Zuid-Korea krijgt afkeer van zijn beschermheer Amerika

UW WIL is wet. Ruim een halve eeuw was dat het leidende principe in de relatie van Zuid-Korea tot de Verenigde Staten....

Die 37 duizend man moeten sinds de Koreaanse oorlog (1950-1953) het zuiden beschermen tegen het noorden. Het bestaan van Noord-Korea heeft altijd de Amerikaanse hegemonie over Zuid-Korea gerechtvaardigd. Dat werkte zolang de Zuid-Koreanen de stalinisten in het noorden als hun doodsvijanden zagen.

Voor de militaire despoten die elkaar in Seoul opvolgden, was dat een dogma, dat nog werd versterkt door het vijandige gedrag van Pyongyang. Maar sinds de hereniging van Duitsland brak het inzicht door dat die vijandschap niet eeuwig hoefde te duren en dat ook op het Koreaanse schiereiland een eind moest komen aan de Koude Oorlog.

De democratische president Kim Dae-jung gaf aan de toenadering tot het noorden prioriteit. Uit de naam 'zonneschijnpolitiek' sprak hoe groot de obstakels waren. Met vriendelijkheid en geschenken moest het noorden worden verleid tot redelijk gedrag, op provocaties moest zo weinig mogelijk worden ingegaan. Uitwisselingen en economische samenwerking moesten leiden tot vrede, en ten slotte tot hereniging.

De ontmoeting in 2000 tussen Kim Dae-jung en de Noord-Koreaanse leider Kim Jong Il leek te bevestigen dat het ijs was gebroken. Het noorden kroop uit zijn cocon: het knoopte met diverse landen diplomatieke relaties aan en in het laatste jaar van het presidentschap van Clinton tekende zich zelfs een toenadering af tot de VS.

George Bush maakte daar een abrupt eind aan. Hij zei dat hij geen vertrouwen had in Kim Jong Il en dus ook niet in de zonneschijnpolitiek van Kim Dae-jung. In zijn State of the Union van vorig jaar verwees hij Noord-Korea naar de 'As van het Kwaad'.

Daarmee joeg de Amerikaanse president niet alleen Kim Jong Il terug in zijn vesting, maar beledigde hij ook zijn eigen Zuid-Koreaanse bondgenoot. Deze zette tegen de klippen op de zonneschijnpolitiek voort, terwijl intussen de spanningen tussen Pyongyang en Washington escaleerden tot de nucleaire impasse van nu .

Zowel Seoul als Washington wil dat Noord-Korea zijn atoomprogramma stopzet, maar de VS denken dat te bereiken door pressie, Zuid-Korea door praten. Washington wil het noorden isoleren, Seoul wil het integreren. Amerika wil de as Washington-Tokio-Seoul handhaven, Zuid-Korea is uit op een economische unie van China en de Korea's.

De afkeer van zijn beschermer is in Zuid-Korea snel gegroeid. Katalysator van het protest was de vrijspraak door een Amerikaans hof van twee militairen uit de VS die in juni 2002 twee Zuid-Koreaanse meisjes hadden doodgereden. Na nieuwe ongelukken met Amerikaans materieel in januari - een vrouw omgekomen onder een legertruck, drie personen gewond door een neerstortend spionagevliegtuig - boden de Amerikanen snel hun verontschuldigingen aan.

Gedragen door de anti-Amerikaanse golf won Roh Moo-hyun in december de presidentsverkiezingen. Hij treedt aan op 25 februari. Zijn anti-Amerikanisme heeft hij gematigd, maar Zuid-Korea's rol als jaknikker is voorbij.

In de VS is al gezegd dat het beter is de Amerikaanse troepen uit het ondankbare Zuid-Korea terug te trekken. Zo ver zal het niet komen, maar Roh zal aandringen op het reduceren van de troepenmacht en haar privileges.

Vermindering van de spanningen is voor het zuiden van levensbelang. In zijn toenadering tot Pyongyang wil het geen last meer hebben van een beschermer die die toenadering in de weg staat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.