Zware tegenstellingen in een historische clash

Wie is de auteur? Een van de pioniers van het Amerikaanse new journalism, een stroming die journalistiek bedreef met gebruik van literaire technieken....

Mark Misérus

Schrijven kan hij dus wel. Absoluut. Levels of the game, dat in 1968 in The New Yorker verscheen, werd zelfs ‘wellicht het hoogtepunt van de Amerikaanse sportjournalistiek’ genoemd. Voor het eerst is McPhee’s opus magnum over de halve finale van de US Open in 1968 vertaald.

Wie stonden er toen tegenover elkaar? Arthur Ashe en Clark Graebner. Ofwel: zwart en wit. Progressief en conservatief. Democraat versus republikein. Slordig versus gestructureerd. Vrijgezel contra getrouwd. Twee zeer uiteenlopende karakters op de tennisbaan, dus.

Dat klinkt bijzonder. Het hele boek is bijzonder. McPhee ging op een onalledaagse manier te werk. Hij beschrijft de wedstrijd punt voor punt, vanaf de eerste opslag tot de laatste bal van Ashe, en vermengt die met een karakterbeschrijving van de twee spelers. Hij diept hun achtergrond uit en laat zien wat ze denken. Zo ontstaat een fantastisch en fascinerend beeld van een historisch duel.

Komt alles aan bod? Zelfs de handtekening van beide sportmannen wordt geanalyseerd. En ook dat verveelt niet.

Waren de tegenstellingen tussen zwart en wit groot in 1968? Dat kun je wel zeggen. Zwart stond lijnrecht tegenover wit na de rassendiscriminatie die lang van kracht was in Amerika. Na de moord op Martin Luther King werden de tegenstellingen alleen maar scherper. Het leidde onder meer tot de boycot van de Olympische Spelen in Mexico door enkele Amerikaanse zwarte atleten.

Was Ashe een prominente voorvechter voor de rechten van zwarten? Hij liep niet mee in demonstraties van de zwarte burgerbeweging, en werd als een Uncle Tom gezien, een blanke in een zwart jasje. Maar hij heeft nooit verzwegen hoe hij zelf werd gediscrimineerd, zoals hij nergens over zweeg.

Hoe zien Ashe en Graebner elkaar? Ze weten dat ze veel van elkaar verschillen. Maar ze erkennen elkaars kwaliteiten ook. Ashe prijst het harde slagenarsenaal van Graebner. Die looft op zijn beurt de idiote, vaak succesvolle oplossingen die Ashe kan bedenken.

Waren ze bevriend met elkaar? Graebner zegt geen vrienden te hebben in het tennis. Wel is er volgens hem vanuit hun jeugd een kameraadschap gegroeid met Ashe, in wie hij volgens de geschiedenisboeken zijn meerdere moest erkennen. Ashe won behalve de US Open in 1968 (finale tegen Tom Okker) ook nog de Australian Open en Wimbledon. Graebner bracht alleen kleinere toernooien op zijn naam.

Leven de hoofdrolspelers nog? Graebner wordt in november 65. Ashe overleed in 1993 op 49-jarige leeftijd aan de gevolgen van aids.

Wie won de halve finale? Ashe. Uiteindelijk met overmacht.

Mark Misérus

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden