Zowel superster als voetbalmissionaris

Op alle niveau's was het Beckham-effect voelbaar in Amerika. De Engelse vedette speelt zaterdag zijn laatste wedstrijd voor LA Galaxy. Maar kan het voetbal in de VS wel zonder 'Becks'?

Zuid-Afrika, 2010. Journalist Kevin Baxter is namens de Los Angeles Times in Durban om het WK te verslaan. Op een avond loopt hij in zijn LA Galaxy-shirt een restaurant binnen. Nog geen minuut later is hij omringd door alle klanten en het volledige personeel. 'LA Galaxy!', roepen ze, wijzend naar zijn shirt. 'Beckham, Beckham!'


Nog altijd is Baxter stomverbaasd als hij terugdenkt aan het voorval. 'De afstand tussen Los Angeles en Durban is levensgroot, in allerlei opzichten. Maar David Beckham zorgde voor een verbinding tussen die twee werelden. Hij maakt de wereld kleiner.'


David Beckham (37) speelt zaterdag zijn laatste wedstrijd in de Amerikaanse profcompetitie: de Major Soccer League (MSL). Met LA Galaxy hoopt hij Houston Dynamo te verslaan in de seizoensfinale, de wedstrijd tussen de beste ploeg uit het westen en die uit het oosten van de Verenigde Staten. Het zou zijn tweede titel in vijf jaar zijn.


Vorige week maakte de Engelse middenvelder zijn vertrek uit Amerika wereldkundig. De commentaren waren eensluidend: Beckham heeft een grote betekenis gehad voor de profcompetitie in Amerika. Behalve publiekstrekker was hij ook voetbalmissionaris.


'Beckham heeft van de MSL een wereldmerk gemaakt', oordeelt Tim Leiweke, topman bij LA Galaxy. En Don Garber, bestuurslid van de MSL, zegt: 'Dankzij David is het voetbal in Amerika groter en populairder geworden. Daarom zal hij voor altijd deel uitmaken van onze geschiedenis.'


In maart van dit jaar stond Danny Koevermans met zijn club Toronto FC twee keer tegenover het LA Galaxy van 'de grote meneer Beckham'. Dat was in het kader van de Noord-Amerikaanse Champions League. Net als journalist Baxter ondervond Koevermans het Beckham-effect op micro niveau: 'Mijn buren vroegen nooit om kaartjes, maar toen we tegen LA Galaxy moesten, stonden ze opeens voor de deur. Niet dat ze geïnteresseerd waren in de wedstrijd, nee, ze wilden Beckham zien.'


De wedstrijd in Toronto eindigde in 2-2. De gelijkmaker kwam voort uit een corner van Beckham. Het was een van zijn veertig beslissende passes in 98 Amerikaanse wedstrijden. 'Beckham was echt heel goed', zegt Koevermans. 'Hij was het middelpunt van de ploeg, alle aanvallen liepen via hem.'


Gevraagd naar de betekenis van Beckham voor de MSL, kent de oud-spits van PSV geen twijfel: 'Hij was een sterspeler, een rolmodel, een ambassadeur en een uithangbord tegelijk.'


Er zijn veel indrukwekkende cijfers die de invloed van Beckham op het Amerikaanse voetbal onderstrepen. Zo steeg het aantal toeschouwers naar recordhoogte: dit seizoen bezochten gemiddeld 18.807 fans de stadions. Dat zijn meer toeschouwers dan dat er gemiddeld kwamen kijken bij wedstrijden van de NBA (basketbal) en NHL (ijshockey).


Een jaar geleden legde televisiemaatschappij Time Warner 55 miljoen dollar (42 miljoen euro) neer voor de uitzendrechten van LA Galaxy. Het was de grootste televisiedeal uit de geschiedenis van voetbal in de Verenigde Staten. Onlangs bleek uit onderzoek van tv-zender ESPN dat voetbal nu de op een na meest bekeken sport is onder Amerikanen van 12 tot 24 jaar.


Maar misschien wel de belangrijkste verandering die Beckham teweeg heeft gebracht, is de invoering van de 'designated player' in de competitie, de zogeheten Beckham-regel. Het stelt clubs in staat uitzonderlijk getalenteerde voetballers te contracteren buiten het strikte salarisplafond dat elk team moet respecteren. Beckham was de eerste speler die onder de nieuwe regeling viel. Na hem volgden spelers als Robbie Keane en Thierry Henry.


Baxter: 'Henry en Keane kwamen mede door gesprekken met Beckham naar Amerika. De komst van dat soort topspelers maakte de MSL nog aantrekkelijker voor sponsors, publiek en media. De invloed van Beckham reikte veel verder dan het voetbalveld.'


Het sportieve aspect van het Beckham-effect is minder indrukwekkend. In zes seizoenen behaalde LA Galaxy slechts drie keer de eindstrijd van de MSL. In het eerste seizoen met 'Becks' in de selectie eindigde de ploeg zelfs op een gedeelde laatste plaats. Beckham was bovendien vaak geblesseerd.


Het weerhield hem er niet van om tussentijds twee keer voor AC Milan uit te komen, in de wintermaanden van 2009 en 2010. Die uitstapjes werden hem door de fans van LA Galaxy niet in dank afgenomen. Baxter: 'In het begin waren er twijfels over Beckham. Fans zagen hem als een verwende vedette, die alleen maar voor het geld, het klimaat en de filmcarrière van zijn vrouw naar LA was gekomen. Pas de laatste twee jaar heeft hij hier met zijn hart gespeeld.'


De belangrijkste successen voor Beckham waren zijn verkiezing tot beste speler van de MSL in 2008 en het kampioenschap met LA Galaxy in 2011. Tijdens de ontvangst in het Witte Huis grapte Obama in zijn speech: 'We hebben vandaag een jong, aanstormend talent in ons midden. Zijn naam is David Beckham.'


In de voorbeschouwingen op de finale tegen Houston Dynamo gaat het voornamelijk over het naderende afscheid van Beckham, niet over wie er kampioen wordt. Baxter: 'Er zijn in de MSL heus wel betere voetballers dan Beckham, maar niemand heeft zo veel aantrekkingskracht als hij.'


Verontrustend is dat wel, vindt de journalist. De komende, Beckhamloze periode is volgens hem bepalend voor de toekomst van het Amerikaanse voetbal. 'Sterren als David heb je nodig als rolmodel voor de jeugd en als publiekstrekker. Maar er komt een moment dat de MSL op eigen benen moet staan. Als dat niet lukt zonder Beckham, dan is de MSL mislukt. Zo eerlijk moet je zijn.'


Don Garber


bestuurslid Major Soccer League


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden