Nieuwsbeloningsverdubbeling

Zorgrel om beloningen, commissaris Wintels stapt op

Marcel Wintels vertrekt als voorzitter van de raad van commissarissen van Zorgpartners Friesland. Onlangs ontstond oproer over de verdubbeling van de beloning die de toezichthouders zichzelf toekenden.

De afgetreden rvc-voorzitter Marcel Wintels, hier als voorzitter van de KNWU tijdens een dopingconferentie.Beeld ANP

Maar daar moet zijn terugtreden los van worden gezien, zegt Wintels. ‘Ik had november 2018 al zullen stoppen. Toen heb ik op aandringen toegezegd nog maximaal anderhalf jaar door te gaan. Dat heb ik gedaan. En dat komt nu ongelukkig uit.’

Zorgpartners Friesland is de overkoepelende stichting boven het Medisch Centrum Leeuwarden (MCL), ziekenhuis Tjongerschans in Heerenveen en ouderenzorginstelling Noorderbreedte. De Leeuwarder Courant ontdekte onlangs in het jaarverslag dat de gezamenlijke bezoldiging van de zevenkoppige raad van commissarissen – waarvan  Wintels voorzitter is – in 2019 verdubbeld was van 118 duizend naar 238 duizend euro. Een toelichting ontbrak.

De beloningsverhoging betreft 2019 en is dus van voor de coronacrisis. Toch schoot die het personeel van de Friese zorginstellingen volledig in het verkeerde keelgat. Zowel het MCL als Tjongerschans moet fors bezuinigen. De medezeggenschapsraden wisten bovendien van niets. Zij willen dat de bezoldigingsverhoging wordt teruggedraaid en eisten namens het personeel excuses.

Motivatie ontbrak

De werkzaamheden van de toezichthouders bleven volgens de medezeggenschap ongewijzigd. Een motivatie voor de beloningsverhoging ontbrak. Hoewel de rvc ‘transparantie’ openlijk als voorwaarde van goed bestuur propageert, bleef het bij de verklaring dat de honorering niet in strijd is met de Wet Normering Topinkomens.

Uit afzonderlijke jaarverslagen van de instellingen blijkt dat Wintels in 2019 opgeteld 47.628 euro ontving (in 2018 was dat 26.701 euro). Ter vergelijk: Andrée van Es, de voorzitter van de Raad van Toezicht van het UMC Groningen, de grootste Noordelijke zorginstelling, krijgt iets meer dan 17 duizend euro per jaar. 

Volgens de Wet Normering Topinkomens (WNT) is het maximum 29.100 euro per instelling. Die grens overschrijdt Wintels formeel niet: de drie Friese zorginstellingen zijn afzonderlijke bv’s. In zijn redenering was hij dus drie maal toezichtouder. 

Stapeling van functies

Volgens de Wet Bestuur en Toezicht mag een toezichthouder echter slechts twee voorzitterschappen van een raad van commissarissen vervullen. ‘De stapeling van functies is niet wenselijk’, onderkent Wintels. ‘Maar ik kwam voor een duivels dilemma te staan. Toen heb ik gezegd: ik doe het nog een poosje. Als het volgens de regels mag. En daar hebben knappe koppen naar gekeken. We moesten kiezen tussen kwaden en dit was de minst kwade constructie.’

De bezoldigingsverhoging wordt nog getoetst door de Nederlandse Zorgautoriteit en de Inspectie Gezondheidszorg & Jeugd. Maar dat wacht Wintels niet meer af. ‘Beloningsverhogingen zijn een recept voor emotie en gevoeligheid – als je de achtergronden niet kent. Maar de redenering die we gevolgd hebben is zuiver, heel zuiver. En daar sta ik nog steeds voor.’ Voor 2020 ziet hij af van bezoldiging. ‘Het is voor mij: de norm of niets.’

Vicevoorzitter van de rvc is Marian Verkerk, hoogleraar Zorgethiek aan de Rijksuniversiteit Groningen. Zij laat in een schriftelijke reactie weten met onmiddellijke ingang eveneens te zijn afgetreden ‘om redenen van een structureel verschil van inzicht met de andere RvC commissarissen ten aanzien van governance’. Welk verschil van inzicht wil ze niet toelichten, al staat het volgens haar ‘los van de kwestie rondom honorering’.

Marcel Wintels is in het dagelijks leven directeur van ‘instituut voor leiderschapsontwikkeling’ De Baak en voorzitter van wielerbond KNWU. In 2012 deed hij een gooi naar het CDA-lijsttrekkerschap. Sinds datzelfde jaar was hij toezichthouder bij Zorgpartners Friesland.

Als bestuurder bij de Brabantse onderwijsinstelling Fontys verdiende hij al fors meer dan de Balkenendenorm. De instellingen van Zorgpartners Friesland hadden zelf ook al een ongemakkelijk verleden met de beloning van bestuurders. Zo ontving vertrekkend topman Wander Blaauw in 2014 bijna vier ton. 

De raad van bestuur van het MCL zou daarom de raad van commissarissen gewaarschuwd hebben voor de beloningsverhoging, al wil een woordvoerder dat niet bevestigingen. ‘Vrijdag volgt een gesprek met de raad van commissarissen. Daarvoor doen wij geen verdere mededelingen.’

Nagekomen reactie Marian Verkerk, afgetreden lid van de Raad van Commissarissen 
“Hoewel in 2019 ik destijds geen doorslaggevende redenen had om mij te verzetten tegen het besluit van verhoging van honorering, heb ik die thans wel in moreel opzicht. Niemand had kunnen voorzien dat de wereld zo fundamenteel zou veranderen als nu is gebeurd en waarbij vooral ook de zorg in de volle breedte is geraakt. Ik had het gepast gevonden om een moreel gebaar te maken in deze tijd en ik had - ware ik daartoe in de gelegenheid geweest - vervolgens ook voorgesteld aan de RvC de honorering terug te brengen naar het niveau van 2018 en dat ook te doen voor het jaar 2020 waarover nog een besluit moest worden genomen. Ik zal dat dus alsnog nu zelf besluiten.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden