Zwaarste bom ter wereld staat paraat

Het is de Iraanse leiders niet ontgaan: de zwaarste bom ter wereld is operationeel. Die 'moeder aller bommen' bevindt zich in handen van aartsvijand Amerika, liggend in een peperdure B-2 in Missouri, op slechts veertien uur vliegen van Teheran.

Een B-2 stealthbommenwerper tankt via een ander vliegtuig bij in de lucht. De B-2 is het enige vliegtuig dat de megabom MOP kan vervoeren.Beeld USAF

De luchtmacht in de VS heeft tests afgerond met een nieuwe versie van de bijna 14.000 kilo zware Massive Ordnance Penetrator (MOP). Dit is de enige conventionele bom die Irans belangrijkste ondergrondse nucleaire installatie, Fordo bij Qom, in de as kan leggen.

Hoewel Washington ontkent dat de megabom gericht is tegen Iran, is de bekendmaking dat de MOP nu operationeel is een duidelijk signaal aan Teheran. Namelijk dat de tot 2009 geheime verrijkingsfabriek Fordo, verborgen in een berg onder 100 meter gesteente, vanaf heden kwetsbaar is.

De bunker buster is zo zwaar - zes keer zo zwaar als zijn voorganger - dat hij maar door één vliegtuig kan worden vervoerd: de B-2 stealthbommenwerper. 'We zijn bevoegd om dit wapen op de B-2 te gebruiken', zei luchtmachtgeneraal James Kowalski onlangs in Washington over de mijlpaal.

Modernere centrifuges
Kowalski sprak die woorden tegen de achtergrond van onverminderde spanningen rond Irans nucleaire programma. Teheran maakte woensdag bekend dat het modernere centrifuges in gebruik heeft genomen in Natanz, na Fordo het belangrijkste doelwit van een Amerikaanse of Israëlische preventieve aanval. 'We zullen doen wat noodzakelijk is om te voorkomen dat ze kernwapens krijgen', waarschuwde president Obama opnieuw.

De MOP, die al sinds 2004 wordt getest, moest vorig jaar in allerijl worden aangepast. Nadat het Pentagon 245 miljoen euro had gespendeerd aan twintig bommen rezen er twijfels of de MOP wel in staat was om goed verborgen doelwitten zoals Fordo uit te schakelen. Voor nog eens 61 miljoen euro werd de bom aangepast om de diepste bunkers te kunnen vernietigen.

'Het ultieme wapen tegen diep verborgen kernwapens', noemt het Defense Threat Reduction Agency (DTRA) van het Pentagon, initiatiefnemer van het wapen, de bijna 7 meter lange bom. Volgens DTRA heeft de technologische superioriteit van de Amerikaanse krijgsmacht een keerzijde: de vijand duikt diep onder de grond om in tunnels of bunkers massavernietigingswapens te maken of op te slaan.

Na de ontdekking van de Fordo-fabriek in 2009, die is gebouwd in een berg, zette het Pentagon vaart achter de megapenetratiebom. Amerikaanse functionarissen hebben, anoniem, toegegeven dat de MOP vooral gericht is tegen Iran. 'We denken dat we ze effectief kunnen aanvallen als dat nodig is', zei een voorzichtige Defensie-minister Panetta in september.

Aanval
Het operationeel worden van de megabom betekent dat alleen de VS in staat zijn Fordo zwaar te treffen. Israël dreigt al jaren met een preventieve aanval op Fordo en Natanz. De zwaarste bom waarover Jeruzalem beschikt, is echter de 'slechts' 2.000 kilo zware GBU-28, eveneens uit de VS. Iran pocht dan ook dat Israël niet in staat is om de installatie te vernietigen.

Zelfs als Washington dat zou willen, is leverantie van de MOP aan Jeruzalem niet mogelijk omdat de Israëli's alleen beschikken over F-15's en F-16's. Verkoop van de 1,6 miljard euro kostende B-2, waarvan de VS er nog twintig hebben, is uit den boze. Het hightechtoestel, dat bedoeld was als nucleaire bommenwerper voor langeafstandsmissies, is niet bestemd voor export.

'De slechtste optie is niets doen', zegt de Amerikaanse defensiedeskundige en docent aan Columbia University Austin Long vanuit New York. 'De op een na beste is een Israëlische actie. De beste optie is dat de VS de klus klaren.'

Het beschikbaar komen van de MOP betekent dat de B-2, die intern nog werkt met jaren-tachtigtechnologie, nog lang niet wordt afgeschaft. Het Pentagon wil de bommenwerpers, die non-stopmissies uitvoeren vanuit Missouri, nu voor zo'n 1,5 miljard euro moderniseren en inzetten tot 2058.

Teheran is gewaarschuwd: de B-2's kunnen in ruim 28 uur Fordo bereiken, de MOP lanceren en terugkeren. Dit alles zonder dat de Iraanse radar het 'spookvliegtuig' ontdekt en de Iraanse F-14's het kunnen neerhalen. In de oorlogen waarin de B-2's zijn ingezet, zoals Kosovo en Irak, is nooit een toestel verloren gegaan.

Wapenexperts voor een bouwmodel van de 'moeder aller bommen'.Beeld USAF
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden