Zwaar bewaakt Parijs richt zich op klimaat

Delegaties van de 196 landen die zijn aangesloten bij het klimaatverdrag van de VN moeten het in twee weken tijd eens zien te worden over een wereldwijd akkoord voor de aanpak van klimaatverandering vanaf 2020. Krijgt het Kyotoprotocol een waardige opvolger?

Op de Place de la République in Parijs symboliseren duizenden paren schoenen zondag de geplande klimaatmars. De echte mars werd uit veiligheidsoverwegingen verboden. Beeld reuters
Op de Place de la République in Parijs symboliseren duizenden paren schoenen zondag de geplande klimaatmars. De echte mars werd uit veiligheidsoverwegingen verboden.Beeld reuters

De klimaatconferentie COP21 moest het hoogtepunt van het politieke jaar worden, een plechtige bijeenkomst om de planeet te redden, met Frankrijk in een leidende rol. Maar de aanslagen van 13 november in Parijs hebben alles veranderd. Vandaag openen 150 staatshoofden en regeringsleiders de COP21 in een land waar de noodtoestand is uitgeroepen. Het klimaat dreigt overschaduwd te worden door zorgen over veiligheid.

Gistermiddag kwam de politie op de Place de la République in Parijs in botsing met radicale milieuactivisten, die zich niet wilden neerleggen bij het demonstratieverbod dat geldt zolang de noodtoestand van kracht is.

Analyse

Wat leren we van eerdere klimaatconferenties? De klimaattop die in 2009 in Kopenhagen plaatsvond, was 'een mallemolen', schrijft Arie Elshout (+).

Symbolische mars

Aanvankelijk zou in Parijs, net als in veel andere steden, een klimaatmars worden gehouden. Die werd afgelast na de aanslagen. In plaats daarvan werden gisterochtend duizenden paren schoenen op 'République' neergezet, bij wijze van symbolische mars.

Niettemin wilden enkele honderden radicale activisten 's middags, vanaf République, toch door Parijs marcheren. Toen ze werden tegengehouden door de massaal uitgerukte mobiele eenheid braken schermutselingen uit. De demonstranten gooiden met flessen en, tot woede van veel Fransen, met de waxinelichtjes die bij het beeld van Marianne waren neergezet ter herinnering aan de slachtoffers van de aanslagen.

Uiteindelijk vormden gematigde demonstranten een kordon om het monument teneinde verdere plundering te voorkomen. De politie gebruikte traangas en arresteerde 208 mensen. President Hollande sprak van 'schandalige ordeverstoringen'.

Huisarrest en invallen

De afgelopen week hebben de Franse autoriteiten de noodtoestand gebruikt om radicale milieuactivisten huisarrest te geven en hun huizen te doorzoeken, zonder tussenkomst van de rechter. Volgens de krant Libération hebben in de Bretonse hoofdstad Rennes zeker elf personen huisarrest gekregen, onder meer omdat zij in februari 2014 hebben deelgenomen aan heftige rellen in Nantes, bij een protest tegen de aanleg van een vliegveld bij die stad.

Een activist vertelde Libération dat zijn huis werd doorzocht door 'twintig tot dertig politiemensen, gewapend met geweren, uitgerust met helmen en schilden.' Frankrijk kent een radicale tak van de milieubeweging, geconcentreerd rond het verzet tegen grote infrastructurele werken als het vliegveld bij Nantes, een stuwdam in de Tarn en de hogesnelheidslijn tussen Lyon en Turijn.

De politie deed ook invallen in de Parijse voorsteden Ivry en Pré-Saint Gervais, waarbij ze onder meer op zoek was naar anarchisten die zich zouden kunnen mengen tussen de black blocks, de radicale anarchisten die in het verleden menige internationale topontmoeting hebben verstoord. Het ingrijpen van de politie wordt gerechtvaardigd met de dreiging van terrorisme. Bij de beveiliging van de klimaattop wil de politie niet worden afgeleid door ordeverstoringen van milieuactivisten.

Vijf vragen over de klimaattop

Delegaties van de 196 landen moeten het de komende twee weken zien eens te worden over een wereldwijd akkoord voor de aanpak van klimaatverandering vanaf 2020. Wat staat er op het spel? (+)

Gendarmes

Voor de conferentie is een ongekend veiligheidsapparaat op de been gebracht, van 120 duizend politiemensen, gendarmes en militairen. Daarnaast is de grensbewaking heringevoerd en sinds 13 november extra verscherpt. Sindsdien is duizend mensen de toegang tot Frankrijk geweigerd.

De conferentie zelf vindt plaats in de Parijse voorstad Le Bourget. Gisteren en vandaag is de snelweg A1 tussen Parijs en Le Bourget gesloten, evenals een groot deel van de boulevard périphérique, de rondweg om de stad. Parijzenaars wordt geadviseerd de auto te laten staan en zo veel mogelijk te telewerken.

In Amsterdam liepen gisteren duizenden mensen mee in een klimaatmars. Soortgelijke marsen werden ook gehouden in onder meer Londen, Berlijn, Tokio, Kopenhagen en Barcelona.

Agenda opening Parijs

10.00 uur. Officiële opening klimaattop en verkiezing Laurent Fabius (Frans minister van Buitenlandse Zaken) tot president van COP21
11.00 uur. Bijeenkomst van staatshoofden, speeches van president Hollande, VN-chef Ban Ki-moon en Fabius, daarna groepsfoto
12.00-13.15 uur. Korte speeches van alle 150 staatshoofden, in twee zalen, onderbroken door lunch
16.00-18.00 uur. Presentatie initiatieven voor schone technologie, zonne-energie en CO2-beprijzing, daarna staatsbanket in Élysée

De COP21 duurt twee weken. De slotverklaring staat gepland voor vrijdag 11 december. Uitloop is mogelijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden