Zwaarte krijgt in Matthews' Babydoc geen kans

Baby Doc Ceaucescu van Michael Matthews door Cosmic. Muziek: Rob Hauser. Regie: Dave Schwab. In: Theater Cosmic, Amsterdam t/m 10 maart....

MARIAN BUIJS

De witte handschoenen van de man die verschijnt als de dictator Ceaucescu vallen als eerste op. Verder klopt alles: de astrakan kraag op de winterjas, de bruine schoenen, het grijze pak. Hij oogt als een boer op z'n paasbest, net als de echte Roemeense dictator altijd deed. Maar die witte goochelhandschoenen, wat doen die daar?

Meteen trekt hij ze uit, stopt ze omzichtig in een plastic zak en haalt uit zijn binnenzak een nieuw paar tevoorschijn. Nicolae Ceaucescu had smetvrees. Nauwgezet veegt hij de zittingen van de stoelen af. Dan steekt hij zijn witte handen omhoog, ze zijn hem vreemd: These hands now quiver and shake.

Met zijn vrouw Elena is hij op de vlucht. We treffen hem in de VIP-room van een vliegveld. Het echtpaar zit nog niet of er valt nog zo'n stel binnen. Gewapend met een half dozijn koffers, behangen met wit bont en andere kostbaarheden. Baby Doc Duvalier en zijn maîtresse Michelle Bennett zijn ook hun thuisland ontvlucht. Ook in Haïti is de revolutie uitgebroken.

Theatermaker Michael Matthews schreef de (Engelse) liedteksten voor Baby Doc Ceaucescu nog op zijn ziekbed. Het moest het derde deel worden van zijn trilogie over dictators. Toen zijn dood een stok in het wiel stak, zette Dave Schwab het werk voort: beeldend, geestig en huiveringwekkend.

En spannend is het meteen. De twee paren verliezen elkaar geen seconde uit het oog. Ze monsteren elkaar vol wantrouwen en lachen de ander om beurten uit. Hun argwaan blijkt uit blikken en zwijgende acties. Want behalve in een enkele verdwaalde dialoog komen de spelers alleen zingend aan het woord.

Dat zingen is een genot, met uitzondering van Ali Cifteci (Baby Doc) beschikken ze over fraaie, geschoolde stemmen. Lucretia van der Vloot als Michelle is de meest swingende, terwijl Sandra Macrander en Philip Curtis als het echtpaar Ceaucescu de Europese ingetogenheid voorstaan. Die tegenstelling wordt af en toe voortreffelijk ingezet: de kleine, opgeblazen Baby Doc barst uit in Turkse zingzang, dwars door de gevoelige liedkunst van Ceaucescu heen.

Op de veelzijdige muziek van Rob Hauser generen de zangers zich niet voor een oe-ahend achtergrondkoortje met de bijpassende showy gebaren. Zo verandert het aanvankelijke onraad steeds meer in een koddige revue.

Maar dat Matthews niet meer dan vier liedteksten naliet, blijft merkbaar. Telkens worden ze herhaald en veel meer dan het ongemak in de VIP-room of de plotselinge saamhorigheid zodra het over martelpraktijken gaat, hebben de makers er niet aan toe durven voegen.

Het resultaat is vooral een ode aan Matthews. Kenners van zijn werk zullen citaten herkennen uit eerdere produkties: de martelshow en de zinken emmers zagen we al in Cambodia mon amour. Daar diende de luchtigheid echter om de zwaarte van het onderwerp weg te blazen. Hier krijgt die zwaarte nauwelijks een kans. Een grimmige tekst als Hangings are so boring, shootings make me yawn maakt daardoor nauwelijks nog indruk.

Marian Buijs

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden