Zorgwens gaat voor werkplicht

De voorgestelde arbeidsplicht voor bijstandsmoeders met kleine kinderen is geen goed idee, vindt Werner Brouwer. De overheid mag ouders niet de mogelijkheid ontnemen zich gedurende een bepaalde periode volledig aan de zorg voor hun kinderen te wijden....

Werner Brouwer

HET kabinet heeft het plan opgevat om ook bijstandsouders met kinderen onder de vijf jaar een sollicitatieplicht op te leggen. Zij moeten dan 24 uur per week betaald werken of scholing volgen. Tot nu toe waren zij van een dergelijke plicht ontheven, vanwege de zorg voor hun kinderen. Pas wanneer de kinderen de grens van 5 jaar passeren, werd de bijstandsmoeder wel sollicitatieplichtig.

Het kabinet voert als reden aan voor dit nieuwe voorstel, dat de bijstandsmoeders op deze manier in contact blijven met de arbeidsmarkt en derhalve wanneer de kinderen ouder zijn makkelijker terug kunnen keren op die arbeidsmarkt. Kamerlid Kamp van de VVD stelt zelfs dat het beter is voor het gezin als de moeder werkt. Een goed plan? Ik denk van niet.

We kunnen globaal twee groepen van bijstandsmoeders onderscheiden. Ten eerste de groep die graag zou willen werken, maar vanwege bepaalde barrières (bijvoorbeeld te weinig scholing) lukt het hen niet. Een sollicitatieplicht is voor deze groep vrij nutteloos. Immers, het is niet te verwachten dat zij door het instellen van een sollicitatieplicht opeens wel een baan vinden. Voor hen zouden gerichte arbeidsmogelijkheden of scholing, in combinatie met kinderopvang, moeten worden gecreëerd.

Gezien de tekorten aan personeel in bijvoorbeeld de zorgsector, is het wellicht mogelijk om gerichte cursussen op te zetten om mensen die graag willen werken specifiek voor die sector op te leiden. Een sollicitatieplicht is daarbij echter niet nodig, omdat de bereidheid om te werken bij deze groep reeds aanwezig is.

De tweede groep bijstandsmoeders kiest er bewust voor om gedurende de tijd dat de kinderen nog klein zijn voor ze te zorgen. Een bewuste keuze dus waarvoor het nodige wordt opgegeven (en wordt teruggekregen!). Zij worden onder de huidige maatregel waarschijnlijk het meest getroffen. Immers, hun keuze om hun kinderen te willen verzorgen wordt nu voor 24 uur per week onmogelijk gemaakt.

De reden die het kabinet aanvoert is dat zij zodoende contact houden met de arbeidsmarkt en dit een latere terugkeer op die arbeidsmarkt makkelijker maakt. Een vrij magere reden om een dergelijke plicht op te leggen, zo lijkt het. Immers, die latere terugkeer kan ook worden bewerkstelligd door middel van een goed begeleid traject naar de arbeidsmarkt wanneer de kinderen groter zijn.

Deze groep van bijstandsouders dwingen de arbeidsmarkt te betreden, zal naast de problematiek van kinderopvang en onwillige werknemers, waarschijnlijk ook veel frustratie, stress en overbelasting met zich meebrengen en daarmee samenhangend ziekteverzuim of zelfs arbeidsongeschiktheid. Immers, de persoon in kwestie had liever voor de kinderen gezorgd. Werk, werk en nog eens werk en de daarmee samenhangende economische groei lijkt tot norm verheven.

Belangrijker dan speculeren over de reden van het kabinet (speelt de krapte op de arbeidsmarkt misschien een rol?) om met een dergelijk voorstel te komen, is de vraag of wij als samenleving regelgeving willen goedkeuren, die zo duidelijk indruist tegen de wensen van een bepaalde groep in de maatschappij, in dit geval de bijstandsmoeders.

In dat opzicht is het goed te constaren dat een meerderheid zich tegen deze nieuwe voorstellen lijkt te keren en juist een versoepeling van de sollicitatieplicht voorstaat. De vraag waar het om gaat is of ouders er gedurende een bepaalde periode voor mogen kiezen hun tijd volledig aan de opvoeding van hun kind te besteden. Gezien de euforie rond de zorgplicht lijkt het niet onaannemelijk te stellen dat er een maatschappelijke voorkeur bestaat om bepaalde groepen in de samenleving geen arbeidsplicht op te leggen.

Werken komt niet in alle gevallen boven zorgen en het lijkt een goede zaak daaraan vast te houden.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden