Zuidoost-China is groot stoombad Ecevit treedt terug als partijleider DSP

Een groot deel van China zucht onder een hittegolf. Energiecentrales kunnen de vraag naar stroom niet aan, Shanghai heeft alarmfase zwart in laten gaan....

Van onze correspondent Hans Moleman

Als de avond valt, ontstaat geleidelijk een grote sleep-in in de Jianhestraat. Mannen, vrouwen en kinderen zeulen met matrassen, matjes en lakens. Het beddengoed wordt netjes uitgespreid, hele families vleien zich bedaard neer op de brede stoep. Weg van de verstikkende hitte van hun kleine huisjes. Eindelijk wat koelte.

Het is een wonderlijk gezicht, langs de openbare weg in het westen van Shanghai. Pal naast Le Chateau, een van de duurste villawijken van de stad, strekken in pyjama gehulde schimmen zich uit op het trottoir, een paar meter van het voortrazende avondverkeer. Wanneer de temperatuur overdag tegen de 40 graden loopt, het 's nachts nog altijd bijna 30 graden is, je in een bedompt hok woont en geen geld hebt voor airconditioning, dan probeer je er het beste van te maken.

Zoals de inwoners van dit arme buurtje, waarvan Shanghai er talloze kent. Het zijn de volkswijken die nog niet zijn weggebulldozerd ten behoeve van de oprukkende nieuwbouw van luxe appartementen, de wijken waar een heel gezin van een klein winkeltje leeft. Waar gezinsleden als er niets te doen is op een stretcher of in een bamboe ligstoel een dutje doen, waar je tot laat in de avond terecht kunt voor een schoenreparatie, een kapbeurt of een fles bier.

Shanghai, en de hele zuidoostkust van China, is al meer dan een week lang groot stoombad. Het is een hittegolf die records aan het breken is. Door temperaturen van boven de 35 graden is het stroomverbruik aan de sterk geustrialiseerde en verstedelijkte kust groter dan ooit. Dat ligt niet aan de mensen die buiten slapen, maar aan de degenen die over een airco beschikken - en dat zijn steeds meer miljoenen Chinezen die tot de nieuwe middenklasse behoren. Thuis, op het werk en in de winkelcentra zetten zij in deze verhitte dagen de knop van de koeling op tien.

De hittegolf, die gepaard gaat met een hoge luchtvochtigheid, heeft het gemeentebestuur afgelopen vrijdag al genoopt de hoogste alarmfase 'zwart' uit te roepen. Omdat het stroomverbruik in de stad bijna 10 procent hoger lag dan tijdens de record-zomerhitte van vorig jaar, kregen honderden hotels, winkelcentra en kantoortorens de opdracht de airco tussen een en drie 's middags lager te draaien.

Daardoor lukt het tot dusverre de uitval van de stroom te voorkomen, die deze stad van bijna achttien miljoen inwoners vorig jaar voor het eerst plaagde. Duizenden bedrijven in de regio kregen al eerder de opdracht een deel van hun productie naar de avond en de nacht te verschuiven om te hoge stroompieken te vermijden. Een aantal bedrijven heeft het personeel extra vakantie gegeven.

Bij alarmfase zwart, die geldt bij dagtemperaturen vanaf 38 graden, adviseren de autoriteiten de bevolking ook de activiteiten buiten tot het minimum te beperken. De straatvegers van de gemeente bleven inderdaad binnen, maar verder lijkt het advies weinig navolging te krijgen. Op de meeste bouwplaatsen wordt gewoon doorgewerkt.

In de miljoenenstad Hangzhou, honderd kilometer ten zuidwesten van Shanghai, greep de gemeente vorige week al hard in om het stroomverbruik te reguleren. Hangzhou is de hoofdstad van de provincie Zhejiang, die met zijn sterke cultuur van privndernemerschap vooroploopt in de hoge economische groei van China. Bedrijven moesten drie dagen per week sluiten, en bedrijven met 24-uursproductie kregen stroomquota toebedeeld. De gemeente zelf heeft de helft van de stadsverlichting uitgeschakeld.

In Shanghai is voorlopig alleen de sierverlichting langs de Bund, de historische rivierboulevard, tijdelijk uitgezet. De sterke economische groei - vorig jaar bijna 10 procent - is de voornaamste oorzaak van het stroomtekort. Hoewel de regering begonnen is met een ambitieus programma voor de bouw van nieuwe energiecentrales - zowel kolen-als kernenergie - zal het effect daarvan pas over enkele jaren merkbaar zijn. China is de afgelopen tijd door de groei en een vaak nog ineffici gebruik, een veelvraat geworden van kolen, olie en andere grondstoffen die de prijzen op de wereldmarkt omhoog stuwen.

Vorig jaar leidde de zomerpiek in het stroomgebruik in het hele land al tot gefaseerde brown outs: het gereguleerd uitschakelen van de elektriciteit door energiebedrijven om zogenaamde black outs te voorkomen. De stroomconsumptie steeg in 2003 met ruim 15 procent tot 1,89 triljoen kilowattuur.

Shanghai heeft brown outs dit jaar tot nu toe weten te voorkomen, maar in de hoofdstad Peking was begin vorige week wel al zo ver, met een stroomuitval van 47 minuten. Voor deze zomer wordt landelijk een gat tussen vraag en aanbod van 30 miljoen kilowatt voorspeld, het grootste tekort sinds de jaren tachtig, aldus het staatsstroombedrijf. Het grootste deel van het tekort treedt op in Shanghai en de naastliggende kustprovincies Zhejiang en Jiangsu, die samen de economische motor van het land vormen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden