Zouden vissen een lang vest met bloemen willen dragen?

Gierende vis

Met alleen het bewijs dat vissen pijn voelen en kunnen lachen, ben je er nog niet.

Gisteren las ik het zoveelste stuk over de pijn van vissen. Volgens wetenschappers is het nu wel bijna zeker dat vissen pijn voelen als je gedachteloos met je hak hun lichaam verplettert. Ook de haak door de vissenbek schijnt emoties op te roepen. Voor mij valt dit onderzoeksresultaat in de categorie 'mensen met een driekwart verkoold lichaam en een met ijzerdraad aan elkaar genaaide onderkaak zullen minder snel presentator van een kookprogramma worden'.

Ik had al langer het idee dat vissen liever niet boven het water worden getrokken. Ga langs een landweg staan, leg een camembert neer, sla een Franse boer - net als hij snuivend en kreunend controleert of de juiste rijpheid is bereikt - onverwacht een haak door zijn wang en hij zal ongeveer dezelfde bewegingen maken als een vis. Niemand denkt dan: die staat geëmotioneerd een gedicht van Baudelaire te citeren.

Wat ik veel interessanter vind is dit: waarom lachen vissen nooit? Doe daar eens onderzoek naar. Dat zou een doorbraak zijn, als ik in DWDD binnenkort een man aan tafel zie zitten die vissen kan laten schateren. 'U ziet de vis nu nog zijn gewone vissendingen doen. Kijk, hij negeert het plastic schatkistje op de bodem van het aquarium. Hij kijkt nu naar een kiezelsteen. Geen lachje kan eraf. En let u nu op als we hem het laatste interview met Jett Rebel laten zien. Door een op de kieuwen geplaatste microscopisch kleine microfoon horen wij de vis zo dadelijk lachen. Onbedaarlijk, zou ik bijna willen zeggen. Daar gaan we.'

En dan hoort een doodsbang studiopubliek minutenlang een loodzware, bulderende lach. Alsof Marco Bakker hoort dat hij weer eens wordt geboekt. Maar met alleen het bewijs dat vissen pijn voelen en kunnen lachen, ben je er nog niet. Ik ben bijvoorbeeld heel benieuwd of ze jaloers zijn op onze benen. Ik denk het wel. Ik zou daar strontchagrijnig van worden: in een bak vol water hangen en dan vier jaar lang moeten kijken naar je baasje, tante Sjaan, die twee benen heeft en er helemaal niets mee doet.

Vissen kijken een beetje zoals Rob Scholte kijkt op de door Joost Zwagerman aan het Letterkundig Museum geschonken foto uit 1995. Ik zie de foto net in de Volkskrant. Rob Scholte zit met een half lichaam in een rolstoel en Joost zit er naast, met benen. Die blik van Rob. Een vis. (Op dezelfde pagina staat overigens een foto van Joost samen met een halfnaakte Ronald Giphart. Joost kijkt als een zeebaars en Ronald bewijst dat de mens half uit badeend bestaat.)

Maar wat ik wil zeggen: ik heb een enorme hekel aan 'voelen vissen pijn'-teksten in de krant, want het roept veel meer vragen op. Zouden vissen een lang vest met bloemen willen dragen? Zouden vissen hun fiets op slot zetten? Zijn vissen voor Ajax? Veren vissen heel even op als ze het nummer Vicious van Lou Reed horen? Worden vissen graag voorgelezen?

Niemand weet dat. Het is als met geloven in een hiernamaals. Je neemt de gok. Ik ken een man, via mijn tante, die elke avond voor zijn aquarium gaat zitten en zijn vissen een hoofdstuk voorleest uit Het Achterhuis van Anne Frank. Geen enkele reactie. Leon de Winter zou zeggen: antisemietenguppie, maar ik zeg: geen tranen in huis.

Beeld Archief Joost Zwagerman
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.