Zou Herr Rutte draagvlak hebben?

Trauma's van de eigen geschiedenis werken door in het economische beleid van nu. Het grootste trauma van de VS is de Grote Depressie van de jaren dertig met de massawerkloosheid. Het grootste trauma van Duitsland is de hyperinflatie in de republiek van Weimar in de jaren twintig van de vorige eeuw.


De Amerikanen zijn de kampioenen van de stimulering en de Duitsers van het bezuinigen - zonder dat het veel uitmaakt wie regeert: Democraten of Repubikeinen in de VS, CDU of SPD in Duitsland.


Het begrotingstekort in de VS zal dit jaar zo ongeveer uitkomen op een Grieks percentage van 5,5 procent van het bbp. De Federal Reserve, de centrale banken van het land, drukt daarboven maandelijks 60 miljard euro aan bankbiljetten bij zolang de werkloosheid boven de 7 procent blijft.


Duitsland kent een begrotingsoverschot. En de Europese Centrale Bank, die op het model van de Bundesbank is gebaseerd, mag in het monetaire beleid niet eens rekening houden met de werkloosheid, hoewel die in de eurozone inmiddels 12 procent bedraagt. De ECB heeft maar één doelstelling: het bewaken van de prijsstabiliteit - ofwel het voorkomen van inflatie. Met werkloosheidsbestrijding mag Frankfurt zich niet bemoeien.


Kanselier Angela Merkel is daarom al jaren mikpunt van de internationale kritiek - met name die van het IMF. Ondanks een overschot op de begroting en een enorm handelsoverschot weigert ze vergaand te stimuleren om de rest van de eurozone en de wereld uit de crisis te halen. Volgens het IMF is de Duitse munt 10 procent ondergewaardeerd, waardoor de al genadeloos efficiënte Duitse industrie wereldwijd nog concurrerender is geworden. Het IMF wil eigenlijk dat Duitsland het overschot op de betalingsbalans halveert van 7 naar 3,5 procent door binnenlandse stimulering waardoor de importen - met name uit de probleemlanden - toenemen. Nobelprijswinnaar Paul Krugman voert continu een verbale oorlog tegen de bezuinigingsmanie of het tekortfetisjisme van Frau Merkel. De tirades van de Amerikaanse econoom zijn echter niet besteed aan de Duitse vakgenoten noch de Rijksdag of het volk. Krugman moet tandenknarsend accepteren dat Frau Merkel zondag voor een derde termijn zal worden herkozen ondanks die bezuinigingsmanie. En als verrassend Peer Steinbrück kanselier wordt, zal het financieel-economisch beleid niet wezenlijk anders worden.


Soms zou Rutte wel wensen dat hij Herr Rutte was en het land vanuit Berlijn in plaats van Den Haag kon besturen. Dan had hij zijn republiek van Weimar gehad en een maatschappelijk draagvlak voor zijn bezuinigingsbeleid dat hij nu node mist. Maar in de Nederlandse economische geschiedenis van polderen zijn er nooit trauma's geweest, hoogstens rimpelingen.


Als doctorandus geschiedenis had de premier het eigenlijk moeten weten: it's the history, stupid.'


Reageren?


p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden