Zwaar verslaafd aan celluloid

Publieke figuren te over bij De Treffers, de tafeltennisclub die vanmiddag de beker met de grote oren poogt te veroveren op het Duitse Langweid....

OOIT vulde Hans Lingen zijn dagen als loonadministrateur en er waren jaren dat hij de kost verdiende als conciërge van het conservatorium in Rotterdam, maar dat waren slechts vluchtpogingen voor de zwaar aan celluloid verslaafde man die hij al 47 jaar is. De naar lichte anarchie neigende Schiedammer keerde toch weer op zijn schreden terug en omarmde tafeltennis als de enige sport die het aardse leven nog een beetje de moeite waard maakt.

Wat zou hij zijn zonder de moeder aller tafelspelen en wat zou hij zijn zonder al die fantastisch pingpongende vrouwen van De Treffers die vandaag de dag aan zijn zorgen zijn toevertrouwd. Vol vertedering vertelt de geboren en getogen Spangenaar en liefhebber van al wat naar Sparta riekt - 'als Feyenoord wint heb ik een slechte dag' - over de professionaliteit waarmee zijn kopvrouw Ni Xia Lian haar vak beoefent en tussen de trainingen door altijd wel een gaatje in haar agenda vindt om hem vanuit haar Luxemburgse woonstede in Schiedam te bezoeken. Om te praten over het vak, te trainen en om voor haar coach een overheerlijke maaltijd te bereiden.

Maar Lingen heeft, zegt hij, het in niet mindere mate getroffen met een pupil die al veertig jaar naar de naam Bettine Vriesekoop luistert. Hij is verrukt van haar als mens, verrukt van haar tomeloze inzet, verrukt van haar vastbeslotenheid om De Treffers in het genot te stellen van de Europese beker voor landskampioenen, verrukt niet in de laatste plaats van het hoge niveau van haar spel. 'Haar automatismen zijn diep verankerd. Die raakt ze nooit meer kwijt. Ook over tien jaar kan ze nog op het hoogste niveau meedoen, zonder af te gaan.'

Lingen kan het weten, want zelf gold hij ooit als een speler met een meer dan gemiddelde aanleg voor het balspel. Hij leerde de eerste beginselen van de in Rotterdamse pingpongkringen legendarische trainer Jan Knikkenberg. Op zijn vijftiende werd zijn talent gescout door de Schiedamse vereniging De Korenbeurs, die hem al snel een plaats in de hoofdmacht gunde. Een jaar na zijn inwijding promoveerde de club naar de eredivisie, dankzij het talent van Lingen en de klasse van Mick Ustovic, een knaap uit Sarajevo die dankzij het grootkapitaal van toenmalig pingpongsponsor Bruynzeel Keukens als broodspeler aan de slag kon in Schiedam.

Lingen had aanleg voor tafeltennis, dat was indertijd zonneklaar voor wie zo bevooorrecht was zijn sierlijke spel te mogen aanschouwen, maar hij had ook een niet te onderschatten aanleg voor het zoete leven. Er was in Schiedam op jaarbasis een ton aan sponsorgeld beschikbaar in die dagen, waarvan een niet onaanzienlijk deel toeviel aan Lingen. De levensgenieter wist daar wel raad mee. 'Ik ging van dat geld al snel leuke dingen doen. Uitstapjes maken naar Kenia, iets van de wereld zien. In die dagen heb ik het tafeltennis aangegrepen om het aardse bestaan wat op te leuken. Reizen, zuipen, veel leuke contacten leggen.'

Geen wonder dat zijn kostelijke talent maar niet tot volle ontplooiing kon komen. 'Ik had ontegenzeggelijk aanleg voor het spel. Bij mijn laatste jeugd-EK had ik zelfs matchpoint tegen de knaap die later kampioen zou worden. En ik heb in die dagen drie keer tegen Jean-Michel Saive gespeeld in Belgische toernooitjes, toernooitjes waar je fornuizen en koelkasten kon winnen. Al die keren won ik van hem en ik was het die hem op het hart drukte om niet in België te blijven hangen maar zijn talent elders te laten rijpen.

'Dat had ik natuurlijk zelf ook moeten doen. Ik ben wellicht te lang in dit landje blijven hangen. Had op jonge leeftijd onderdak moeten zoeken bij een club in Duitsland, zoals Trinko Keen en Danny Heister hebben gedaan.'

Geen wonder dat zijn carrière minder voorspoedig verliep dan kenners hadden voorzien. 'Op mijn 28ste begon ik me langzaam te realiseren dat ik niet al te veel uit mijn loopbaantje had gehaald. Misschien was mijn speltype niet modern genoeg. Ik speelde een beetje sloom, een beetje traag.'

Amper had Lingen zijn batje opgeborgen of hij kreeg last van een verschijnsel dat verrassend veel weg had van wat in clericale kring roeping wordt genoemd. 'Ik moest en ik zou training geven. Dat trok me enorm. Misschien was er ook wel wat eigenbelang in het spel. Ik had er zelf niet uitgehaald wat erin zat en dat wilde ik op kinderen projecteren.' Dat hebben ze geweten. 'Ik was vrij streng en mijn methoden waren behoorlijk on-Nederlands. Mijn trainingen waren fysiek zwaar, maar ik wist in feite helemaals niks van training geven. Ik had wel wat opgepikt van Theo Bakker bij Scylla en zelfs heel veel van Dusan Tigerman, mijn tweede vader, maar ik was niet bij machte dat op een behoorlijke manier in de praktijk te brengen. Eigenlijk klooide ik in die dagen maar wat aan.'

Daarom misschien hield Lingen het trainerschap niet al te lang vol. Op zijn 34ste zegde hij de wondere wereld van bat en bal vaarwel. Er moest eindelijk eens brood op de plank, en liefst nog wat meer dan dat, en daarom dook hij het maatschappelijk leven in. Vond een baantje op kantoor en beleefde enkele 'onwijs fijne' jaren als poortwachter van het conservatorium.

Drie jaar geleden maakte Lingen een ijzersterke comeback. De Treffers wilde hogerop, vooral in Europa, en zocht een trainer én geestelijk leidsman voor het eerste vrouwenteam. Lingen was gaarne bereid die taken op zich te nemen, ook al was hij er zich van bewust dat hij door zijn beslommeringen in de maatschappij bijna een onbekende grootheid was geworden in pingpongland.

'Ik was, en ben dat wellicht nog steeds, bepaald geen beroemdheid. Het heeft me altijd veel moeite gekost aan de weg te timmeren. Daar ben ik de man niet naar.'

Geen beroemdheid, maar dat kan snel verkeren. Lingen is intussen een veelgevraagd coach. Traint en coacht het vlaggenschip van De Treffers in Klazienaveen, geeft training in het clublokaal van Treffers in Roelofarendsveen, instrueert de spelers van Lelystad United en niet zelden komt het voor dat hij geroepen wordt om in de weekeinden nog even wat leerstof door te nemen met Diana Bakker en Bettine Vriesekoop. Daarnaast staat hij als parttimer op de loonlijst van de NTTB en maakt hij samen met Herman Friskes deel uit van het managementteam van De Treffers. Een klus die hij als een uitdaging beschouwt. 'Probeer maar eens Ni Xia Lian, die in Luxemburg woont, en Su, die vanuit Hannover opereert, in Klazienaveen achter de tafel te krijgen.'

Toen Lingen drie jaar geleden binnenwandelde bij De Treffers trof hij een club aan waar het nogal amateuristisch aan toeging. Hendrikus Velzing, de onvolprezen leidsman van de Klazienaveense cupfighter, runde de club zo'n beetje in zijn eentje. 'Hij had al jaren van de daken geschreeuwd dat zijn cluppie ooit de Europa Cup zou pakken en dat moest er nu maar eens van komen. Dat is niet altijd reëel geweest. De ploeg bestond louter uit individuen. Er was geen samenhang, geen eenheid. Op Europees topniveau is het van essentieel belang om aan teambuilding te doen. Dat hebben Friskes en ik toch heel behoorlijk opgepakt.'

Lingen prijst zich gelukkig dat hij thans een aardig contact heeft met zijn speelsters, met Vriesekoop en Su, met Hong en vooral met Ni Xia Lian. Het kan zijn werk tijdens de finale vanmiddag aanzienlijk vergemakkelijken, al blijft Hong een onzekere factor. 'Dit meisje kan vreselijk blokkeren, vooral als we spelen in kleine zalen. Ze wordt panisch als ze zo'n kippenhok betreedt en ziet dat toeschouwers op haar lippen zitten.'

Om Hong te gerieven wordt de Europese beker vanmiddag betwist in de grootste hal die Klazienaveen te bieden heeft. Lingen laat niets aan het toeval over. Hij koestert zijn speelsters en zal er persoonlijk op toezien dat het hun aan niets ontbreekt.

Want hij weet dat het tafeltennisspel op zich al moeilijk genoeg is. 'Krajicek kan een smash produceren van iets boven de 200 kilometer per uur. Dat is prachtig. Maar is eigenlijk wel voldoende bekend dat een pingpongballetje tweehonderd keer per seconde kan roteren en dat het celluloid gigantische schroeivlekken op menselijke lichaamsdelen kan veroorzaken?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden