Zouden robots geen betere verslaggevers zijn?

Wat kunnen we doen om te voorkomen dat robots onze banen inpikken? Presentator Lara Rense van NPO Radio 1 vroeg het zich vrijdag nog een keer af.

'Iedereen breekt zich de hersenen of er een mouw aan te passen is: basisinkomen, herverdeling van werk, of belasting op robots?'

'Kijken naar vakken die niet zo gemakkelijk te robotiseren zijn, Lara', antwoordde een wakkere verslaggever. 'Want het zal niet lang duren voordat robots ook zo gemakkelijk vragen kunnen stellen en een programma kunnen presenteren', zo zette hij haar en zijn eigen baan op de tocht. Als voorbeeld van een baan met toekomst noemde hij appels plukken - iets dat in de Betuwe nu hoofdzakelijk door Polen wordt gedaan. Dat is robots niet zo gemakkelijk te leren omdat het fruit op uiteenlopende hoogtes hangt.

'Nou... zeg', riep Rense, die meteen een robotstemmetje opzette om te bewijzen dat een menselijke stem op de radio prettiger klinkt. Ze zou het radiowerk liefst haar hele leven willen doen, net als filemelder Heleen de Geest van de ANWB, die er ook bijna van in paniek raakte. De voorlezers van het weer en het nieuwsbulletin (want voor al dat gelees zijn vele mensen nodig) zullen haar bijvallen.

Helaas had Dionne Stax twee dagen eerder nog bewezen dat de mens niet alerter is dan een robot. Ze praatte bij de bekendmaking van de belangrijke exitpoll over de verkiezingsuitslag een computer na, terwijl ze bij het verlies van de PvdA al had moeten weten dat het apekool was. En in plaats van dat ze als menselijke televisieverslaggever improviserend iets toevoegde - 'sorry kijkers, dit klopt niet' - bazelde ze gewoon door. Het werd door de collega's met de mantel der liefde bedekt; die hebben zich allemaal uitgeleverd aan de techniek.

In de toekomst zal de tweedeling tussen hoog- en laaggeschoold vervallen. Er komt daarvoor een veel extremere tweedeling, hield Ton Wilthagen, hoogleraar in Tilburg, ons voor in Wereld zonder werk? op NOS 3. Een tweedeling tussen mensen die banen hebben die niet door robots kunnen worden overgenomen en banen waarbij dat wel kan.

Het proces is al gaande: veel hooggeschoolde en beter betaalde banen in de bankensector worden vernietigd, terwijl er laaggeschoolde banen in horeca, logistiek en zorg bijkomen. Wilthagen verwacht dat in Nederland twee tot drie miljoen banen verdwijnen. In de bankensector zijn er nu al 60- tot 70 duizend geschrapt, maar ook al het werk van de beursjongens aan de Amsterdamse Zuidas zal direct door computers kunnen worden gedaan.

Op de site stond een mooie berekening van de kans dat een baan verdwijnt. Die van 'journalist bij NOS op 3' werd gekscherend gezet op 100000000 procent, die van filemelder zal nog hoger zijn en die van het lezen van exitpolls op tv had met het vertrek van Herman de Schermman al moeten zijn opgeheven.

Iedereen breekt zich de hersenen of er een mouw aan te passen is: basisinkomen, herverdeling van werk, of belasting op robots?

Misschien moet het Media Park een appelboomgaard worden.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.