‘Zusters, ga in de tegenaanval’

Sinds ieder Noors bedrijf bij wet uit 40 procent vrouwen bestaat, steeg de beurs er 40 procent in waarde. Een voorbeeld voor Nederland, aldus vrouwen op Women Inc....

‘Maar wie zorgt er dan voor de kinderen?’ Het was de eerste vraag die Ségolène Royal te horen kreeg toen ze zich kandidaat stelde voor het Franse presidentschap. ‘Ik was geschokt. We hebben nog veel werk te verrichten.’

De politica sprak zaterdag over haar ervaringen als vrouw aan de top, tijdens het Women Inc. Festival. Het hele weekend was de Amsterdamse Beurs van Berlage het domein van ‘vrouwen die voor verandering staan’.

De founding mothers, zoals Jannet Vaessen, Agnes Jongerius en de andere oprichtsters zichzelf noemen, willen het feminisme reanimeren en het thema bovendien ontdoen van het aura van zwaarmoedigheid. Daarom niet alleen workshops en debat, maar ook veel ontspanning, muziek en cabaret.

In Zina’s Beautysalon, met witleren zitzakken en roze zusters, worden vrouwen gemasseerd terwijl ze via koptelefoons luisteren naar verhalen van ‘sterke vrouwen uit Amsterdam-West’. Elders vertelt de Britse Polly Courtney over haar mensonterende, maar toch verslavende bestaan als Londense aandelenagent, terwijl hiphopdanseres Kimberlee Jay vlakbij een massadansles – ‘dansen geeft energie en zelfvertrouwen’ – geeft.

De positie van de vrouw op de arbeidsmarkt is een belangrijk thema. Heleen Mees, econoom, jurist en dé nieuwe drijvende kracht achter het feministische debat, bracht een denktank bijeen met daarin onder anderen SER-voorzitter Alexander Rinnooy Kan, advocaat Mirjam de Blécourt, oud-topman Morris Tabaksblat en PvdA-Kamerlid Samira Bouchibti. Het panel wil meer vrouwen aan de top en zal een gericht plan van aanpak formuleren. De zaal zit bomvol vrouwen, van jong tot oud. Tuinbroeken zie je nergens, rokjes en hakjes wel.

‘Tijdens mijn studie zag ik net zoveel vrouwelijke als mannelijke studenten’, begint Mees haar pleidooi. ‘Maar naarmate ik hogerop klom in de financiële wereld, kwam ik steeds minder vrouwen tegen. En dat vind ik gek. Waar zijn ze? Het Nederlands bedrijfsleven doet zichzelf te kort. Ik wil vrouwen zien!’ De zaal joelt en klapt hard.

Noorwegen is het grote voorbeeld voor Mees. Daar is het bij wet verplicht dat ieder bedrijf voor 40 procent uit vrouwen bestaat. ‘Sinds dit quotum er is, is de Noorse beurs met 40 procent in waarde gestegen.’

Of het één te maken heeft met het ander, blijft onduidelijk, maar Mees blijft de mantra herhalen. ‘Moeten wij in Nederland een soortgelijke wet invoeren?’ wil debatleidster Maria Henneman weten. Advocaat Mirjam de Blécourt vindt van wel. ‘Anders gebeurt er nooit iets.’

Een vaak gehoord excuus van bedrijven is dat ze wel graag vrouwen wíllen, maar hen niet kunnen vinden, meent een ander panellid, UvA-hoogleraar Jaap Winter. ‘Controleer die bedrijven. Laat hen bewijzen dat ze écht gezocht hebben. Daar moet je ze op aanspreken.’

‘Het is in één woord: gênant.’ Rinnooy Kan deelt de irritatie van zijn panelleden over de ‘schandalig slechte statistieken’ als het gaat om vrouwen aan de top, maar over quotering heeft hij gemengde gevoelens.

Na een kort publieksdebat formuleert de denktank een definitief plan van aanpak. Er moeten meetbare doelen worden gesteld, bedrijven moeten zich verantwoorden en het panel wil niet alleen vrouwen in raden van bestuur en commissies, maar vooral ook in het hogere management. Andere punten zijn: maak rolmodellen zichtbaar, laat topvrouwen actief netwerken voor andere vrouwen en ontwikkel ‘diversiteitsprogramma’s’, met mentoren en coaches.

Aan Wouter Bos de eer om het plan in ontvangst te nemen. ‘Het zal niet makkelijk worden, maar ik ben het eens met de analyse’, zegt de minister van Financiën. ‘Je bent pas geloofwaardig als je eerst je eigen huis op orde hebt, de overheid en politiek. Als dat voor elkaar is, gaan we ermee aan de slag.’

Natalie Bremmer (29) staat van tijd tot tijd heftig ‘ja’ te knikken tijdens het debat. Bremmer, werkzaam als organisatieadviseur, is naar het festival gekomen omdat ze ‘veel nadenkt over haar eigen loopbaankansen als vrouw’. Ze juicht het initiatief van Women Inc. toe, evenals het manifest. Maar ze plaatst ook kanttekeningen: ‘Waar zijn de mannen vandaag en waarom zitten er in de denktank alleen maar bestuurders en geen vrouwen over wie dit gaat, zoals ikzelf? Je kunt niet alles van bovenaf veranderen, of vanuit de overheid. Jonge vrouwen van mijn generatie moeten ook voelen dat dit belangrijk is.’

Daar is Anne Dijksma (25) het mee eens. Zij had graag gezien dat de nadruk werd gelegd op het coachen van jongeren, zoals zijzelf. ‘Wat zijn de consequenties als je verder wilt? In mijn studentencommissie was ik de enige vrouw. Daarover werden zóveel grappen gemaakt.’ Maar ze is optimistisch: ‘Je moet geconcentreerd blijven, dan kom je er wel.’

Daar sluit de boodschap die Ségolène Royal haar luisteraars wil meegeven op aan: ‘Zusters, ga altijd in de tegenaanval en vooral: wees jezelf. Vrouw-zijn is geen zwakte, maar een kracht.’ *

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden