Zuma grijpt in staatskas voor luxe

President Jacob Zuma heeft 'onrechtmatig voordeel genoten' van de peperdure verbouwing van zijn persoonlijke residentie. Dat staat in een bijna 450 pagina's tellend rapport, dat de Zuid-Afrikaanse anti-corruptiecommissie woensdag heeft uitgebracht. Over ruim 1,5 maand hoopt Zuma te worden herkozen.

NAIROBI - Delen van het ontwerprapport kwamen vorig jaar al naar buiten. Toen, zoals nu, bleek dat de verbouwing van Zuma's residentie bij zijn geboorteplaats Nkandla in de provincie KwaZulu Natal niet de verwachte 1,5 miljoen, maar 16,5 miljoen euro aan belastinggeld heeft gekost. Zuma heeft nog niet gereageerd op de jongste bevindingen.


Het hoofd van de anti-corruptiecommissie, Thuli Madonsela, stelt dat zogenoemde 'veiligheidsmaatregelen' voor de residentie in de praktijk zijn gebruikt voor puur persoonlijke luxe. Daarbij gaat het om een amfitheater, om omheiningen voor vee, om huizen voor personeel en een groot zwembad.


Dat laatste kreeg in de volksmond al snel de naam 'blusbad', omdat volgens de architect van de verbouwing het water ervan ook moest kunnen dienen als bluswater voor de brandweer. 'Zo doen ze die dingen in Engeland', zou de architect, die voor zijn arbeid een miljoen euro opstreek, hebben gezegd.


Madonsela raadt Zuma aan een deel van het belastinggeld dat voor de 'veiligheidsmaatregelen' is uitgetrokken uit eigen zak terug te betalen. Volgens haar heeft de president gefaald in zijn taak als beschermer van 'publieke middelen', wat neerkomt op schending van de ethische code die voor leiddingevende autoriteiten bestaat.


Voor 7 mei dit jaar staan verkiezingen op het programma. Jacob Zuma is de kandidaat namens regeringspartij ANC, die tot nu toe bijna steeds zo'n tweederde van de stemmen heeft gehaald. Het is de vraag of het kritische rapport van Thuli Madonsela de reputatie van Zuma, die toch al aan veel kritiek blootstaat, verder zal schaden.


De verwachting van kenners in Zuid-Afrika is dat Zuma en het ANC nog steeds de meeste stemmen zullen halen, maar mogelijk onder de 60 procent zullen komen. Dat het verlies niet groter is, heeft ook te maken met de zwakte van de onderling sterk verdeelde oppositie en met het feit dat het ANC als regeringspartij in staat is de effectiefste verkiezingscampagne te voeren.


Het eindrapport van de anti-corruptiecommissie, dat is gebaseerd op meer dan tienduizend pagina's eerder onderzoek, maakt duidelijk dat de verbouwing van Nkandla enorm veel meer heeft gekost dan vergelijkbaar werk aan residenties van vroegere presidenten. Zo werd minder dan drie miljoen euro uitgetrokken voor veiligheidsmaatregelen bij de woning van Nelson Mandela, de eind vorig jaar overleden 'vader des vaderlands'.


Madonsela stelt in haar verslag dat een aanzienlijk aantal ministeries en openbare diensten in Zuid-Afrika van de onrechtmatige uitgaven voor de verbouwing op de hoogte waren. Zij raadt de autoriteiten aan om binnen twee weken met commentaar op haar rapport te komen, zodat ook het parlement zich hierover kan uitspreken.


Het ANC heeft Madonsela in eerdere stadia van haar onderzoek fel bekritiseerd. Gwede Mantashe, de secretaris-generaal van de partij, zei eerder, dat zij probeerde om tijdens de verkiezingscampagne onnodig verwarring te zaaien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden