Arnolds vaste cameraman Robbie Ryan schudt soms een tikje te hevig met zijn camera, maar slaagt er in om de rusteloze aard van Heathcliff, voor wiens vertelperspectief is gekozen, over te brengen op de kijker. Hoe woestschoon de onder schitterend licht gefilmde natuur ook is, voor de adoptiezoon is de omgeving immer vijandig.


Liefde, wreedheid en wrok vallen samen in het vooral in het eerste uur zeer krachtig gefilmde Wuthering Heights, waarin Arnold een beeldrijm vormt tussen de in hout gekerfde namen van de prille geliefden en de littekens van zweepslagen op de rug van Heathcliff. Ook een scène waarin Cathy zijn verse wonden likt, is van een onverwachte schoonheid: gruwelijk, onheilspellend en intiem.


Zonde dat ze, op driekwart van haar film, de jonge acteurs moet verwisselen voor een nieuw en iets ouder stel. Onvermijdelijk wellicht, maar het contrast tussen de paren is groot en schept afstand tot de personages op een cruciaal moment: de hereniging van het stel, op het moment dat Heathcliff even gefortuneerd als verbitterd aanklopt bij zijn jeugdliefde. Het is een wat weinig emotioneel einde van een verder indrukwekkende verfilming.


Met Solomon Glave, Shannon Beer, Kaya Scodelario, James Howson. Regie Andrea Arnold. In 15 zalen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden