Zuid-Korea in de ban van 'nieuwe Raspoetin'

De Zuid-Koreaanse president Park Geun-hye ligt zwaar onder vuur sinds bekend werd dat ze Choi Soon-sil, de dochter van een vroegere religieuze cultleider, invloed liet uitoefenen op staatszaken. 'We zijn boos. Dit heeft niks meer met democratie te maken'.

Choi Soon-silBeeld epa

Toen Park Nayoung woensdag tegen het vallen van de avond uit haar kantoor stapte, besloot ze dat het niet meer kon, zomaar naar huis gaan. Ze negeerde de honger en sloot zich aan bij de menigte nabij het stadhuis van Seoul. 'De democratie is in gevaar. Als die ons wat waard is, moet we nu onze stem laten horen', aldus de 35-jarige medewerkster van een distributiebedrijf.

Nu staat ze tussen de demonstranten, een allegaartje van studenten, kantoorpersoneel en stakende machinisten. Allemaal hebben ze stipt om 19.00 uur een kaarsje opgestoken, met een koffiebekertje eromheen gebonden tegen de gure wind.

De 'kaarsenwake', die hier sinds het weekend dagelijks wordt gehouden, is een protest tegen president Park Geun-hye. Zij ligt zwaar onder vuur sinds bekend werd dat ze Choi Soon-sil, de dochter van een vroegere religieuze cultleider, invloed liet uitoefenen op staatszaken en inzage gaf in vertrouwelijke documenten, terwijl Choi Soon-sil geen officiële functie bekleedde. 'We zijn boos. We hebben vier jaar geleden op Park gestemd, maar nu blijkt dat iemand anders al die tijd de controle had over de regering. Dit heeft niks meer met democratie te maken', aldus Park Nayoung.

De 60-jarige Choi werd woensdag officieel aangeklaagd voor fraude en machtsmisbruik. De openbare aanklager verdenkt Choi er ook van dat ze haar banden met Park heeft misbruikt om zichzelf te verrijken. Als voorzitter van twee liefdadigheidsinstellingen zou ze vorig jaar in minder dan een week tijd ruim 60 miljoen euro hebben opgehaald bij grote bedrijven. Een deel van dat geld zou volgens Koreaanse media inmiddels op buitenlandse rekeningen staan.

De woede over het schandaal is des te groter omdat veel Koreanen al langer bedenkingen hebben over Parks banden met de familie Choi. De relatie stamt uit de periode dat Parks vader president was van Korea, van 1961 tot 1979. Nadat Parks moeder, first lady Yuk Jong- soo, in 1974 bij een aanslag door een Noord-Koreaanse spion werd doodgeschoten, zou Choi Tae-min, de vader van Choi Soon-sil, zich bij het presidentiele hof hebben gemeld met de mededeling dat hij via zijn dromen contact had met de overleden vrouw.

Een van de protesten tegen de invloed van Choi op Park.Beeld epa

Zeker is dat een innige band ontstond tussen de jonge Park en de veertige jaar oudere 'pastoor' van de Kerk van het Eeuwige Leven, een cultus met christelijke, sjamanistische en boeddhistische elementen. In een ambtsbericht dat via Wikileaks naar buiten kwam, omschreven de Amerikanen Choi Tae-min achteraf als de 'Koreaanse Raspoetin' die tijdens de vormende jaren van Park junior 'complete controle over haar lichaam en geest had'.

Na de dood Choi Tae-min in 1994 hield Park nauw contact met zijn dochter. Het huidige schandaal voedt de angst dat ook zij veel invloed uitoefent op Park. De president staat erom bekend weinig vertrouwelingen te hebben. Ze is niet getrouwd en heeft geen contact meer met haar broer en zus. Zelf heeft de president altijd gezegd dat de Chois niks met politiek te maken hebben. Ze omschreef haar vriendin als 'iemand die me geholpen heeft tijdens moeilijke tijden'.

De zaak kwam vorige week weer aan het rollen toen de Koreaanse tv-zender JTBC onthulde dat tientallen beleidsspeeches eerst langs Choi gingen voor ze door Park werden uitgesproken. Ook een belangrijke toespraak over Noord-Korea, die Park in maart 2014 in Dresden hield, zou door Choi zijn aangepast.

In een zeldzaam moment van boetedoening bood Park excuses aan voor 'de publieke bezorgdheid die is ontstaan'. Ze gaf toe dat Choi in de beginperiode van haar presidentstermijn als adviseur had gediend, maar benadrukte dat dit was opgehouden toen de presidentiële staf eenmaal was samengesteld.

Choi meldde zich maandag onder grote belangstelling bij het kantoor van de openbare aanklager in Seoul. In tranen zei ze dat ze 'verdiende te sterven' - een typisch Koreaanse manier om berouw te tonen. In het gedrang van journalisten, demonstranten en beveiligers verloor ze een van haar Prada-schoenen, die daarna veelvuldig in de media werd getoond. Het schandaal leidde tot protesten in steden verspreid over Zuid-Korea. Afgelopen zaterdag gingen in het centrum van Seoul meer dan tienduizend mensen de straat op om het aftreden van Park te eisen. Dinsdag probeerde een man met een vorkheftruck een gerechtsgebouw binnen te dringen om 'Choi te helpen sterven'.

President Park probeerde woensdag de oppositie tegemoet te komen door een nieuwe premier aan te wijzen, de gematigde liberaal Kim Byong-joon. De benoeming moet nog wel door het parlement worden goedgekeurd en sinds de parlementsverkiezingen eerder dit jaar kan Park daar niet meer op voldoende steun rekenen. Oppositieleden lieten weten niet overtuigd te zijn en hoorzittingen over de benoemingen te zullen boycotten.

Bij de kaarsenwake tegen de president zien de aanwezigen maar een oplossing. 'Weg met Park Geun-hye', schreeuwen ze de spreekstalmeester op het podium na. 'Wat ze gedaan heeft is niet alleen dom, het gaat ook in tegen alle democratische principes', zegt aldus Sung Kyunoh, een 20-jarige student fotografie. 'Ze heeft zich tegen het volk gekeerd.'

Dit is de eerste bijdrage van onze nieuwe correspondent in Zuid-Korea en Japan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden