Zuinig aan met de boter, slechts eenmaal daags vlees of vis

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

De St. Paul's kathedraal omgeven door brandende huizen na een hevig bombardement tijdens de Slag om Engeland. Beeld AFP
De St. Paul's kathedraal omgeven door brandende huizen na een hevig bombardement tijdens de Slag om Engeland.Beeld AFP

Londen, 3 augustus 1940

De boterrantsoenering is ingewikkeld. Ons rantsoen voorziet in honderd gram boter en vijftig gram margarine, maar Patterson had deze week geen margarine, zodat we naar Campbell moesten, die margarine over had.

Ik weet niet of dit illegaal is, het is nogal troebel allemaal. We moeten zuinig aan doen met braadboter, en tot dusver hebben we alleen gelei van eigen fruit, waterijs met fruitpulp, incidenteel kwark, en fruit zonder extra's. Vlees of vis (eigen of gekregen) slechts eenmaal daags, tenzij we worstjes bij het ontbijt hebben - dan is het dubbelop.

Soms is er alleen groente in 'de eetzaal', doorgaans met kaassaus, maar 'de keuken' houdt daar niet van. De kippen bezorgen ons elke dag een stuk of wat eieren, maar niet altijd genoeg voor iedereen. We hebben ook minder deeggebak, vooral die lekker poffertjes die niet zonder eieren kunnen.

4 augustus

Ik probeer mijn gedachten te ordenen. Over de oorlog. Het lijkt aannemelijk dat Hitler geen invasie zal wagen. Het lijkt me onwaarschijnlijk dat die succes zal hebben. Misschien wil hij het continent in zijn greep houden, incidenteel iets afknabbelen van Gibraltar of Malta. Als hem dat lukt, zou hij kunnen stoppen met de bewapening en gaan inzetten op welzijn, dat wil zeggen welzijn in Duitsland.

Wij zouden dan geïsoleerd raken en armer en armer worden; beperkter in onze middelen en rijker in onze herinneringen, en ten onder gaan aan onze eigen contradicties, terwijl we onze beschaving verliezenen eindigen als een militaire machinerie. Het begint er al op te lijken.

Naomi Mitchison (1897-1999), Schots socialist en feminist. Uit Among You Taking Notes - The Wartime Diary. Oxford University Press, 1986.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden