Zuid-Korea: Noord-Korea is bereid te praten met VS over verwijderen kernwapens

Het Noord-Koreaanse regime is bereid zijn kernwapens op te geven als er geen 'militaire dreiging' meer is en de veiligheid van het land is 'gegarandeerd'. Dat hebben Zuid-Koreaanse functionarissen dinsdag gezegd na hun terugkeer uit Pyongyang, waar ze een ontmoeting hadden met de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un.

Kim Jong-un lacht terwijl hij de delegatie ontvangt. Beeld AFP

Als de Zuid-Koreaanse lezing klopt, is het de eerste keer dat het Noord-Koreaanse regime van Kim Jong-un zich bereid toont zijn nucleaire arsenaal op te geven. Pyongyang zou in een 'open dialoog' willen onderhandelen met de Verenigde Staten over het opgeven van de kernwapens en het normaliseren van de betrekkingen - in ruil voor veiligheidsgaranties. Daarnaast zou het regime bereid zijn tijdens de gesprekken af te zien van verdere nucleaire proeven en rakettesten.

Volgens een verklaring van de Zuid-Koreanen hebben hun gesprekspartners in Pyongyang 'duidelijk gemaakt dat ze geen reden hebben hun kernwapens te behouden als de militaire dreiging jegens het noorden is verdwenen en de veiligheid van het land is gegarandeerd'.

Het is onduidelijk wat Noord-Korea verstaat onder 'militaire dreiging', maar in het verleden heeft het regime vaak geageerd tegen de aanwezigheid van Amerikaanse soldaten - zo'n 30 duizend - op Zuid-Koreaans grondgebied. Ook de jaarlijkse gezamenlijke oefeningen van Zuid-Koreaanse en Amerikaanse legers stuitten op veel weerzin.

Kim Jong-un en zijn vrouw Ri Sol-ju met de Zuid-Koreaanse delegatie in Pyongyang. Beeld ap

Opmerkelijk snel

De twee landen hebben ook afgesproken dat Kim Jong-un en de Zuid-Koreaanse president Moon Jae-in elkaar eind april zullen ontmoeten. De ontmoeting zal plaatsvinden in de gezamenlijke veiligheidszone aan de grens. Het is pas de derde keer dat leiders van beide landen elkaar ontmoeten. Voorafgaand aan dat gesprek zullen Kim en Moon tenminste één keer telefonisch contact hebben.

De afspraken zijn het resultaat van een opmerkelijk snel proces van toenadering tussen Noord- en Zuid-Korea, dat begon nadat Kim begin januari liet weten dat zijn land wilde deelnemen aan de Olympische Winterspelen in het Zuid-Koreaanse Pyeongchang. Na een serie onderhandelingen aan de grens stuurde Noord-Korea in februari atleten, officials en cheerleaders naar het zuiden. De zus van Kim Jong-un kwam naar de openingsceremonie en nodigde Moon uit voor een topontmoeting in Pyongyang. Dat de twee elkaar nu aan de grens zullen zien, is een compromis. De twee eerdere topontmoetingen, in 2000 en 2007, vonden plaats in Pyongyang.

Een delegatie van ambtenaren onder leiding van veiligheidschef Chung Eui-yong bezocht maandag en dinsdag de Noord-Koreaanse hoofdstad. Verrassend genoeg werden zij ontvangen door Kim zelf. Sinds de Noord-Koreaanse leider eind 2011 zijn vader Kim Jong-il opvolgde, sprak hij nooit met Zuid-Koreaanse ambtenaren. Nu trakteerde hij zijn gasten op een diner in het hoofdkwartier van de Noord-Koreaanse arbeiderspartij, waar ook zijn vrouw en zus bij aanwezig waren. Op snel verspreide foto's was maandagavond te zien hoe Kim schaterlachend met twee handen de hand van een Zuid-Koreaanse ambtenaar vastpakte. Een tafereel dat enkele maanden geleden ondenkbaar was.

Artikel gaat verder onder video.

De Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un gaat op de foto met de hoge delegatie uit het zuiden. Beeld AFP

De VS hebben Noord-Korea nieuwe sancties opgelegd vanwege het gebruiken van het verboden zenuwgas bij de moord op Kim Jong-nam. Deze halfbroer van de Noord-Koreaanse leider Kim Jung-un werd vorig jaar op de luchthaven van Kuala Lumpur vermoord door twee vrouwen die zenuwgas op zijn gezicht smeerden. De Amerikanen houden Noord-Korea verantwoordelijk en zeggen dat het land en verdrag voor chemische wapens heeft overtreden. De sancties zijn op 5 maart al ingegaan, zijn grotendeels symbolisch en sluiten aan bij het brede scala aan economische strafmaatregelen die de VS al hebben genomen tegen Pyongyang.

De afgelopen jaren maakt Noord-Korea vaart met zijn nucleaire programma en verslechterde de relatie met Zuid-Korea en bondgenoot Amerika. De VN-Veiligheidsraad legde het regime zware economische sancties op. Vorig jaar voerde Noord-Korea voor de zesde keer een atoomproef uit, waarna de Amerikaanse president Trump dreigde met 'totale vernietiging'. In november claimde Pyongyang de vervolmaking van het nucleaire wapenprogramma met de testlancering van een intercontinentale ballistische raket die Washington zou kunnen bereiken. Sindsdien lekten berichten uit dat Washington zou zinnen op een preventieve aanval.

De harde economische sancties en de militaire dreiging van Trump hebben het regime wellicht tot inschikkelijkheid gedwongen, maar twijfels over de intenties van Noord-Korea zijn gerechtvaardigd. Pyongyang heeft eerder onderhandelingen met de VS gebruikt om tijd te winnen om zijn kernwapenprogramma uit te breiden. Zes gespreksrondes tussen 2003 en 2009 liepen op niks uit. Dat was vooral te wijten aan Noord-Korea, dat nooit daadwerkelijk van zins leek het kernwapenprogramma op te geven. De VS reageerden dan ook sceptisch op de recente toenaderingspogingen. President Trump herhaalde eerder deze week zijn eis dat Noord-Korea eerst moet laten zien dat het wil denucleariseren voor er serieus onderhandeld kan worden.

'Zonneschijnpolitiek'

De twee vorige ontmoetingen tussen leiders van beide landen vonden plaats in een periode van toenadering tussen beide landen, die de 'zonneschijnpolitiek' wordt genoemd. Tussen 1998 en 2008 werd Zuid-Korea geregeerd door progressieve presidenten, Kim Dae-jung en Roh Moo-hyun, die toenadering beloofden tot het noorden. Beide presidenten reisden tijdens hun termijn één keer af naar Pyongyang om afspraken te maken over samenwerking, vooral op economisch gebied. De huidige president Moon werkte intensief samen met Roh en hielp bij de voorbereiding van zijn ontmoeting met Kim Jong-il. In 2008 kwam een conservatieve president aan de macht en bekoelden de relaties. Dat proces werd versneld door de tweede kernproef van Noord-Korea in 2009.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden