Zuid-Korea wil af van hond op het menu

Teloorgang van traditie, want de hond is nu een huisdier

Eeuwenlang stond hondenvlees op het Koreaanse menu. Maar ook Koreanen zien de hond tegenwoordig vooral als mensenvriend. Met het oog op de komende Winterspelen wil Zuid-Korea af van deze eetgewoonte.

Foto Woohae Cho

Met een sigaret in de mond perst boer Kim Won-seok (65) het voer voor zijn honden in een roestig gietijzeren bad. Het is een roodgeel pulpachtig mengsel van voedselafval en water. 'Bij het fokken van honden draait het om twee dingen', dicteert de boer, die gekleed gaat in een groene legerbroek en een paarse polo. 'Zorg dat ze goed te eten krijgen en niet ziek worden. Dan groeien ze vanzelf'.

Straks maakt Kim voor het laatst zijn voederronde. Dertig jaar fokte hij honden voor de slacht. Hondenvlees is een populair gerecht in Zuid-Korea; regelmatig stonden restauranthouders en markthandelaren voor de deur om een paar volgroeide exemplaren aan te schaffen. Maar nu is het werk hem te zwaar geworden. 'Ik heb rugpijn en suikerziekte. Ik moet voor mezelf gaan zorgen.'

Traditie onder druk

Kim kon geen koper vinden. De eeuwenoude hondenvleestraditie staat in Zuid-Korea onder druk. Jongeren moeten weinig van hondenvlees hebben en ook Koreanen hebben tegenwoordig vaak een hond als huisdier. Activisten krijgen steeds meer voet aan de grond.

Om van zijn boerderij af te komen, maakte Kim een afspraak met een dierenwelzijnsorganisatie. Het van oorsprong Amerikaanse Humane Society International (HSI) haalt deze week alle honden op en geeft Kim een vergoeding voor de ontmanteling van zijn boerderij.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Fokker Kim Won-seok met zijn vleeshonden op de dag dat zijn boerderij wordt ontmanteld door een internationale dierenwelzijnsorganisatie. Foto Woohae Cho

'Reddingsoperatie'

Bij de ontruiming neemt HSI ook journalisten mee. De activisten hopen met het oog op de naderende Olympische Winterspelen, die over twee maanden in het Zuid-Koreaanse Pyeongchang beginnen, het oog van de wereld te vestigen op de misstanden in de Zuid-Koreaanse hondenindustrie.

En zo zijn op het erf van Kim twee werelden voor even bij elkaar. Terwijl Kim met zijn modderige laarzen wat verloren rondstruint, halen de HSI-medewerkers nog een doekje over de transportkratten. De 'reddingsoperatie' wordt live via Facebook uitgezonden.

De boerderij van Kim ligt op een heuvel in Yesan, een tuinbouwstreek op drie uur rijden van Seoul. Al op de oprijlaan slaat het op de zintuigen. De stank van de poep is weerzinwekkend, het geblaf oorverdovend.

Hygiëne te zoeken

Kim houdt vooral geelbruine tosa's, die populair zijn als vleeshonden, maar we zien verspreid over het erf ook poedels, pointers, spaniëls en een met vliegen bedekte hazewindhond. Die laatste heeft van HSI inmiddels de naam 'Grace' gekregen. In het midden staat het huisje van Kim. Op het dak liggen dezelfde golfplaten als op de kooien eromheen.

In de kooien lopen de dieren op een rooster zodat de poep er doorheen valt. Sommige tosa's hebben daardoor misvormde poten gekregen.

De hygiëne is hier ver te zoeken. Veel honden hebben zweren of bijtwonden. In het hok van een Koreaanse jindo komt de poep door het raster omhoog. Onder het hok van een poedel liggen de kaakresten van een hond. Sommige jindo's hebben rode en gezwollen oogleden, waardoor ze weinig of niets meer kunnen zien. 'Kersenogen', zegt HSI-medewerker Adam Parascandola, een forse man met veel tatoeages, die thuis zes honden heeft. 'Die gaan we straks in de VS opereren.'

Oppepper

Het zijn deze omstandigheden die HSI aan de buitenwereld wil tonen. 'Het is zo verdrietig dat de honden hier in deze horrorachtige cyclus moeten leven', zegt Parascandola.

In de wereld van Kim geldt een andere logica. 'De honden zijn gelukkig. Ze hebben een plek om te eten en te slapen', zegt hij, terwijl hij geroutineerd met zijn vinger het tandvlees van een tosa controleert. 'Ik houd van honden. Dat is waarom ik hier dertig jaar geleden mee begon.'

In Zuid-Korea is hondenvlees populair omdat Koreanen geloven dat je er een oppepper van krijgt. De traditionele hondenvleessoep boshintang wordt veel op de heetste zomerdagen gegeten. Ook zijn veel hondenrestaurants in de buurt van ziekenhuizen te vinden.

Gevoelig onderwerp

Volgens schattingen leveren zo'n 17 duizend Koreaanse boeren jaarlijks 2 miljoen honden aan markten en restaurants. Omdat honden niet als vee worden beschouwd, is de sector slecht gereguleerd. Hierdoor komen volgens HSI op boerderijen, in transportwagens en bij de slacht veel mistanden voor.

In Zuid-Korea is de hondenindustrie een gevoelig onderwerp. Zo heeft de provincie Gangwon de restaurants in Pyeongchang gevraagd elke verwijzing naar hondenvlees van de menu's te halen. Het afgelopen jaar werden al verschillen hondenmarkten in Seoul ontmanteld of uitgedund.

Op de Gyeongdong-markt in het centrum van de hoofdstad, waar vroeger een levendige handel in hondenvlees bestond, vinden we pas na lang zoeken twee kraampjes waar hondenkarkassen in de vrieskist liggen. Praten met een journalist willen de verkopers niet.

Hondenvleessoep (Boshintang)

Kook het hondenvlees goed door. Leg het vlees apart en laat de botten in de pan. Kook de gedroogde koolbladeren samen met gemarineerde taro-stengels (gebruik daarvoor shiso-poeder, chilipoeder, sojasaus en doenjang) in de bouillon. Voeg bieslook, uien, lente-ui, knoflook en gember naar smaak toe. Serveer de saus met het vlees en garneer naar keuze met chilipoeder en shizo-kruiden.

Huisdier

'De regering maakt het hun moeilijk', zegt Kim Sun-sik (51), die een straatje verder knoflook en pepers verkoopt. In zijn jeugd stond er regelmatig hondenvlees op tafel, vertelt de marktkoopman. Zelfs is hij er tien jaar geleden mee gestopt. Ter verklaring laat hij de achtergrondfoto op zijn telefoon zien, waarop een wit hondje te zien is. 'Het is een maltezer en ze heet Mir.'

De opmars van de hond als huisdier is een belangrijke reden voor de langzame teloorgang van de hondenvleestraditie. Eenvijfde van de Koreanen heeft inmiddels een hond of een kat. President Moon Jae-in adopteerde na zijn aantreden een verwaarloosde hond - die anders vrijwel zeker in de pan was geëindigd.

De vereniging van hondenboeren, die niet op vragen wil reageren, ziet dit met lede ogen aan. De organisatie zei eerder dat de overheid zich laat koeioneren door buitenlandse activisten die niets van de eeuwenoude Koreaanse traditie begrijpen.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Foto Woohae Cho

Westerse kritiek

Critici in Zuid-Korea vragen zich ook af waarom 'het Westen', in dit geval HSI, klaagt over het eten van honden terwijl in Amerika en Europa op grote schaal kippen, koeien en varkens worden gehouden. Volgens woordvoerder Nara Kim van HSI 'kan het lijden van varkens elders geen excuus zijn om niets te doen tegen het lijden van honden hier'.

Op het erf van boer Kim maakt het socialemediateam van HSI tevreden de balans op. Binnen een uur hebben 130 duizend mensen de video van de 'redding' gezien. De honden worden de komende dagen verspreid over zeven Amerikaanse staten opgevangen. De operatie kost meer dan 200 duizend euro.

Als de HSI'ers nog een selfie maken voor de transportwagen, kan Kim het niet meer aanzien. Hij pakt zijn brommer en rijdt zonder iets te zeggen de stoffige oprijlaan af.