Zoveelste stap in zoektocht naar erkenning

Al 38 jaar wacht Engeland op een zege tegen Zweden. Bondscoach Sven-Göran Eriksson zou zijn ploeg vanavond in het WK-treffen graag de winst schenken....

Wat eindigde met een glorieuze overwinning in de finale van de UEFA Cup in 1982, begon voor Sven-Göran Eriksson als een moeizame strijd voor erkenning. Want voordat hij 24 jaar geleden als coach van IFK Göteborg zijn tot dan toe grootste succes vierde, werd er in zijn vaderland met scepsis tegen zijn trainerscapaciteiten aangekeken.

Eriksson, de zoon van een vrachtwagenchauffeur en een ziekenhuismedewerkster, was als speler nooit opgevallen. Hij groeide op in het nietige dorpje Torsby, dat voor hem even inspirerend moet zijn geweest als het plaatsje Åmal uit de Zweedse film Fucking Åmal, waarin twee puberende meisjes zich steeds wanhopiger afvragen waarom hun dorpje altijd achter elke trend aanloopt.

Zo moet het voor de kleine Sven ook ongeveer zijn geweest tijdens zijn tienerjaren in Torsby, waar hij droomde van een carrière als profvoetballer.

Maar op 27-jarige leeftijd was het gedaan met die loopbaan, omdat een hardnekkige knieblessure voetballen onmogelijk maakte. Zijn spelerscarrière stelde overigens niet zo bijster veel voor. Eriksson was een onbeduidende rechtsback bij Karlskoga uit de Zweedse tweede divisie.

Hij heeft nadien even overwogen psycholoog te worden, en zelfs journalist, zo bekende hij in een interview met The Daily Telegraph. Het is een uitspraak die wat vreemd aandoet.

Zeker in de wetenschap dat de Engelse pers hem gedurende zijn periode als bondscoach nadrukkelijk op de huid zat en tal van minder vleiende publicaties naar buiten bracht.

De weg naar het bondscoachschap van Engeland begon halverwege de jaren zeventig in Zweden bij Degerfors, een club uit de derde divisie. Om de zinnen af en toe te verzetten bezocht hij wedstrijden van Ipswich Town, dat toen nog onder leiding stond van Bobby Robson.

Hij maakte daar voor het eerst kennis met de typisch Engelse manier van spelen. En vanaf dat moment zou Degerfors op soortgelijke wijze voetballen.

Bij Degerfors stond hij bekend als een trainer die gezelligheid net zo belangrijk vond als arbeid, en daarom het alcoholverbod van de vorige manager Tord Grip liet opheffen. ‘Ook als wij wel hadden gedronken, zag je hem nooit zijn beheersing verliezen’, vertelde Bertil Claesson jaren later over zijn toenmalige coach.

‘Dan zette hij die speler de volgende wedstrijd gewoon buiten de selectie.’ Eriksson werd drie keer kampioen met Degerfors, voordat hij in 1978 met dat team promoveerde, na winst in de play-offs.

‘Als hij eenmaal weet waartoe een speler in staat is, zal hij niets minder dan dat niveau accepteren’, zei Claesson in The Daily Mirror. ‘Hij geeft je het gevoel dat je Superman bent. Alles is mogelijk.’

Toen hij in 1979 op 32-jarige leeftijd werd benaderd door IFK Göteborg leidde dat niettemin tot veel verwondering onder de supporters en volgers van die club.

‘Hij werd gezien als een man die veel te veel tijd in zijn eentje had doorgebracht met denken’, herinnerde Gunnar Persson zich. Persson houdt zich bezig met het documenteren van de Zweedse voetbalgeschiedenis.

Glenn Hysen, die voordat hij naar Liverpool verkaste onder Eriksson werkte bij Göteborg, was niet onder de indruk van Eriksson toen hij in de hoofdstad arriveerde. ‘Hij zag er uit als een nobody en ik vroeg me af: moet hij deze grote club gaan leiden?’

Na vier wedstrijden stond Göteborg onderaan in de Zweedse hoogste divisie en vroegen velen zich af of Eriksson wel een toekomst had bij de club. ‘Als jullie zo niet verder willen gaan, dan stap ik op’, legde hij zijn spelers voor. Maar de coach mocht blijven en hij leidde zijn team alsnog naar de tweede plaats.

Eriksson werd vervolgens nog een keer derde en tweede met Göteborg, voordat hij de club tot verrassing van velen in 1982 naar winst in de UEFA Cup leidde, door Hamburger SV over twee wedstrijden te verslaan.

Na de finale werd hij weggekocht door Benfica, waardoor hij het seizoen in Zweden niet kon afmaken en de landstitel met Göteborg misliep. Hij werkte daarna bij AS Roma, Fiorentina, Sampdoria en Lazio Roma alvorens hij in 2001 in Engeland als bondscoach aan de slag ging.

Al 38 jaar wachten de Engelsen op een zege tegen Zweden. Eriksson krijgt vanavond zijn vierde en laatste kans om zijn vaderland te verslaan. Dat hem dit nog niet is gelukt, heeft zijn populariteit in Zweden geen kwaad gedaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden