Zorgen over inkomenskloof

De groeiende inkomensongelijkheid vormt een bedreiging voor het sociaal evenwicht, waarschuwen vooraanstaande economen.

AMSTERDAM - Een meerderheid van de toonaangevende Nederlandse economen maakt zich grote zorgen over de groei van de Nederlandse inkomensongelijkheid. Dat blijkt uit een peiling van economenpanel Me Judice onder 46 economen.


Vooral door uitbundige beloningen in de financiële wereld en in het bedrijfsleven vormen inkomensverschillen een bedreiging voor het sociaal evenwicht, vinden de meeste economen. Ruim 56 procent noemt de inkomensongelijkheid een verontrustende ontwikkeling. Ruim 18 procent niet.


Volgens econoom Koen Caminada van de universiteit van Leiden zijn de inkomensverschillen de afgelopen twintig jaar echter nauwelijks veranderd, wat binnenkort zou blijken uit nieuw Leids onderzoek. Een enkele econoom juicht grote verschillen juist toe: 'Aan de onderkant van de verdeling zitten Nederlandse uitkeringsontvangers die een zeer riant inkomen hebben vergeleken met het buitenland. Dat lijkt me verontrustender', zegt Gerard van den Berg van University of Mannheim.


Een nog grotere meerderheid van de economen onderschrijft de zorg dat technologische vooruitgang de positie van de middenklasse op de arbeidsmarkt zal uithollen. Bijna 63 procent is het eens met die stelling; 21 procent wijst haar af. De uitholling 'leidt politiek bezien tot een aardverschuiving', waarschuwt econoom Rick van der Ploeg. Anderen denken dat banen in de zorg en technische dienstverlening de afkalving zullen compenseren.


STELLING 1: DE GROEI VAN DE INKOMENSONGELIJKHEID IN NEDERLAND IS VERONTRUSTEND.

Bernard van Praag, Universiteit van Amsterdam:

'Zeer mee eens. Er is een elitevorming aan de gang, die leidt tot een nieuwe (geld-)adel. De Franse en Russische revolutie zijn voorbeelden van hoe dat kan aflopen. Het gevaar van revoluties op een termijn van 10 à 20 jaar is denkbaar.'


Arjo Klamer, Erasmus Universiteit Rotterdam en Fontys Hogeschool:

'Eens. Ongelijkheid is slecht voor de economie, voor het sociale evenwicht en voor de geestelijke gesteldheid van mensen. Het effect blijft vooralsnog beperkt omdat het vooral gaat om de uitlopers.'


Sylvester Eijffinger, Tilburg University en CEPR:

'Zeer mee eens. Mijn grootste zorg is dat de toekomende inkomensongelijkheid, in het bijzonder de verpauperde middenklasse, de sociale cohesie aantast en resulteert in meer politieke instabiliteit in ons land.'


Ewald Engelen, Universiteit van Amsterdam:

'Eens. Hoewel internationaal gematigd, tekent zich ook in Nederland een stijging af van de inkomensongelijkheid, vooral door een scherpe stijging van de inkomens in parasitaire sectoren als de financiële.'


STELLING 2: DE POSITIE VAN DE MIDDENKLASSE OP DE ARBEIDSMARKT WORDT ONDER INVLOED VAN TECHNOLOGISCHE VOORUITGANG STERK UITGEHOLD.

Bernard van Praag:

'Zeer mee eens. Het wegvallen van de middenklasse zal de maatschappelijke tegenstellingen verscherpen. Velen leven op hoop op de toekomst voor henzelf of hun nageslacht. Valt die hoop weg, dan rest een voor velen uitzichtloos leven.'


Arjo Klamer:

'Zeer mee eens. We zien dit effect vooral in de VS maar de verwachting is dat ook in Nederland de middenklasse in de verdrukking komt. Belangrijk is daarom onder meer de herwaardering van het ambacht en vakmanschap.'


Sylvester Eijffinger:

'Zeer mee eens. De positie van de middenklasse wordt niet alleen op de arbeidsmarkt door robotisering uitgehold, maar staat ook zeer onder druk door toenemende lastenverzwaringen en afnemende publieke voorzieningen. De grens voor de middenklasse is reeds gepasseerd.'


Ewald Engelen:

'Oneens. Ik geloof er niets van want the end of work wordt al voorspeld sinds het begin van de industriële revolutie, zowel in utopische als dystopische variant. Het stemt somber over ons voorspellend vermogen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.