Analyse Racisme

Zwart en dus verdacht: zo sturen witte Amerikanen de politie af op zwarte landgenoten

Barbecueën in het park, wachten in een Starbucks; zwarte Amerikanen krijgen voor de grootste onbenulligheden de politie op hun dak. Vaak op hen afgestuurd door ‘verontruste’ witte landgenoten. Deze week was het weer raak: een ziekenhuispatiënt werd beticht van diefstal toen hij een blokje omging.

Zangeres SZA werd in een filiaal van Sephora in de gaten gehouden door een bewaker omdat een verkoopster haar niet vertrouwde. Beeld AP

De 24-jarige Shaquille Dukes heeft sinds dinsdag de twijfelachtige eer te prijken op een lijst van zwarte Amerikanen die in korte tijd internationaal nieuws werden. Allemaal gewone burgers die bezig waren met hun dagelijkse leven maar plotseling het onderwerp werden van een telefoontje naar alarmnummer 911.

Dukes, wiens bizarre arrestatie deze week pas bekend werd, herstelde in juni in een ziekenhuis in Freeport. Hij was er op vakantie maar kreeg een longontsteking. Dukes besloot op een namiddag een wandelingetje te maken omdat zijn arts zou hebben gezegd dat het hem goed zou doen. Nog gekleed in het groene ziekenhuisgewaad en met de infuusapparatuur aan zijn zijde, liep hij even later met een broer en een vriend buiten het ziekenhuis.

Daar werd Dukes staande gehouden door een bewaker die tot de slotsom kwam dat hij het infuusapparaat probeerde te stelen, om het op eBay te verkopen. Voor Dukes er erg in had, had de bewaker de politie gebeld en stond hij oog in oog met twee agenten. In een filmpje dat Dukes later online zette, is te horen dat de bewaker tegen de politie zegt: ‘Hij probeert ziekenhuisspullen te jatten.’ Het drietal werd in de boeien geslagen en meegenomen naar het bureau.

‘Living while Black’

Dukes is nog steeds stomverbaasd dat de bewaker de politie erbij haalde. ‘Ik had de ziekenhuiskleding aan en het infuus zat nog in mijn arm’, zei Dukes woensdag tegen CNN. ‘Ik weet dus niet hoe hij erbij kwam dat we iets probeerden te stelen.’ Op Facebook schrijft hij op bittere toon: ‘Ik kwam naar Freeport voor vakantie en ik vertrok op borgtocht.’

Er gaat geen week voorbij of de Amerikaanse media melden weer een geval van etnische profilering die past in de categorie ‘Living while Black’. De omstreden confrontaties van zwarte burgers met agenten zijn onderhand schering en inslag geworden, ondanks de invoering van lichaamscamera’s en de plechtige beloften van burgemeesters en politiechefs om hun leven te beteren. Maar wie de berichten van het afgelopen jaar op een rij zet van witte burgers die de politie afsturen op onschuldige zwarte landgenoten, valt van de ene verbazing in de andere. 

Zwarte burgers – van studenten en kinderen tot winkelklanten – kregen de politie op hun dak omdat ze: een dutje deden in het studentenhuis, water op straat verkochten, barbecueden in het park, een kortingsbon inleverden in een supermarkt, hun eigen flat probeerden binnen te komen, wachtten op een afspraak bij Starbucks, het gazon maaiden, oppasten op witte kinderen, een dakloze hielpen of als brandweerman een inspectie uitvoerden. En dat zijn zomaar wat voorbeelden. 

Zangeres SZA als verdachte

Vorige maand ging cosmeticaketen Sephora diep door het stof, nadat een verkoopster een zwarte klant niet had vertrouwd. Ze haalde een bewaker erbij omdat ze dacht dat de klant zou stelen. De klant bleek niemand minder dan zangeres SZA, goed voor 2,7 miljoen volgers op Twitter. Extra pijnlijk voor de keten was dat SZA vroeger bij Sephora had gewerkt. ‘Jij bent onderdeel van de Sephora-familie’, aldus het bedrijf tot SZA in een tweet in een poging de schade te herstellen.

De directie gooide alle, bijna duizend, filialen dicht om het personeel een ‘diversiteitstraining’ te geven. Sephora volgde hiermee het voorbeeld van Starbucks. Alle achtduizend filialen van de koffieketen gingen vorig jaar even dicht voor zo'n training nadat een witte werknemer in Philadelphia 911 had gebeld. Twee zwarte mannen zeiden dat ze op een afspraak aan het wachten waren, maar de verkoper geloofde ze niet. De politie was binnen drie minuten ter plekke waarna de mannen werden gearresteerd.

Als er weer een video van een incident viraal gaat, wordt op sociale media nu gezegd: ‘Shopping while Black’ of ‘Babysitting while Black’. ‘Hallo 911’, twitterde de 20-jarige zwarte student Darren Shamberger uit Greenboro woensdag op sarcastische toon over de vele incidenten. ‘Er is hier een zwarte familie, zij hebben het prima naar hun zin en ze doen niemand kwaad, maar ik ben bang. Stuur drie politiewagens en twee helikopters. Oh, god, ze komen achter mij aan.’

Barbecueën in het park

Het gemak waarmee witte omstanders de politie bellen voor vaak onbelangrijke zaken, is opvallend. Net zo opvallend is ook dat de politie komt opdagen. Zo schakelde Jennifer Schulte in Oakland vorig jaar de politie in omdat ze wilde voorkomen dat een zwarte familie ging barbecueën in een deel van het park waar dat volgens haar helemaal niet mocht. 

‘Jullie gaan allemaal de gevangenis in’, riep ze. De politie verscheen, maar greep uiteindelijk niet in. Een gemeenteraadslid benadrukte dat de gemeente gebeld had moeten worden. ‘Als de politie gebeld wordt, moet dat voor dringende zaken zijn’, aldus raadslid Gibson McElhaney. Ook een ander gefilmd incident, waarbij een achtjarig kind het doelwit was, leidde vorig jaar tot veel ophef. 

Een witte vrouw in San Francisco belde toen de politie omdat een zwart meisje op straat flesjes water verkocht. ‘Er wordt illegaal water verkocht zonder vergunning’, riep de vrouw. De moeder van het meisje was furieus. ‘Als de politie komt, schieten ze eerst en pas daarna stellen ze vragen’, zei ze toen tegen omroep ABC. ‘Waarom bel je dan de politie als je weet dat het gaat om een kind?’

Weggejaagd met een wapen

Beide witte vrouwen kregen overigens daarna snel de rekening gepresenteerd voor hun telefoontjes. Op sociale media staan ze sindsdien te boek als ‘BBQ Betty’ en ‘Vergunning Patty’. Wie bij een groot bedrijf werkt, moet zelfs vrezen voor zijn baan. Drogisterijketen CVS ontsloeg twee werknemers in Chicago nadat ze de politie hadden gebeld: ze weigerden een kortingsbon omdat ze dachten dat een zwarte klant de bon had vervalst. 

In mei verloor een witte beheerder van een camping in Mississippi haar baan omdat ze met een wapen een zwart echtpaar had weggejaagd. ‘Ze riep tegen ons: ‘Weg, weg, jullie horen hier niet’, aldus Jessica Richardson die met haar man wilde kamperen. Zangeres SZA maakte van het incident in het Sephora-filiaal overigens geen zaak. Wel had ze een ‘lang gesprek’ met verkoopster Sandy die in de fout was gegaan. ‘Nog een gezegende dag, Sandy’, twitterde de zangeres later.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden