Zure zee bedreigt milieu, maar ook voedselketen

AMSTERDAM - De verzuring van de oceanen, een van de gevolgen van het broeikaseffect, is niet alleen een ecologisch probleem. Het kan ook de voedselvoorzieining in gevaar brengen. Dat staat in een rapport van VN-milieuorganisatie UNEP, dat vrijdag tijdens de klimaatconferentie in het Mexicaanse Cancún werd gepresenteerd.


Een kwart van de uitstoot van het broeikasgas CO2 komt niet in de lucht, maar in zee. Daardoor lijkt de aarde iets minder hard op te warmen dan is voorspeld, maar daarvoor in de plaats dreigt een ander probleem. Het CO2 verzuurt (net als het koolzuurgas in de cola) het water en kan daarmee de voedselketen verstoren.


'De verzuring van de oceanen is een nieuwe rode vlag bij de groei in de uitstoot van broeikasgassen', zegt Achim Steiner, directeur van UNEP. 'Het is een nieuw stukje in de wetenschappelijke puzzel, maar een van grote zorg.'


UNEP heeft geen nieuw onderzeok gedaan, maar recente bevindingen op een rijtje gezet. Volgens wetenschappers is de zuurgraad van de oceanen sinds de industriële revolutie met 30 procent gestegen. (In cijfers: de pH-waarde ging van 8,2 naar 8,1 - wat op deze logaritmische schaal een verandering van 30 procent is. En echt zuur zijn de oceanen hiermee nog niet, want het zuur begint pas bij waarden onder 7.)


Bij vissen zijn directe effecten van de verzuring nog nauwelijks aangetoond. UNEP wijst wel op anemoonvissen, bekend van de film Finding Nemo, die moeite zouden hebben met ruiken waardoor ze moeilijker roofdieren kunnen ontwijken.


Indirecte effecten worden belangrijker geacht. In het minder zachte milieu hebben koralen en schelpdieren meer moeite hun skelet op te bouwen, omdat kalk sneller in het water oplost. En omdat koraal een belangrijke broedplaats is en de schelpdieren aan het begin van de voedselketen staan, kunnen hun problemen ook doorwerken naar vissen hoger in die keten.


Met een gemiddeld stijgende CO2-concentratie in de lucht zal de zuurgraad van de oceanen volgens wetenschappers aan het eind van de eeuw verder zijn gedaald tot 7,8.


De effecten daarvan zijn nog onduidelijk. Er zijn ook positieve veranderingen in de zeeën waargenomen, zoals de groei van bepaalde soorten zeegras. 'Of de verzuring van de oceanen op zichzelf een grote of kleine uitdaging zal vormen voor het zeemilieu en de voedselketen, is nu nog onbekend', zei Steiner. 'Maar het verschijnsel komt tegelijk met overbevissing, vervuiling en andere vormen van achteruitgang.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden