Zure brij over list en bedrog in de supermarkt

MAC VAN DINTHER

Jörg Zipprick / Will Jansen: De Supermarktleugen - Boerenbedrog en verkooptrucs

**

Bouillon Uitgeverij; 158 pagina's; euro 12,50.

Voor wie altijd al dacht dat alles wat uit de voedingsindustrie komt vies en voos is en dat de supermarkten een grote bende oplichters zijn, voor die mensen is er nu een handzaam boekje waarin ze al hun vooroordelen bevestigd krijgen. Het heet De supermarktleugen, is geschreven door de Duitser Jörg Zipprick en voor Nederland aangepast en aangevuld door Will Jansen.

Zipprick is een culinair journalist die eerder al de moleculaire keuken onder vuur nam met zijn chemische foefjes en trucjes. Nu zet hij de aanval in op de voedingsindustrie. En zoals uit de titel al blijkt, gaat dat van dik hout. Het boek is een lange litanie over de manier waarop voedselproducenten en supermarkten ons geld uit de zak kloppen met verkooptrucs, geknoei, bedrog en manipulatie.

Dat begint bij fabrikanten die hun producten volstoppen met nepkleuren, nepsmaken en neparoma's en onder valse pretenties - welluidende fantasienamen en idyllische boerenplaatjes - in het schap leggen. Het eindigt met supermarkten die via slinkse wegen de klant ertoe verleiden die rommel te kopen - meer dan hij nodig heeft.

In de wereld van De supermarktleugen zijn voedselfabrikanten en supermarkten jagers en is de consument hun onschuldige prooi. Daarbij wordt van alles en nog wat op één hoop gegooid en wordt achter alles boze opzet vermoed. Dat er in supermarkten mandjes staan met wieltjes is niet om te voorkomen dat de klant zich een liesbreuk sjouwt. 'Omdat je het gewicht niet merkt, koop je meer.'

Hetzelfde gaat op voor brede gangpaden, soepel lopende winkelwagentjes, gladde winkelvloeren, muziek en afbakovens die de geur van brood verspreiden: allemaal onderdeel van het grote plan ons tot volle karren te verleiden.

Voor de bedwelmende opsomming E-nummers gaat iets soortgelijks op: als ze geen kanker verwekken, zorgen ze wel voor ander ongemak. Niet één is niet verdacht. 'Onbekend is bijvoorbeeld hoe additieven onderling reageren.'

De supermarktleugen is geschreven door een wantrouwige geest. Waar niets op tegen is, zeker niet voor een journalist, maar Zipprick en Jansen hameren hun boodschap er zo in dat de lezer na 50 pagina's murw is geslagen.

Dat is jammer, want het ontneemt het zicht op zaken waar serieus iets mis mee is. Zo is het zorgelijk dat in de Europese voedselautoriteit EFSA nogal wat wetenschappers zitten die banden hebben met het bedrijfsleven.

Een ander kwalijk fenomeen is clean labeling: zo heet het als E-nummers op het etiket worden vervangen door hun oorspronkelijke namen zoals algenextract (E409) of gistextract (E621). Als die E-nummers echt zo onschadelijk zijn als fabrikanten en wetenschappers beweren, waarom mogen ze dan niet bij naam worden genoemd?

Over een aantal E-nummers zoals E952 (cyclamaat, zoetstof), E409 (carrageen, verdikkingsmiddel). E951 (aspartaam, zoetstof) en E621 (MSG, smaakversterker) wordt al jaren gesteggeld. Zipprick rakelt dat op zonder meer duidelijkheid te verschaffen. Uit de bronnenlijst achter in het boek blijkt dat hij zich voor een groot deel baseert op secundaire bronnen: kranten, tijdschriften, websites.

Het zijn onderwerpen waarover je graag meer en beter uitgezochte informatie had willen lezen, maar ze gaan ten onder in de zure brij. Wie De supermarktleugen uit heeft kan twee dingen doen: in een hutje op de hei gaan wonen en alleen nog onbespoten groenten eten of het boekje met een grote boog achter de bank kieperen: dan maar een jaar eerder dood. Te vrezen valt dat de meeste consumenten voor optie 2 zullen kiezen. En dat is een gemiste kans.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden