Zouthandel

Zeewater in een flacon met net zo'n tuutje als op de slagroomspuit, bedoeld voor het schoonspoelen van neuzen om weer 'zeeën van lucht te krijgen'....

Het 'fysiologische zeewater, 100% isotonisch en steriel', is er in drie sterkten: Force 1, 2 en 3. Het cijfer slaat op de kracht waarmee de 'zee' uit het flesje komt, of liever gezegd uit de Atlantische Oceaan, want de flacons worden gevuld bij St. Malo, aan de noord-Bretonse kust, waar het zeewater nog schoon is.

Force 1, met een nevel van een metertje, is bedoeld voor het dagelijkse neusonderhoud, Force 2 is voor de wat zwaardere gevallen, voor de (langdurig) verstopte neus en allergische neusaandoeningen.

En dan is er Force 3. Die flacon heeft het effect van een super-soaker en haalt zeker vijf meter. Het zeewater komt er met een krachtige straal uit. Deze is voor ernstige gevallen, zoals bij- of voorhoofdholte-ontstekingen, waarbij het water diep het lichaam in moet. Misschien komt die straal wel wat erg hard aan - gaan er slijm en bacteriën mee naar binnen.

Physiomer is een luxe variant van een oeroud middel, keukenzout in water. Bij verkoudheid zetten de slijmvliezen in neus- en bijholtes op. De ademhaling gaat dan moeilijker, terwijl het vele vocht en slijm niet goed meer kunnen worden afgevoerd. De een heeft er enkele malen per jaar last van, anderen continu.

Schoonhouden met een zakdoek kan, beter is druppelen met zout water. Net als bij een duik in zee spoelt het slijm mee en het slijmvlies neemt weer wat normalere proporties aan. Dat geeft verlichting. De trilhaartjes op het slijmvlies kunnen hun filterende werk weer doen.

Even maar. De verkoudheid, of erger: de voorhoofd- of bijholte-ontsteking, gaat er niet mee weg. Een kou moet je uitzieken, en voor het zwaardere werk is eventueel een antibioticum nodig.

Zo'n zoutoplossing wordt veel voorgeschreven. Bel een arts, een apotheek of een keel-, neus- en oorarts (kno-arts), en ze noemen allen hetzelfde recept: los negen gram keukenzout op in een liter water dat een tijd heeft gekookt, en klaar is Kees. De zoutconcentratie die je zo krijgt, is vergelijkbaar met die van het slijmvlies; in vakjargon heet zoiets een isotone zoutoplossing. Kraanwater kan, maar mooier is gedestilleerd water. Zee, gesimuleerd in een flesje. De kosten bedragen hooguit een paar cent.

De bereiding is wat gedoe en kost tijd. De Samenwerkende Apothekers Nederland zagen het gaatje in de markt en verkopen voor bijna zes gulden een fysiologische zoutoplossing, in een flesje van tien milliliter. Dat is veel geld. Je krijgt er echter niet alleen een flesje bij, maar ook een neusdruppelaartje. De eigen apotheker kan het vers maken en mag dan bijna elf gulden voor tien milliliter vragen, want dan is het iets medicinaals.

Physiomer kost vijftien gulden; in een flacon gaat 115 tot 135 milliliter. Het middeltje - een warenwetprodukt en geen geregistreerd geneesmiddel - is feitelijk een koopje, en minder windhandel dan die apothekersprodukten. En, zegt de importeur, je krijgt meer waar voor je geld. In zeewater zitten talloze fraaie stoffen, zoals mineralen.

Zeewater (hypertoon) bevat vier- tot achtmaal zoveel natrium- en kaliumzouten als slijm en slijmvlies. Het wordt daarom, voordat het in de flacon gaat, isotoon gemaakt door er wat van die zouten uit te halen. 'De rijkdom aan minerale zouten en spore-elementen in het zeewater blijft echter behouden', aldus de importeur. Met name magnesium, meent hij, heeft een heilzame werking op het slinken van het neusslijmvlies.

Die meerwaarde laat zich kwantificeren, blijkt uit onderzoek uit 1992/93 van de universiteit van Bordeaux. Na een behandeling met Physiomer worden meer slijmvliescellen geactiveerd - en gevoeliger voor wateronttrekkende zouten - dan vergelijkbare cellen na druppelen met een gewone fysiologische zoutoplossing. Verdikt slijmvlies zal dan beter slinken, aldus het wetenschappelijke artikel. Naarmate de behandeling langer duurt, wordt het voordeel van die zee-oplossing groter, blijkt uit het Franse onderzoek.

Niet dat ze daar in huisartsen- of in kno-kringen van omvallen. Die zweren terecht bij die thuisgemaakte, lekker goedkope zoutoplossing: 'Dan kun je de concentratie ook nog wat variëren, afhankelijk van de specifieke wensen. Met een iets hogere concentratie kan bijvoorbeeld water aan gezwollen slijmvlies worden onttrokken. Dat slinkt dan lekker.'

Broer Scholtens

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.