Zoveel asielzoekers als er inwoners zijn

Het Groningse forensendorp Onnen merkt ook dat het aantal vluchtelingen sterk toeneemt. En dat vindt nu eens niemand er een probleem. Of bijna niemand.

ONNEN - In Onnen, een welgesteld forensendorp op de rand van de Groninger Hondsrug, bepalen asielzoekers sinds kort het straatbeeld. Tussen de monumentale boerderijen lopen, staan en zitten overal groepjes vluchtelingen uit Eritrea. Nog even en de bevolking van vijfhonderd inwoners is verdubbeld door de komst van de asielzoekers.


Dit lijkt een recept voor problemen. Je zou denken: de lokale bevolking protesteert vast tegen de komst van zo veel nieuwkomers, zoals ook gebeurde in andere dorpen - Budel, Overberg - waar zich ineens asielzoekers aandienden. Maar in Onnen is van verzet geen sprake. Sterker nog: hier worden Eritrese vluchtelingen met open armen ontvangen.


Vraag het maar aan Hélène Molijn, beheerder van het dorpshuis. 'De inwoners bij mij aan de bar reageren allemaal positief.' Nou ja, misschien niet echt allemaal. Maar dan krijgen ze Molijn tegenover zich, met 35 jaar horeca-ervaring. 'Als ze niet enthousiast zijn, praat ik er zelf zo positief over dat ze alsnog omgaan.'


Vlak buiten Onnen, tegen de bosrand, ligt een vervallen recreatieterrein: 'Onnenstaete'. Tot voor kort woonde hier een handvol Oost-Europese gastarbeiders. Eind mei kregen de inwoners van het dorp onverwacht te horen dat het terrein gebruikt gaat worden voor de opvang van ongeveer tweehonderd asielzoekers uit Eritrea. Inspraak hadden ze niet: het besluit lag al vast. Aan het einde van de week reed de eerste touringcar met asielzoekers het terrein op.


Nu rijden vrachtauto's af en aan naar Onnenstaete, met aan boord nieuwe stacaravans. Elke stacaravan betekent weer vier nieuwe asielzoekers. Het recreatieterrein biedt plaats aan 480 asielzoekers, ongeveer net zoveel inwoners als het dorp telt.

Tentenkampen

De vereiste handtekeningen zijn nog niet gezet, maar de kans dat Onnen inderdaad in inwoneraantal verdubbelt, lijkt sinds deze week groter dan ooit: VVD-staatssecretaris Fred Teeven (Veiligheid en Justitie) waarschuwde in actualiteitenprogramma Nieuwsuur voor een 'grote ophoping' van asielzoekers in de bestaande centra. Zelfs tentenkampen komen mogelijk in beeld.


Dat alle beschikbare capaciteit, zoals Onnenstaete, maximaal zal worden benut, lijkt een gegeven. Je zou inderdaad verwachten dat zoiets problemen geeft in het dorp, erkende de verantwoordelijk wethouder, Michiel Verbeek (D66), bij de komst van de eerste asielzoekers. 'Als het park vol is, zijn hier net zoveel inwoners als in Onnen zelf. Dat is erg veel.'


Maar in Onnen doen ze vooralsnog hun best om iedereen warm welkom te heten. Zondag is in het dorpshuis een kennismakingsbijeenkomst. 'Onder het genot van koffie en een plakje cake' kunnen de dorpsbewoners en de asielzoekers elkaar beter leren kennen, meldt de uitnodiging. 'Het zal deze mensen goed doen om te zien dat de bevolking positief tegenover hen staat.'


In Onnen is dit geen wensdenken, vertelt Jan Koopman, die in de straat naast het dorpshuis woont. Ga maar na: het dorp met, als gezegd, vijfhonderd inwoners telde vroeger drie kerken. Daarvan is alleen de gereformeerd vrijgemaakte over. Maar de christelijke moraal is niet verdwenen uit de oude boerderijen. 'Mensen zijn hier grootgebracht met het idee: je behoort mededogen te hebben met anderen.'


Zijn tuin kijkt uit op het eslandschap, dat glooit in de julizon. Fietsers die hier van de omgeving genieten, moeten soms even inhouden voor rondkuierende asielzoekers die per ongeluk het fietspad blokkeren.


Toch zet in Onnen de integratie door. Gerard Ritsema, lid van de gereformeerd-vrijgemaakte kerk, heeft de afgelopen weken een aantal keer zijn huis opengesteld voor een Eritrese jongeman van een jaar of 20. Hij bleef eten, keek met het gezin Ritsema naar het WK. 'Hij vindt voetbal heel leuk en mijn dochters ook, dus zaten ze samen voor de televisie.'


Ritsema vindt het 'heel normaal' om dit te doen. 'Waarom zou je als Nederlander die het goed heeft niet je huis en tuin openstellen voor iemand die net gevlucht is, zijn familie heeft moeten achterlaten?'


In Onnen hebben veel inwoners inderdaad een positieve houding tegenover de asielzoekers, erkent de boer wiens land grenst aan Onnenstaete. 'Er hangt hier een sfeer van: je mag niet sceptisch tegenover asielzoekers staan.'

Satudarah

Dan roffelt de landbouwer op zijn klompen naar voren. Hij wil dit namelijk even kwijt: in Onnen vindt niet iederéén het prima dat er ineens honderden asielzoekers komen. 'Ik ben dus wél sceptisch. Waarom zijn ze hier bijvoorbeeld?' Hij gebaart over zijn land, richting het recreatiepark. Tot voor kort sprak de omstreden motorclub Satudarah hier weleens af. Dat waren pas prettige buren. 'Van Satudarah had je nooit last. Maar ze moesten weg toen de asielzoekers kwamen.'


Is de positieve houding tegen de asielzoekers in Onnen niet toch vooral een wensdroom? Een 73-jarige man die al een kwart eeuw woont in een van de verlaten pastorieën die het dorp rijk is, wijst naar de straat. Daar komen ze langs, de nieuwkomers in zijn dorp. 'Dat gaat nou de hele dag door. Allemaal donkere mensen. Het is een beetje bedreigend.'


Sommige nieuwkomers zijn in plastic overalls gesignaleerd. In Onnenstaete heerst schurft. De asielzoekers klampen dorpsbewoners aan voor geld 'voor zalf tegen de mijten'.


Hélène Molijn, de beheerder van het dorpshuis, weet inmiddels dat het tijdstip van de ontmoetingsbijeenkomst tussen dorpsbewoners en asielzoekers bij nader inzien niet zo gelukkig is gekozen. 'Het is ramadan. Een groot deel van de asielzoekers zal dus wel helemaal niet komen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden